25 C
Athens
Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 13 Ιουλίου 1878: Η συνθήκη του Βερολίνου, οι Γερμανοί “σώζουν” την Μακεδονία

- Advertisement -

Υπογράφεται η Συνθήκη του Βερολίνου μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Καρπός του Συνεδρίου που οργανώθηκε στο Βερολίνο από τον “αρχιτέκτονα” της Ευρώπης, Πρώσσο Καγκελάριο Otto, πρίγκηπα von Bismarck, η συνθήκη καθόρισε το εδαφικό και συνοριακό καθεστώς στη Βαλκανική χερσόνησο μετά τις ανακατατάξεις του Ρωσο-Τουρκικού πολέμου του 1877-78.

Η ήττα της Τουρκίας στον πόλεμο είχε σαν αποτέλεσμα να φέρει την τσαρική Ρωσία σε θέση απίστευτης ισχύος υπαγορεύοντας τους όρους συνθηκολόγησης στο προάστιο του Αγίου Στεφάνου, έξω από την Κωνσταντινούπολη τον Μάρτιο του ίδιου χρόνου, με τα ρωσικά πυροβόλα σε απόσταση μόλις τριών ημερών πορείας από την οθωμανική πρωτεύουσα.

Χάρτης των Βαλκανίων του “Αγίου Στεφάνου”. Χαρακτηριστικά κυρίαρχη η παρουσία της Βουλγαρίας ως μελλοντικό πεδίο εισβολής σε οποιαδήποτε κατεύθυνση καταδικάζοντας τις άλλες δυνάμεις σε μειονεξία

Οι Ρώσοι δεν χαρίστηκαν, απαιτώντας την ισχυροποίηση του Βουλγαρικού κράτους και δημιουργούσαν σειρά μικρών βαλκανικών κρατών που ήταν αρκετά ελεύθερα για να θεωρούνται ανεξάρτητα αλλά όχι τόσο ώστε να μην αναζητούν τη βοήθεια της Ρωσίας για την προστασία τους έναντι της Τουρκίας και της Αυστρίας. Ιδιαίτερα προβλήθηκε η Βουλγαρία πού έλαβε εδάφη που την γιγαντοποίησαν καθιστώντας την κυρίαρχη στα Βαλκάνια και καταπίνοντας τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ρουμελία εκτεινόμενη από τη Μαύρη Θάλασσα ως την Κορυτσά και από τον Δούναβη και την κοιλάδα του Μοράβα ως το Αιγαίο πέλαγος.

Ο γιγαντισμός αυτός της Βουλγαρίας, που παρέμενε υποτελής στον σουλτάνο μόνο κατ’όνομα, αφού είχε ακόμα και το δικαίωμα να διατηρεί δικό της στρατό, αποτελούσε το “πάτημα” της Ρωσίας στα Βαλκάνια αλλά ακύρωνε τις προσδοκίες των άλλων Βαλκανικών εθνών (Ελλήνων, Σέρβων και Ρουμάνων ακόμα και Αλβανών) για εδαφική ολοκλήρωση. Οι Τούρκοι παραχώρησαν εδάφη ακόμα και στον Καύκασο, μην έχοντας χρήματα για πολεμικές επανορθώσεις αλλά και στα παράλια του Ευξείνου Πόντου (Βόρεια Δοβρουτσά), που έγιναν προϊόν ανταλλαγής μεταξύ Ρωσίας και Ρουμανίας.

Η “Μεγάλη Βουλγαρία” του Αγίου Στεφάνου

Η μεγάλη ήττα των Οθωμανών μείωνε το επίπεδο ισχύος τους αυξάνοντας ταυτόχρονα την δύναμη της Ρωσίας στην περιοχή και χαλώντας τις εύθραυστες ισορροπίες, που ο Bismarck είχε υπολογίσει. Ταυτόχρονα, η πρόσδεση των ασθενών ακόμα Βαλκανικών λαών στο άρμα της Ρωσίας έθετε τα θεμέλια για έναν νέο πόλεμο αλλά και κάτι χειρότερο: την ολοκληρωτική έξωση της Τουρκίας από την Ευρώπη και την έξοδο της Ρωσίας στη Μεσόγειο. Το τελευταίο δεν το ήθελαν ούτε οι Γερμανοί, ούτε οι Αυστριακοί και κυρίως ούτε οι Βρετανοί.

Αμέσως, ο Bismarck παρενέβη για να αποκαταστήσει τις ισορροπίες. Με τη βοήθεια της Αγγλίας και της Αυστρίας, έπεισε τον τσάρο να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να συμφωνήσουν, αυτή τη φορά όλες οι δυνάμεις μαζί, σε μια συνθήκη που θα αποδέχονταν όλοι. Στο συνέδριο έλαβαν μέρος, εκτός από τους πρώην εμπολέμους, Ρωσία και Οθωμανική αυτοκρατορία, η Γερμανία, η Αυστρο-Ουγγαρία, η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία. Μετά από ένα μήνα εργωδών διαπραγματεύσεων και με την προσωπική μεσιτεία του Γερμανού Καγκελαρίου, επετεύχθη η πολυπόθηση συμφωνία με την υπογραφή της στις 13 Ιουλίου.

Σύμφωνα με αυτήν, μεταξύ άλλων, η Σερβία, το Μαυροβούνιο και η Ρουμανία αποκτούσαν και de jure την ανεξαρτησία τους, από Οθωμανικές επαρχίες ή αυτόνομες χώρες υποτελείς στον Σουλτάνο. Ταυτόχρονα, αναγνωριζόταν η αυτονομία της Βουλγαρίας, σε πιο περιορισμένα όμως σύνορα, αφού η επαρχίες της Μακεδονίας και της Ανατολικής Ρωμυλίας αποδίδονται πίσω στον Σουλτάνο, καταργώντας έτσι τα ρωσικά σχέδια για μια «Μεγάλη Βουλγαρία» που θα κυριαρχούσε στα Βαλκάνια.

Οι “διορθώσεις” του Βερολίνου. Διακρίνεται η περικοπή εδαφών από τη Βουλγαρία σε σχέση με την προηγούμενη Ρωσο-Τουρκική συνθήκη

Η συνθήκη άφηνε πρόνοιες και ειδικές θρησκευτικές μειονότητες και με τον τρόπο αυτό άφηνε μια παρακαταθήκη για τις λεγόμενες “μειονοτικές συμφωνίες” που θα δομηθούν στα επόμενα 50 χρόνια με μοντέλο τον τρόπο διευθέτησής τους από το Βερολίνο. Η συνθήκη ήταν επιτυχημένη, συνολικά, από την άποψη ότι άφηνε όλα τα συμμετέχοντα μέλη δυσαρεστημένα. Οι Ρώσοι έχαναν πολλά που η “δική τους συνθήκη” (η του Αγ. Στεφάνου) τους είχε δικαιωματικά χαρίσει. Οι Τούρκοι έχαναν τα μισά Βαλκάνια, με παρακαταθήκες που θα πλήρωναν ακριβά στα επόμενα χρόνια. Οι Βαλκανικοί λαοί είχαν περιορισμένα κέρδη πολύ λιγότερα από όσα επιθυμούσαν και οι Αγγλοι, Γάλλοι και Αυστριακοί έβλεπαν καθαρά πως η ώρα που θα προσέτρεχαν και πάλι να βοηθήσουν την Οθωμανική Τουρκία από βέβαιη κατάρρευση δεν θα αργούσε.

Μόνος ευτυχής ήταν ο Bismarck που με την πονηριά και με το επιδέξιο πολιτικό και διπλωματικό του ταλέντο κατόρθωσε να συγκεντρώσει όλες τις Δυνάμεις στο Βερολίνο για να προφασιστεί πως η Γερμανία, εφόσον δεν κέρδιζε και δεν έχανε τίποτα, ήταν ο φυσικό διαιτητής. Στην πραγματικότητα, φρόντισε να διατηρήσει την ισορροπία στην Ευρώπη για τουλάχιστον άλλα 30 χρόνια, μια ισορροπία που ο ίδιος είχε οικοδομήσει καθιστώντας τη Γερμανία μια ενοποιημένη αυτοκρατορία που ήταν κυρίαρχη στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Η επιτυχία της συνθήκης του Βερολίνου ήταν ο διεμβολισμός της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, που θα δημιουργούσε μια Μεγάλη Βουλγαρία, αυτόνομη και εδαφικά κυρίαρχη στα Βαλκάνια που θα κατάπινε όλα τα εδάφη που ο Ελληνισμός εποφθαλμιούσε να απελευθερώσει και στα οποία είχε ιστορικά αλλά και πληθυσμιακά δικαιώματα. Ο Άγιος Στέφανος θα ακύρωνε τις απαιτήσεις προς την Μακεδονία και τη Θράκη και σε περίπτωση διεκδικήσεώς των θα έφερνε την Ελλάδα αντιμέτωπη με τη Ρωσία, ξεκάθαρο πάτρωνα της Βουλγαρίας. Ευτυχώς, ο Bismarck, προκειμένου να διασώσει τον σουλτάνο και να αποτρέψει την υπέρμετρη ισχυροποίηση της Ρωσίας που θα ανέτρεπε τις ισορροπίες στην Ευρώπη, κινήθηκε δραστήρια και περιέκοψε καίρια την ρωσική επέκταση στα Βαλκάνια.

(Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στις 13 Ιουλίου 2020 στην Πτήση)

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

24 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
24 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ΑΠΟΨΗ: Αξίζουν τα μεταχειρισμένα LCS Freedom για τις ανάγκες του Πολεμικού μας Ναυτικού;

Κυριακή βράδυ, και αποφασίζουμε να αγγίξουμε ένα πολύ "ευαίσθητο" θέμα. Το ενδεχόμενο απόσυρσης κάποιων εκ των LCS Freedom του USN, και το θέμα της...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

ΕΚΤΑΚΤΟ: Η ΠΑ εκσυγχρονίζει 7 Canadair CL-415 και η Πυροσβεστική 2...

35
 Με νεότερη ανάρτησή της στη σελίδα στο FaceBook, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη Ελλάδα , αποκαλύπτει σήμερα πως πρόκειται να χρηματοδοτήσει τον εκσυγχρονισμό 7 πυροσβεστικών...
- Advertisement -
Card image

September#16 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2019 Αύγουστος #399

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

March #010 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 20 Σεπτεμβρίου 1942: Η ανατίναξη των γραφείων της ΕΣΠΟ

Ανατινάζονται από μέλη της αντιστασιακής οργάνωσης Π.Ε.Α.Ν. (Πανελλήνιος Ένωσις Αγωνιζομένων Νέων) τα γραφεία της φιλοναζιστικής οργάνωσης Ε.Σ.Π.Ο. (Εθνική Σοσιαλιστική Πατριωτική Οργάνωσις), που διενεργούσε στρατολόγηση...

Focke Wulf Ta-154 Moskito: το «κουνούπι» της Luftwaffe

Το δικινητήριο αυτό νυχτερινό βομβαρδιστικό σχεδιάστηκε από τον αεροναυπηγό και πιλότο δοκιμαστικών πτήσεων Kurt Tank και παρήχθη προς το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου....

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 20 Σεπτεμβρίου 1854: Μάχη του ποταμού Άλμα στη Σεβαστούπολη

Τα γαλλοβρετανικά στρατεύματα απωθούν τους Ρώσους από τα υψώματα του ποταμού Άλμα, νοτίως της Σεβαστούπολης κατά την προέλαση προς την πόλη. Είναι η πρώτη...