27.2 C
Athens
Τρίτη, 21 Σεπτεμβρίου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 2 Αυγούστου 1903: Επανάσταση του Ίλιντεν, ο βουλγαρικός κίνδυνος αναδύεται

- Advertisement -

Οι δυνάμεις της μυστικής επαναστατικής «Ανώτατης Οργάνωσης Μακεδονίας-Αδριανούπολης» (Върховен македоно – одрински комитет, (ВМОК) καταλαμβάνουν την πόλη του Κρούσεβο ανακηρύσσοντάς την πρωτεύουσα και κέντρο της επανάστασης.

Βρισκόμαστε στη νότια Βαλκανική, που από τα τέλη του 19ου αιώνα, τα νεαρά και ασθενή κράτη που έχουν δημιουργηθεί μετά από μεγάλους αγώνες προσπαθούν να κάνουν το επόμενο βήμα προς την εθνική τους ολοκλήρωση. Για πολλούς αιώνες, η Οθωμανική αυτοκρατορία -όπως και η προηγούμενη Ρωμαιο-Βυζαντινή- δεν έδειχνε καμία προσοχή στην εθνική καταβολή των υπηκόοων της. Έλληνες, Βούλγαροι, Βλάχοι, Αλβανοί, Εβραίοι και άλλοι μπορούσαν να κινούνται και να εγκαθίστανται χωρίς μεγάλους περιορισμούς και χωρίς διάκριση ανάλογα με την καταγωγή τους. Η Βαλκανική χερσόνησος είχε μετατραπεί σε ένα πολύχρωμο μωσαϊκό γλωσσών, εθνικοτήτων με πολιτική και θρησκευτική μόνο διάκριση. Οι Οθωμανοί Τούρκοι ήταν η σαφώς ευνοούμενη τάξη ενώ οι Χριστιανοί η πολύ μακρυνή δεύτερη.

Η εθνική αφύπνιση και ο επαναστατικός παλμός του 18ου αιώνα στην Ευρώπη μετέδωσε την ιδέα δημιουργίας του ελεύθερου έθνους-κράτους και έκανε τους βαλκανικούς λαούς να εμπλακούν σε μια αλυσίδα επαναστάσεων από τις αρχές του 19ου αιώνα κυρίως, που με πολύ κόπο και κόστος δημιούργησαν τα μικρά και αδύναμα βαλκανικά κράτη, με τίμημα βέβαια χιλιάδες νεκρούς και μεγάλο μέρος των εθνικών τους πληθυσμών εκτός των ορίων τους, ανακατεμένους με άλλες εθνότητες. Έτσι, η επέκταση των συνόρων σε μια επικράτεια που θα περιλάμβανε όλον σχεδόν τον εθνικό πληθυσμό και θα επέτρεπε στο κράτος να αναπτυχθεί έγινε η Μεγάλη Ιδέα κάθε βαλκανικού κράτους.

Στην περίπτωση της Βουλγαρίας, αν και ο πληθυσμός και η πολιτική και πνευματική ηγεσία ήταν υπέρ της επέκτασης, η σκληρή πραγματικότητα έκανε το επίσημο κράτος να τηρεί στάση αναμονής. Η οικονομία ήταν ακόμα εξαιρετικά εύθραυστη, ο στρατός ανεπαρκής για να αναλάβει επιχειρήσεις κατά του Οθωμανικού και οι διεθνείς συμμαχίες δεν επέτρεπαν περιπέτειες στο στρατιωτικό πεδίο. Ο ψυχρός ρεαλισμός δεν ικανοποιούσε πολλούς που οργανώθηκαν σε μυστικές εταιρείες και προετοίμασαν επαναστατικές κινήσεις στη Θράκη και στη Μακεδονία αναμένοντας πως ο βουλγαρικός στρατός θα επενέβαινε για να βοηθήσει. Αυτό, φυσικά, δεν έγινε και η ΒΜΟΚ όπως και η VMRO ήταν υπεύθυνες για πολλές αποτυχημένες και κακώς οργανωμένες εξεγέρσεις που οδήγησαν στην καταστροφή και στον θάνατο πολλών χριστιανών από τις συγκρούσεις αλλά και τα αντίποινα Βουλγάρων και Τούρκων. Οι εξεγέρσεις όμως κέρδιζαν την συμπάθεια της βουλγαρικής κοινής γνώμης εκθέτοντας την επίσημη κυβέρνηση ως αδιάφορη προς τα πάθη των Βουλγάρων και τους εθνικούς στόχους.

Στις 2 Αυγούστου 1903, μια ακόμα εξέγερση ξέσπασε στα εδάφη της Μακεδονίας και της Θράκης με υποκίνηση του ΒΜΟΚ. Το Κρούσεβο αποτέλεσε το πρώτο και μεγαλύτερο έπαθλο και οι επαναστάτες το ανακήρυξαν κέντρο και καρδιά της εξέγερσής τους. Η στάση ονομάστηκε και “εξέγερση του Ίλιντεν” επειδή συνέπεσε με τη γιορτή του προφήτη Ηλία (Ίλιντεν στα βουλγαρικά) στις 20 Ιουλίου με το Ιουλιανό ημερολόγιο που ακολουθούσαν Έλληνες, Σέρβοι και Βούλγαροι (2 Αυγούστου με το Γρηγοριανό ημερολόγιο). Η επιτυχία της επανάστασης θα διαρκέσει ακριβώς τρείς μέρες με την επιστροφή του οθωμανικού στρατού που θα ανακαταλάβει την πόλη και θα εξοντώσει πλήρως τους αντάρτες του καπετάν (βοεβόδα) Πίτου Γκούλι. Η πόλη θα καταστραφεί από την εκδικητική κι αρπακτική μανία Οθωμανών στρατιωτών και Αλβανών βαζιβουζούκων ενώ μετά οι κάτοικοι θα αναγκαστούν να υπογράψουν δήλωση πως η πόλη πυρπολήθηκε από Βουλγάρους κομιτατζήδες.

Η επανάσταση του Ίλιντεν ήταν η πρώτη γενικώς οργανωμένη προσπάθεια των Βουλγάρων να επικρατήσουν στην περιοχή της Μακεδονίας και Θράκης και αιφνιδίασε πολλούς, τουλάχιστον τις πρώτες μέρες του ξεσπάσματός της. Η στάση των Ελλήνων ήταν αρνητική. Με την προοπτική μιας βουλγαρικής Μακεδονίας, λαός και ηγεσία καταφέρθηκαν εναντίον των Βουλγάρων, που είχαν έτσι κι αλλιώς δώσει δείγματα για το τί σκόπευαν να κάνουν με τους Έλληνες της περιοχής. Πολιτικές και θρησκευτικές αρχές εκφράστηκαν δειλά δειλά στην αρχή και πιο έντονα στη συνέχεια εναντίον των βουλγαρικών δράσεων φτάνοντας στο σημείο να στηρίξουν επίσημα την ακεραιότητα και γαλήνη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Το Ίλιντεν αποκάλυψε πως ο Ελληνισμός είχε έναν σοβαρό ανταγωνιστή στη Μακεδονία και στη Θράκη, στο πρόσωπο του βουλγαρικού επεκτατισμού. Για τους Βουλγάρους, το Ίλιντεν έδειξε πως η απευθείας αντιπαράθεση με την Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν αδύνατη -μάθημα που η Ελλάδα είχε λάβει πέντε χρόνια πριν, το 1897. Στο εξής, το Βουλγαρικό Μακεδονικό Κομιτάτο και άλλες οργανώσεις θα αποδοθούν σε έναν αγώνα τρομοκρατίας και ανταστοπολέμου στις περιοχές αυτές με τη μορφή των “κομιτατζήδων” (άνδρες του κομιτάτου) σφάζοντας Τούρκους και Χριστιανούς μη Βουλγάρους αδιακρίτως, ενώ η Ελλάδα θα απαντήσει με την αποστολή σε εθελοντική βάση των πρώτων αντίστοιχων ανταρτικών ομάδων, των “Μακεδονομάχων”. Ο αγώνας για την Μακεδονία μόλις είχε αρχίσει.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

3 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
3 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ΑΠΟΨΗ: Αξίζουν τα μεταχειρισμένα LCS Freedom για τις ανάγκες του Πολεμικού μας Ναυτικού;

Κυριακή βράδυ, και αποφασίζουμε να αγγίξουμε ένα πολύ "ευαίσθητο" θέμα. Το ενδεχόμενο απόσυρσης κάποιων εκ των LCS Freedom του USN, και το θέμα της...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

ΕΚΤΑΚΤΟ: Η ΠΑ εκσυγχρονίζει 7 Canadair CL-415 και η Πυροσβεστική 2...

35
 Με νεότερη ανάρτησή της στη σελίδα στο FaceBook, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη Ελλάδα , αποκαλύπτει σήμερα πως πρόκειται να χρηματοδοτήσει τον εκσυγχρονισμό 7 πυροσβεστικών...
- Advertisement -
Card image

September#16 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2019 Ιούλιος #398

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ July 2020

Αγορά 4.49

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 21 Σεπτεμβρίου 1745: Πρέστονπανς, η σαρωτική σκωτσέζικη έφοδος

Με την ήττα του βρετανικού στρατού στη μάχη του Φωντενόϋ, οι διαθέσιμες δυνάμεις του Άγγλου βασιλιά ήταν περίπου 6.000 άνδρες σκορπισμένες σε διάφορα καθήκοντα...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 21 Σεπτεμβρίου 1944: Η ΙΙΙ Ορεινή Ταξιαρχία καταλαμβάνει το Ρίμινι

Η ΙΙΙ Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία φτάνει στο κέντρο του Ρίμινι και υψώνει τη σημαία της στο δημαρχείο της πόλης. Είναι το τέλος της σκληρής...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 21 Σεπτεμβρίου 1951: Η Πολεμική Αεροπορία στην εποχή των jet

Παραδίδονται στην Ελληνική Βασιλική Αεροπορία τα δύο πρώτα αεριωθούμενα αεροσκάφη, δύο Τ-33 Α “Shooting Star”( (s/n 50-435/TR 435 και 50-434/TR 434) που προσγειώνονται στο...