11.3 C
Athens
Πέμπτη, 9 Δεκεμβρίου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 13/25 Νοεμβρίου 1826: Άφιξη της φρεγάτας “Ελλάς Ι”, οι ελπίδες και το άδοξο τέλος ενός πολεμικού

- Advertisement -

Η φρεγάτα «Ελλάς Ι» καταπλέει στο Ναύπλιο, πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους. Πρόκειται για το πρώτο καθαρά πολεμικό πλοίο του ελληνικού επαναστατικού ναυτικού. Η επανάσταση του 1821 ξεκίνησε σε ξηρά και θάλασσα με την συγκέντρωση επαναστατημένων υπηκόων και την επίταξη των μέσων τους. Ούτε στολές, ούτε κανονισμοί, ούτε ειδικά μέσα υπήρχαν στην πρώτη της φάση, χαρακτηριστικό άλλωστε όλων των επαναστάσεων. Ο πολεμικός στόλος αποτελείτο αποκλειστικά από εμπορικά πλοία, που στα προηγούμενα χρόνια είχαν εξοπλιστεί με λίγα κανόνια και βομβάρδες για αυτοπροστασία από τους πειρατές της Μεσογείου, αναγνωρίζοντας την αδυναμία του Οθωμανικού στόλου να καταστείλει το φαινόμενο στο Αιγαίο αλλά και στο τεράστιο δίκτυο ανομίας και ληστρικών “κρατών” στη Βόρειο Αφρική. Τα εξοπλισμένα εμπορικά και τα έμπειρα από ναυμαχίες με τους πειρατές πληρώματά τους σήκωσαν το βάρος του Αγώνα με σημαντικές απώλειες έναντι των οθωμανικών πολεμικών, που έχοντας ναυπηγηθεί ως πολεμικά εξαρχής, ήταν και πιο στιβαρά και καλύτερα και βαρύτερα οπλισμένα.

Το ατμοκίνητο “Καρτερία” προσπερνά τη φρεγάτα “Ελλάς Ι”, που διακρίνεται στο φόντο. Πίνακας του φιλέλληνα αξιωματικού και ζωγράφου Karl Krazeisen.

Ένα από τα πρώτα μελήματα της επαναστατικής κυβέρνησης ήταν να μεριμνήσει για τη συγκρότηση στολίσκου πολεμικών πλοίων από το εξωτερικό, που θα αναλάμβαναν μεγαλύτερο εύρος αποστολών και θα έφεραν καλύτερα αποτελέσματα σε επιχειρήσεις “απαγορευτικές” για τις ικανότητες των εξοπλισμένων εμπορικών. Η ναυπήγηση ενός νέου πολεμικού πλοίου, με ισχυρή άτρακτο, βαρεία ξυλοδομή που θα άντεχε στα εχθρικά βλήματα και σύγχρονο πυροβολικό, ήταν (όπως είναι και σήμερα) μια απαιτητική και συνεπώς ακριβή διαδικασία, που τα ανύπαρκτα οικονομικά του επαναστατημένου έθνους δεν μπορούσαν να αναλάβουν. Αυτό θα άλλαζε μόλις μερικά χρόνια μετά, με την επανάσταση να έχει εδραιωθεί και να έχει αποκτήσει δεσμούς και φίλους στα ανακτοβούλια της Ευρώπης και στη μεσαία τάξη των εθνών τους. Η αναγνώριση του ελληνικού έθνους ως έθνους “εμπολέμου” (belligerent nation) θα του εξασφαλίσει υπόσταση και αξιοπιστία για να λάβει διαδοχικά δύο δάνεια από τη Βρετανία. Πλέον, η μικρή Ελλάδα είχε τα οικονομικά μέσα για να θέσει τις βάσεις οργάνωσης ενός μικρού μεν αλλά σύγχρονου πολεμικού στόλου.

Έτσι, τον Αύγουστο του 1824 δύο φρεγάτες παραγγέλθηκαν στο πλαίσιο αναδιοργάνωσης στρατού και στόλου. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη ναυπήγηση οκτώ φρεγατών αλλά τα μεγάλα έξοδα και υπερκοστολογήσεις της διαπραγμάτευσης περιόρισαν σημαντικά την παραγγελία. Η τελική συμφωνία αφορούσε στη ναυπήγηση δύο σύγχρονων φρεγατών στα ναυπηγεία της Νέας Υόρκης, που θα ονομάζονταν «Ελπίς» και «Σωτήρ» έναντι 750.000 λιρών Αγγλίας και που θα πληρώνονταν από το δεύτερο “αγγλικό” δάνειο του κράτους. Περαιτέρω, υπερτιμολογήσεις, νέα έξοδα και αδιαφανείς διαδικασίες (σκάνδαλο της ναυπήγησης των φρεγατών) οδήγησαν στην καθυστέρηση της «Ελπίδος» και την ακύρωση του δεύτερου πλοίου.

Τελικά, το πλοίο απέπλευσε με ξένο πλήρωμα και μετά από μια αποτυχημένη ανταρσία με σκοπό να πουλήσει το σκάφος στην Κολομβία, έφτασε στο Ναύπλιο. Νέα προσπάθεια του πληρώματος να καταλάβει το πλοίο και να το προσφέρει στον Ιμπραήμ πασά έναντι αμοιβής αποτράπηκε την τελευταία στιγμή με παρέμβαση του Μιαούλη και ομάδας 30 ναυτικών που κατέλαβαν το πλοίο με ρεσάλτο. Ο Μιαούλης, που είχε οριστεί ναύαρχος επί όλων των ναυτικών δυνάμεων στο Αιγαίο από τον Καποδίστρια, προόριζε τη φρεγάτα για ναυαρχίδα του στόλου και θα έκανε χρήση του πλοίου για μικρό διάστημα με θαυμαστά αποτελέσματα.

Τελικώς, η «Ελπίδα» μετονομάστηκε σε «Ελλάς Ι» και έλαβε μέρος σε μικροσυμπλοκές και εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στα τελευταία χρόνια της επανάστασης. Ήταν ένα πλοίο εκτοπίσματος 1.660 τόνων (κενό), μήκους 60 μέτρων και πλάτους 15. Ο οπλισμός του αποτελείτο από 48 πυροβόλα των 16 λιβρών και 16 ολμοπυροβόλων (καρρονέτες) των 42 λιβρών. Το 1831, ο Μιαούλης, που είχε προσχωρήσει στο «Αγγλικό» κόμμα, στασίασε κατά του Καποδίστρια και εγκλώβισε τον μικρό εθνικό στόλο με την φρεγάτα «Ελλάς Ι» στον Πόρο. Όταν ο Ρώσος ναύαρχος Πιότρ Ρίκορντ προσπάθησε να σπάσει τον αποκλεισμό και να εισέλθει στο λιμάνι, ο Μιαούλης πυρπόλησε τη φρεγάτα μαζί με τις κορβέτες «Ύδρα» και «Σπέτσαι» καταστρέφοντάς τες ολοσχερώς. Με τα αποκαΐδια των δύο πλοίων έληξε η φιλόδοξη προσπάθεια αναγέννησης του ελληνικού ναυτικού σε μια υπολογίσιμη δύναμη στον χώρο του Αιγαίου. Όπως και με την αναδιοργάνωση του στρατού, που στο εξής προσανατολίστηκε στα βαυαρικά πρότυπα, ο στόλος χτυπήθηκε από το συντριπτικό χάος της κατασπατάλησης των δανείων, της διχόνοιας και της έλλειψης οράματος και συνεπούς προγραμματισμού.

Μοντέλο υπό κλίμακα της φρεγάτας “Ελλάς Ι”

(Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στις 25 Νοεμβρίου 2020 στην Πτήση)

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

4 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
4 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ThinkOutOfTheBox: Αντί για 6 επιπλέον Rafale, ας αγοράσουμε μία ακόμη FDI HN

Πέρυσι το Μάιο, είχαμε ταράξει τα νερά της αμυντικής τότε αρθρογραφίας με ένα Out Of The Box (με πολλά Out of The Box..., αλλά...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Το ΠΝ έχει ζητήσει Περιπολικά Cyclone από το USN, αλλά...

8
 Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες που εξασφάλισε η ιστοσελίδα μας, το Πολεμικό Ναυτικό έχει ζητήσει σκάφη τύπου Cyclone από το Αμερικανικό Ναυτικό, προς αντικατάσταση των...
- Advertisement -
Card image

December_019 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -

Σαν σήμερα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: 21 Νοεμβρίου/8 Δεκεμβρίου 1912: Κατάληψη του Δρίσκου

0
Το σώμα Γαριβαλδίνων εθελοντών με τη βοήθεια του Ελληνικού Στρατού καταλαμβάνει τον ορεινό και δασωμένο όγκο του Δρίσκου Ιωαννίνων μετά από σκληρή μάχη.Οι Γαριβαλδίνοι...
- Advertisement -
Card image

November_018 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

October_17 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ: 21 Νοεμβρίου/8 Δεκεμβρίου 1912: Κατάληψη του Δρίσκου

Το σώμα Γαριβαλδίνων εθελοντών με τη βοήθεια του Ελληνικού Στρατού καταλαμβάνει τον ορεινό και δασωμένο όγκο του Δρίσκου Ιωαννίνων μετά από σκληρή μάχη.Οι Γαριβαλδίνοι...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 8 Δεκεμβρίου 1914: Ναυμαχία των νήσων Φώκλαντ, αιματηρή εκδίκηση στο νότιο Ατλαντικό

Μοίρα του γερμανικού αυτοκρατορικού ναυτικού υπό τις διαταγές του ναυάρχου, κόμητος Μαξιμίλιαν φον Σπέε, επιτίθεται κατά της βάσης ανεφοδιασμού του βρετανικού στόλου στο Στάνλεϋ...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 8 Δεκεμβρίου 1971: Επιχείρηση «Πύθων», δεύτερο χτύπημα της Ινδίας κατά του Πακιστάν

Λίγες μέρες μετά την επιτυχημένη επιδρομή ανοιχτά του Καράτσι (Operation Trident), το ινδικό ναυτικό επιτυγχάνει ένα ακόμα συντριπτικό χτύπημα κατά του χώρου εναπόθεσης καυσίμων...