25.2 C
Athens
Κυριακή, 19 Σεπτεμβρίου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Αυγούστου 1071: Μάχη του Ματζικέρτ, η δύση της Βυζαντινής Ανατολής

- Advertisement -

Ο βυζαντινός στρατός ηττάται κατά κράτος στα βάθη της Ανατολίας από τον Σελτζουκικό. Στον 11ο αιώνα η κατάσταση στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν κακή. Μια σειρά από καταστροφικούς αυτοκράτορες όπως ο Κωνσταντίνος Μονομάχος και ο Κωνσταντίνος Δούκας, είχαν αφήσει άσχημα σημάδια στα οικονομικά της αυτοκρατορίας αλλά και στην στρατιωτική της ετοιμότητα. Οι μέρες του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου φαίνονταν πως είχαν περάσει ανεπιστρεπτί. Ειδικά η διάλυση του ικανού σώματος της Στρατιάς του Ιβηρικού, στο παλιό θέμα των Ιβήρων, μεταξύ της σημερινής Αρμενίας και Γεωργίας, άφησε την πόρτα της ανατολικής Μικράς Ασίας ανοιχτή και οι εισβολείς δεν άργησαν να περάσουν το κατώφλι της.

Οι αυτοκράτορες της Κωνσταντινούπολης πίστευαν πως μια ικανή διπλωματική αποστολή μπορούσε να αντικαταστήσει και να ξεπεράσει έναν ετοιμοπόλεμο στρατό αλλά υπολόγιζαν χωρίς τους ηγεμόνες της τουρανικής (τουρκο-περσικής) αυτοκρατορίας των Σελτζούκων στην ανατολή. Σύντομα οι επιδρομές κατά των επαρχιών της αυτοκρατορίας ξανάρχισαν παραβιάζοντας την ειρήνη που το 1064 είχε κλείσει ο ‘Μονομάχος’ και καταλαμβάνοντας και ισοπεδώνοντας την πόλη του Ανίου σφάζοντας τον πληθυσμό του. Ο αυτοκράτορας Ρωμανός ο 4ος Διογένης, ικανός στρατιωτικός που πρόσφατα είχε αναλάβει τα ηνία της αυτοκρατορίας, αποφάσισε να κλείσει το ζήτημα των ανατολικών συνόρων με μια μεγάλη εκστρατεία. Η επιτυχία της θα οδηγούσε όχι απλά σε παύση της ανασφάλειας στις επαρχίες της Ανατολής αλλά θα συνάσπιζε γύρω του τις ομάδες διεκδικητών του θρόνου  εξασφαλίζοντας σταθερότητα και πρόοδο. Έτσι, το 1071 κατάφερε να συγκεντρώσει ένα πολυάριθμο αλλά ετερόκλητο στράτευμα αυτοκρατορικών και μισθοφορικών στρατευμάτων με τη συμμετοχή πολλών μελών της αριστοκρατίας, άλλων προσκείμενωνσε αυτόν κι άλλων εχθρών του.

Οι Σελτζούκοι παρατάχθηκαν στο πεδίο του Ματζικέρτ, με τον ηγεμόνα τους Αλπ Αρσλάν να εκφωνεί λόγους ενθάρρυνσης στους πολεμιστές του. Αν και ικανοί και πολυάριθμοι οι Τούρκοι δεν είχαν αντιμετωπίσει ξανά έναν αυτοκρατορικό στρατό τέτοιου μεγέθους και η πίστη στη νίκη είχε εξανεμιστεί. Ο Ρωμανός, στο μεταξύ αντιμετώπιζε προβλήματα συντονισμού. Τις προηγούμενες μέρες το σώμα του στρατηγού Ιωσήφ Ταρχανειώτη αποσπάστηκε σε μια κυκλωτική κίνηση που θα απέκοπτε τους Σελτζούκους, επιτρέποντας την εξόντωσή τους μεταξύ των δύο τμημάτων του στρατού. Την επομένη, ο στρατηγός Βρυένιος ανακάλυψε τη συγκέντρωση 20.000 περίπου Τουρκομάνων και υποχώρησε. Ο Ρωμανός έστειλε τον Αρμένιο στρατηγό Βασιλάκιο να αναγνωρίσει τις θέσεις του εχθρού αλλά το σώμα του έπεσε σε ενέδρα και καταστράφηκε. Ο ρωμαϊκός στρατός είχε απομειωθεί και το ηθικό του ήταν σε κακή κατάσταση, οι πληροφορίες για τον εχθρό και το πεδίο της μάχης συγκεχυμένες και η ηγεσία του διαιρεμένη.

Στις 26 Αυγούστου, ο Ρωμανός επικεφαλής του στρατού του κάλπασε κατά του εχθρού στο ανοιχτό πεδίο. Οι Σελτζούκοι έχοντας πετύχει μια σειρά από νίκες στα σημεία και περισσότερο σίγουροι για την επικράτηση αντιτάχθηκαν στους γύρω λόφους. Αυτό που δεν γνώριζε ο Ρωμανός ήταν πως το σώμα του Ταρχανειώτη δεν έλαβε ποτέ τις θέσεις που είχαν καθοριστεί. Οι 20.000 άνδρες του, το μισό του αυτοκρατορικού στρατού που περιλάμβαναν πολλούς βετεράνους στρατιώτες και τη φρουρά των Βαράγγων είχε χαθεί (οι τουρκικές πηγές αναφέρουν πως τους εξόντωσαν αλλά αυτό ήταν μάλλον ψέμα. Ο Ταρχανειώτης ήταν γενναίος και ικανός στρατηγός αλλά οι άνδρες του πρέπει να κρατήθηκαν μακρυά από τη μάχη επίτηδες). Την κρίσιμη στιγμή της προέλασης, από ασυνεννοησία ή από προδοσία οι δύο πτέρυγες του στρατεύματος υποχώρησαν αφήνοντας τον αυτοκράτορα και το κέντρο εκτεθειμένους. Οι Σελτζούκοι του Αλπ Αρσλάν επιτέθηκαν από τα υψώματα με καταιγισμό βελών και σε λίγο ο βυζαντινός στρατός είχε διαλυθεί. Χιλιάδες σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν, μεταξύ τους κι ο Διογένης, τραυματισμένος στο χέρι.

Ο Ασλάν φέρθηκε με μεγαλοψυχία στον Διογένη τον οποίο αργότερα απελευθέρωσε μαζί με τους περισσότερους αιχμαλώτους. Ο Διογένης θα τυφλωθεί από τους πολιτικούς του αντιπάλους και θα πεθάνει από μόλυνση των ματιών του, έκπτωτος. Η απώλεια της Ανατολίας θα επιφέρει, ειδικά μετά τη μάχη στο Μυριοκέφαλο έναν αιώνα αργότερα, το ουσιαστικό τέλος της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, η οποία χωρίς την έκταση, τα πλούτη και τον πληθυσμό της Μικράς Ασίας θα πάψει να υφίσταται ως υπολογίσιμη δύναμη. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως η ήττα στο Ματζικέρτ αποτελούσε μια μάχη που οι Βυζαντινοί έχασαν από μόνοι τους με τη συμμετοχή των Σελτζούκων. Οι τελευταίοι εξελίσσονται μετά τον 11ο αιώντα σε δύναμη στην Ανατολή και θα αποκτήσουν μόνιμες ρίζες στην πάλαι ποτέ ρωμαϊκή και χριστιανική Μικρά Ασία πατώντας στα ερείπιά της για να οικοδομήσουν τη δική τους αυτοκρατορία.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

7 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
7 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

Οι συντάκτες της ΠΤΗΣΗΣ ψηφίζουν φρεγάτες: Ολλανδική 11515ΗΝ Extended AAW, με 4xMk41 & SM400/APAR2

Ο υπογράφων θεωρεί ότι το ΠΝ πρέπει να αποκτήσει μια φρεγάτα με αυξημένες δυνατότητες  ΑΑW και δυνατότητες C2, αν όχι «καθαρόαιμα»  πλοία AAW. H...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

ΑΝΑΛΥΣΗ: AUKUS, βυθίζοντας το ΝΑΤΟ, τη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση...

28
Η αμυντική συνεργασία AUKUS (από τα αρχικά των Australia, United Kingdom, United States) ετεροβαρώς -κατά τη άποψη μας -αναλύεται ως προς το μοναδικό, προς...
- Advertisement -
Card image

September#16 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

June #13 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2015 June 2015 #349

Αγορά

Related News

DFS-194, ο πρόδρομος του πυραυλοκίνητου Μesserschmitt Me-163 Komet

Το μικρό αεροσκάφος – μήκους 6,4 και ανοίγματος φτερών τα 9,3 μέτρα – σχεδιάστηκε από τον ιδιοφυή μηχανικό αεροναυπηγικής, Dr. Alexander Lippisch, ο οποίος...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 18 Σεπτεμβρίου 1048: Μάχη του Καπετρού ή Καπετρόν

Ο ενωμένος βυζαντινός και γεωργιανός στρατός νικά τους Σελτζούκους στο Καπετρόν ή Σκούταρι (σημερινό Χασάνκαλε και αρχαίο ελληνικό Φασιανοί). Η νίκη των Βυζαντινών, ήρθε...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 18 Σεπτεμβρίου 324: Μάχη της Χρυσουπόλεως, η αυγή της Βυζαντινής εποχής

Μετά τη νίκη του στην Αδριανούπολη και στη ναυμαχία του Ελλησπόντου, ο Κωνσταντίνος ο 1ος καταδίωξε τον συναυτοκράτορα Λικίνιο στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας....