18.3 C
Athens
Κυριακή, 17 Οκτωβρίου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 21 Σεπτεμβρίου/4 Οκτωβρίου 1918: Η δεύτερη απελευθέρωση των Σερρών και το τέλος του Μακεδονικού Μετώπου

- Advertisement -

Η ελληνική Ι Μεραρχία διατάσσεται να κινηθεί προς κατάληψη των Σερρών. Την αποστολή αναλαμβάνει απόσπασμα Ευζώνων του Ι/38 ΣΕ (38ο Σύνταγμα Ευζώνων της Ι Μεραρχίας Πεζικού). Την ίδια μέρα θα μπούν στην πόλη και οι στρατηγοί Δαγκλής και Παρασκευόπουλος. Η απελευθέρωση της πόλεως των Σερρών, η δεύτερη που θα γίνει από τον Ελληνικό Στρατό μέσα σε πέντε χρόνια, εντάσσεται στην τελευταία επιθετική προσπάθεια της Συμμαχικής Στρατιάς της Θεσσαλονίκης, που περιλάμβανε -πέρα από τα ελληνικά τμήματα της Στρατιάς Εθνικής Αμύνης- μονάδες του Γαλλικού, Βρετανικού, Σερβικού και εσχάτων και Ιταλικού Στρατού. Στα μέσα Σεπτεμβρίου (με το Νέο Ημερολόγιο ή 14-29 με το Παλιό) η Συμμαχική Διοίκηση ανέλαβε ευρεία επιθετική ενέργεια κατά του Βουλγαρικού Στρατού στην κοιλάδα του Αξιού, γνωστή ως η “Επίθεση του Βαρδάρη”.

Η επίθεση, αναμενόμενη ήδη από το καλοκαίρι από τη Βουλγαρική πλευρά, είχε εγείρει σοβαρές ανησυχίες στο βουλγαρικό επιτελείο που με επίταση ζητούσε την ενίσχυση του μετώπου με άνδρες και υλικό. Το αυτοκρατορικό επιτελείο της Γερμανίας, όμως, απάντησε από τα μέσα Αυγούστου πως μόνον όταν η κατάσταση στα άλλα μέτωπα ομαλοποιείτο θα μπορούσε να στείλει ενισχύσεις, αφήνοντας τους Βουλγάρους σχεδόν μόνους τους και αποσύροντας μονάδες από την περιοχή. Η κατάσταση στην Βουλγαρία εξελίσσόταν πολύ δυσάρεστα. Με την μάχη του Σκρα ντι Λεγκέν, η απώλεια των υψωμάτων προδίκαζε άσχημες εξελίξεις στο μέλλον οδηγώντας την κυβέρνηση Βασίλ Ραντοσλάβωφ σε παραίτηση ενώ διαλυτικά στοιχεία εμφανίζονταν στις τάξεις του στρατού, με μαζικές λιποταξίες και χαμηλό ηθικό.

Στις 2/14 Σεπτεμβρίου, η Συμμαχική διοίκηση εκκίνησε την μεγάλη επιθετική επιχείρηση στον Αξιό (Vardar Offensive) καθώς 566 πυροβόλα άνοιγαν πυρ κατά των 1ης και 2ης Βουλγαρικών Μεραρχιών στην περιοχή της κορυφογραμμής του Ντόμπρο Πόλε με δύο γαλλικές και μια σερβική Μεραρχίες με διαλυτικά αποτελέσματα στις βουλγαρικές γραμμές. Καθώς το ρήγμα είχε δημιουργηθεί η συμμαχική διοίκηση έσπευσε να το εκμεταλλευτεί εμπλέκοντας τις ελληνικές Μεραρχίες Αρχιπελάγους, ΙΙΙ και ΙV, οι οποίες αφού ξεχύθηκαν στο άνοιγμα, αντιμετώπισαν θύλακες αντίστασης προ του χωριού Ζμπόρσκο και επικεντρώθηκαν στη Σούσνιτσα την οποία κατέλαβαν και από το βράδυ της 15ης ξεκίνησαν να κυκλώνουν τους βουλγαρικούς θυλάκους αντίστασης. Μέτρια αποτελέσματα είχαν οι Γάλλοι και Σέρβοι που με μεγάλο κόπο και απώλειες έφτασαν προ των στόχων τους κοντά στις κορυφογραμμές του Σοκόλ αλλά απέτυχαν να το καταλάβουν. Οι Βούλγαροι έχασαν τους μισούς από τους 12.000 άνδρες που υπεράσπιζαν την γραμμή και το 1/3 του πυροβολικού τους αλλά αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους.

Σκληρές μάχες έλαβαν χώρα από τις 16 ως τις 18 Σεπτεμβρίου (Νέο Ημερολόγιο) με τα σερβικά, γαλλικά και ελληνικά τμήματα να προωθούνται με κόπο μέσα από ημερήσιες και νυχτερινές επιθέσεις στα κακοτράχαλα βουνά υπό πυκνό πυρ πυροβολικού και πολυβόλων. Παρόλα αυτά, με την επιμονή και την ακατάπαυστη δράση του συμμαχικού πυροβολικού αλλά και της αεροπορίας που έπληξε και κατέστρεψε πολλές γέφυρες στον Αξιό επιτείνοντας τα προβλήματα απομόνωσης και ανεφοδιασμού των βουλγαρικών τμημάτων, οι Βούλγαροι πείστηκαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους και να υποχωρήσουν.

Μάχες στο Ντόμπρο Πόλε. Βούλγαροι στρατιώτες ανοίγουν πυρ κατά συμμαχικού αεροπλάνου

Σε άλλη κατεύθυνση, στην περιοχή της λίμνης της Δοϊράνης, 256 πυροβόλα σφυροκόπησαν επί τριήμερο τις βουλγαρικές θέσεις ακόμα και με οβίδες χημικών αερίων αλλά με μικρά αποτελέσματα με το βουλγαρικό πυροβολικό να απαντά αναλόγως. Στις 18 Σεπτεμβρίου (Ν.Η.) το ΧΙΙ βρετανικό Σώμα Στρατού έπληξε κατά μέτωπον τις θέσεις των Βουλγάρων ενώ η βρετανική 83η Ταξιαρχία και η ελληνική Μεραρχία Σερρών ελίσσονταν για να τις πλαγιοκοπήσουν. Και εδώ, η ισχυρότατη δράση του πυροβολικού και το πείσμα των Βουλγάρων που αμύνονταν σε ευνοϊκό για αυτούς έδαφος προκάλεσε απώλειες στις βρετανικές και ελληνικές δυνάμεις που αποκρούστηκαν με μεγάλες απώλειες και μικρά κέρδη. Τελικά, στις 19 του μηνός μετά από ολονύχτιο βομβαρδισμό και νέες επιθέσεις με φρέσκιες δυνάμεις, οι Βρετανοί και Έλληνες με τη βοήθεια σερβικών και γαλλικών συνταγμάτων κατόρθωσαν από τις 04:00 το πρωί να καταλάβουν τη Δοϊράνη και τα γύρω υψώματα. Τις επόμενες δύο μέρες οι Βούλγαροι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους για να μην κυκλωθούν επιτρέποντας την προέλαση που σταδιακά απέκοψε την XI γερμανική και την 1η Βουλγαρική Στρατιές που υποχωρούσαν προς την Αλβανία.

Μεταξύ 20 και 24 Σεπτεμβρίου στις μάχες συμμετείχαν και τα πρώτα ιταλικά τμήματα, που σημείωσαν κάποιες σημαντικές επιτυχίες αλλά οι Βούλγαροι εξακολούθησαν να αμύνονται πεισματικά. Ωστόσο, ήδη από τις 25 του μηνός, οι τελευταίοι έδειξαν πως οι αντοχές έχουν όρια. Μεγάλοι αριθμοί στρατιωτών διέρρευσαν από τις θέσεις τους και υποχώρησαν σχηματίζοντας ομάδες οργανωμένων λιποτακτών. Στον γυρισμό οι ομάδες αυτές λεηλάτησαν χωριά και πόλεις ενώ στις 28 Σεπτεμβρίου η Εθνική Ένωση Βουλγάρων Αγροτών, ένας πολιτικός οργανισμός με κοινωνικά κυρίως αιτήματα, προσεταιρίστηκε τις ομάδες αυτές και ανακήρυξε τη Βουλγαρική Δημοκρατία. Την επομένη, 5.000 λιποτάκτες πλημμύρισαν τη Σόφια καταλύοντας κάθε έννοια τάξης σε μια κίνηση που ονομάστηκε “επανάσταση του Ράντομιρ” ενώ στις 30 του μηνός, με την παράδοση της ΧΙ γερμανικής Στρατιάς, οι μάχες ουσιαστικά έλαβαν τέλος.

Οι τελευταίες μέρες του πολέμου στη Βουλγαρία χαρακτηρίζονταν από έντονα φαινόμενα διάλυσης και διχασμού με την Εθνική Ένωση Βουλγάρων Αγροτών να συντάσσεται με μάζες λιποτακτών και να ελέγχει πολλές πόλεις και χωριά

Στη Σόφια, ο στρατός κατέβαλε την επανάσταση και επέβαλε την τάξη, δεν κατόρθωσε όμως να ανατρέψει το μοιραίο. Η Βουλγαρία παραδόθηκε υπογράφοντας στη Θεσσαλονίκη συνθήκη ανακωχής και κατάπαυσης του πυρός. Η εκστρατεία στη Βαλκανική είχε λήξει και οι δυνάμεις της Entente κινούνταν ήδη για να εξασφαλίσουν τις θέσεις τους σε νέα μέτωπα, στη Ρουμανία, στη Σερβία ενώ στρέφονταν και προς τη Θράκη κατά των Οθωμανών, που σύντομα θα κατέρρεαν και αυτοί. Ο τσάρος Φερδινάνδος της Βουλγαρίας παραιτήθηκε, όχι πριν λάβει ένα οργισμένο τηλεγράφημα από τον Γερμανό κάϊζερ Γουλιέλμο τον ΙΙ που θεωρούσε “επαίσχυντο” να κρίνεται το αποτέλεσμα του πολέμου από 62.000 Σέρβους. Αν και οι Σέρβοι πολέμησαν σκληρά, δεν ήταν μόνοι τους στις κακουχίες και στη νίκη στο Βαλκανικό Μέτωπο που πλέον, έχοντας ολοκληρώσει το σκοπό του, έκλεισε οριστικά. Το τέλος του Μεγάλου Πολέμου ήταν κοντά και θα δινόταν σε ένα βαγόνι τραίνου στο δάσος της Κομπιένης 40 μέρες μετά.

(Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στις 4 Οκτωβρίου 2020 στην Πτήση)

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -
Subscribe
Notify of
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ThinkOutOfTheBox: Απόσυρση των SA-8 και των Improved HAWK του ΕΣ, μήπως καταναλώνουν πόρους χωρίς πραγματικά επιχειρησιακά οφέλη;

Πρώτη Δημοσίευση 13/3/2020Είναι γενικότερη διαπίστωση πως το υλικό των Ενόπλων Δυνάμεων έχει πλέον παλιώσει επικίνδυνα. Από την Πολεμική Αεροπορία, που υπηρετούν αεροσκάφη C-130B, T-2C,...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

ΑΠΟΨΗ: Τα OH-58D της Αεροπορίας Στρατού θα μπορούσαν να γίνουν OH-58F...

40
H ΠΤΗΣΗ ήταν ανέκαθεν υπέρ της προμήθειας των ελικοπτέρων επιθετικής αναγνώρισης OH-58D από την Αεροπορία Στρατού. Σε μια περίοδο εξοπλιστικής ένδειας, η παραχώρηση ενός...
- Advertisement -
Card image

October_17 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -

Σαν σήμερα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 4/17 Οκτωβρίου 1912: Η κήρυξη του 1ου...

0
Η Οθωμανική αυτοκρατορία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Σερβίας και Βουλγαρίας. Την επομένη, 5/18 Οκτωβρίου, η Ελλάδα συντάσσεται κι αυτή στη διαμάχη μαζί με...
- Advertisement -
Card image

September#16 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

August #15 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 4/17 Οκτωβρίου 1912: Η κήρυξη του 1ου Βαλκανικού Πολέμου

Η Οθωμανική αυτοκρατορία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Σερβίας και Βουλγαρίας. Την επομένη, 5/18 Οκτωβρίου, η Ελλάδα συντάσσεται κι αυτή στη διαμάχη μαζί με...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 5 / 17 Οκτωβρίου 1854: Η πολιορκία της Σεβαστούπολης

Οι στρατοί Άγγλων, Γάλλων και Τούρκων φτάνουν στη Μπαλακλάβα και εγκαθιστούν στρατόπεδο ξεκινώντας την πολιορκία της Σεβαστούπολης κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου.Μετά την...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 17 Οκτωβρίου 1449: Δεύτερη Μάχη του Κοσυφοπεδίου, εκεί που κρίθηκε η τύχη των Βαλκανίων

Οι ενωμένες δυνάμεις Ούγγρων και Βλάχων ηττώνται από τα οθωμανικά στρατεύματα στο Κοσσυφοπέδιο. Πρόκειται για τη δεύτερη και τελευταία φορά που η ιστορική εστία...