25.1 C
Athens
Δευτέρα, 23 Μαΐου, 2022
ΝΕΑΙΣΤΟΡΙΑΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ - 14 Φεβρουαρίου 1919: Μάχη της Μπερέζα-Καρτούσκα, η αντίσταση των...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 14 Φεβρουαρίου 1919: Μάχη της Μπερέζα-Καρτούσκα, η αντίσταση των Πολωνών ανακόπτει το Σοβιετικό οδοστρωτήρα

- Advertisement -

Με το τέλος του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου, οι τέσσερις παλιότερες αυτοκρατορίες της Ευρώπης κομματιάστηκαν υπό το βάρος της καταστροφής και νέα κράτη αναπήδησαν από τα συντρίμμια. Ένα από αυτά ήταν και η Πολωνία, ένα αρχαίο βασίλειο που αναγεννιόταν από τις στάχτες του μετά από 200 χρόνια διαμελισμού και υποταγής στις μεγάλες δυνάμεις του γεωπολιτικού της χώρου. Οι συνομιλίες των νικητών του πολέμου μεταξύ των χιλιάδων ρυθμίσεων που όφειλαν να λάβουν υπόψη, φρόντισαν και για την αποκατάσταση του πολωνικού λαού μέσα σε ασφαλή σύνορα, ή τουλάχιστον όσο ασφαλή γινόταν.

Ανάμεσα σε μια περιορισμένη πλέον και βυθισμένη στη φτώχεια, στις εσωτερικές συγκρούσεις και στην πολιτική αναταραχή Γερμανία και σε μια Ρωσία, που εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια είχε περιέλθει σε εμφύλια σύγκρουση, η Πολωνία έπρεπε να ιδρύσει και να οργανώσει τους θεμούς της και να επιβιώσει. Έτσι, με την υπογραφή της Γερμανο-Πολωνικής συμφωνίας εκκένωσης των περιοχών που θα σχημάτιζαν το Πολωνικό κράτος τον Φεβρουάριο, ο νέος πολωνικός στρατός θα είχε την πρώτη του “συνάντηση” με τον επίσης νεαρό στρατό των Ρώσων Μπολσεβίκων.

Η οριστική χάραξη των συνόρων του νέου πολωνικού κράτους δεν είχε ακόμα επισημοποιηθεί (η συνθήκη των Βερσαλλιών ήταν ακόμα 6 μήνες μακρυά) ενώ και το επαναστατικό κράτος των Μπολσεβίκων επίσης δεν είχε επίσημα αναγνωριστεί, αφήνοντας ένα “γεωπολιτικό κενό” στα εδάφη της πρώην τσαρικής Ρωσίας. Οι εντάσεις ήταν ήδη μεγάλες, όταν στις 18 Νοεμβρίου 1918 το επιτελείο του Κόκκινου Στρατού διέταξε μια μεγάλη επιθετική αναγνώριση πέραν των δυτικών συνόρων της πρώην τσαρικής Ρωσίας, που βρίσκονταν ακόμα μεγάλες μονάδες στρατού των γερμανικών δυνάμεων. Οι επιθέσεις κατευθύνθηκαν κατά της δυτικής Ουκρανίας και της Εσθονίας (πρώην Ανατολική Πρωσσία, που διαλυόταν).

Για τον Βλαντιμίρ Ουλιάνωφ, η στιγμή ήταν ιδανική. Με την κάμψη των Λευκών (τσαροφρόνων) και την επικράτηση των Μπολσεβίκων στο εσωτερικό, ο ανανεωμένος Κόκκινος Στρατός μπορούσε πλέον να παρατάξει σημαντικό όγκο δυνάμεων και να χρησιμοποιηθεί σαν εργαλείο εξάσκησης πολιτικής προς το εγγύς εξωτερικό. Συγκεντρώνοντας 300.000 άνδρες οι Τρότσκι και Λένιν θεωρούσαν πως θα μπορούσαν να κινηθούν αποφασιστικά προς τα σύνορα, να αντικαταστήσουν το κενό που άφηναν τα “στρατεύματα προκάλυψης” που διαλύονταν και ακολουθώντας απλά την πορεία του υποχωρούντος γερμανικού στρατού να διεκδικήσουν τα παλιά σύνορα του 1917. Η πορεία αυτή διεκδικούσε τμηματα της Λευκορωσίας, της Ουκρανίας και της Πολωνίας, που για τους Ρώσους ταυτίζονταν με την “Privislinsky Krai” (γη του Βιστούλα).

 

Η σοβιετική αισιοδοξία ήταν μάλλον αβάσιμη. Οι λαοί της Ευρώπης είχαν κουραστεί και σιχαθεί τον πόλεμο μετά από τέσσερα χρόνια άσκοπης ανθρωποσφαγής αλλά δεν θα έφταναν στο σημείο να περάσουν στο άλλο άκρο και να ανατρέψουν τα πάντα υπέρ μιας σοσιαλιστικής επανάστασης των μαζών. Ο μέσος Ευρωπαίος επιθυμούσε απλά την επιστροφή στην κανονικότητα. Ο Τρότσκι, ωστόσο, ως Λαϊκός Κομμισάριος επί των Στρατιωτικών και Ναυτικών θεμάτων των Σοβιέτ ήταν υπέρμαχος της διάδοσης της μπολσεβικικής επανάστασης που πλέον θα “ερχόταν από το εξωτερικό” (Revolutsiya izvne).

Στα τέλη Νοεμβρίου, η 6η Ερυθρή Μεραρχία και τα αποσπάσματα Γκντοβ και Γιάμπουργκ της 7ης Κόκκινης Στρατιάς επιτέθηκαν σε τμήματα υποχωρούντων Γερμανών στην Εσθονία και κατέλαβαν πόλεις και θέσεις σε αποστάσεις μόλις 30 χλμ. από το Ταλίν, αποσπώντας τες από νεοσυσταθέντα εσθονικά στρατεύματα. Οι επιθέσεις υποστηρίζονταν από εσθονικά και Λιθουανικά τμήματα Ερυθρών υπό την καθοδήγηση αξιωματικών του Κόκκινου Στρατού. Θα χρειαστούν 14 μήνες επίμονων συγκρούσεων για να απωθηθούν οι σοβιετικές δυνάμεις και να κατορθώσει το νέο κράτος της Εσθονίας να αναπνεύσει με ανακούφιση. Ανάλογες επιχειρήσεις έλαβαν χώρα σε σειρά πόλεων στην Λευκορωσία, με τα κόκκινα στρατεύματα να σημειώνουν περισσότερες επιτυχίες. Μέχρι το τέλος του έτους, η Λευκορωσία είχε καταβληθεί και η Λαϊκή Δημοκρατία της Λευκορωσίας καταλύθηκε αντικαθιστώμενη από την Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Λευκορωσίας με έδρα το Μινσκ.

Για ένα μήνα, από τις 8 Ιανουαρίου ως τις 10 Φεβρουαρίου, Πολωνικές και Σοβιετικές δυνάμεις δοκίμαζαν την ισχύ τους αναλωνόμενες σε μικροσυμπλοκές. Στις 12 Φεβρουαρίου 1919 είχε έρθει η σειρά της νεότευκτης Πολωνίας, με τους Μπολσεβίκους να ξεκινούν την επιχείρηση με την κωδική ονομασία “Στόχος Βιστούλας”, που αισιοδοξούσαν πως θα τους έφερνε στην Βαρσοβία. Την ημέρα εκείνη, ο διοικητής του Κόκκινου Στρατού, ο Λετονός Γιούκουμς Βατσιέτις, διέταξε τη Στρατιά της Δύσεως να επιτεθεί στην κατεύθυνση των πόλεων του Τιλσίτ, Μπρεστ-Λιτόβσκ, Κοβέλ, Ρίβνε εξασφαλίζοντας και την σιδηροδρομική αρτηρία της Βίλνας σε βάθος. Ενδεικτικό της εντύπωσης που επικρατούσε σε ανώτατο επίπεδο της σοβιετικής ηγεσίας, ήταν πως οι στόχοι αυτοί θεωρούνταν ο πρώτος σταθμός, με τελικό αντικειμενικό σκοπό την ενίσχυση των Γερμανών και Αυστρο-Ούγγρων μπολσεβίκων επαναστατών θεωρώντας ασήμαντη την αντίσταση που θα προέβαλαν οι Πολωνοί. Ωστόσο, η επιχείρηση, φτωχά οργανωμένη και με ελλείψεις που δεν δικαιολογούνται σε έναν οργανωμένο στρατό, θα κατέρρεε γρήγορα.

Οι πρώτες επιτυχίες των ανδρών της Στρατιάς της Δύσης αποδείχθηκαν εύθραυστες και περιορισμένες. Με τους Πολωνούς να δίνουν απελπισμένο αγώνα για να συγκρατήσουν την Κόκκινη Στρατιά, νέες δυνάμεις παρακινημένες από ιερείς και πολιτικούς, συνέρρευσαν μαζικά μέσα στη νύχτα πυκνώνοντας τις τάξεις των αμυνομένων. Την επομένη, 13 Φεβρουαρίου, μια ομάδα 60 περίπου Πολωνών προχώρησε σε αντεπίθεση στο χωριό Μπερέζα (πολωνικό όνομα της σημερινής Μπιαρόζα, στη δυτική Λευκορωσία), που ανέτρεψε τις άμυνες των Μπολσεβίκων και σταθεροποίησε προσωρινά την περιοχή. Τα επεισόδια αυτά ήταν η απαρχή του μεγάλου Πολωνο-Σοβιετικού πολέμου που θα συγκλονίσει τις δύο νεαρές χώρες και θα θέσει το θεμέλιο λίθο της σύστασης τους. Αναγνωρίζοντας πως οι στόχοι της επιχείρησης υποτιμήθηκαν μεγαλειωδώς, οι Σοβιετικοί αναδιπλώθηκαν μπροστά στην αποφασιστικότητα της αντίστασης των Πολωνών. Η Μπερέζα-Καρτούσκα θα γινόταν πεδίο σύγκρουσης μεταξύ Σοβιετικών και Πολωνών ξανά τον επόμενο Ιούλιο ως πρελούδιο της επικής μάχης της Βαρσοβίας το 1920.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -
Subscribe
Notify of
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

Γερμανικές κορβέτες για το ΠΝ, και εκσυγχρονισμός των ΜΕΚΟ200ΗΝ, αν το θέλουν οι Γερμανοί “τελειώνουν τώρα” τον ανταγωνισμό

 Ξεκινώντας θα προσπαθήσουμε να μπούμε "αμέσως" στο "ψητό, αναφέροντας τρεις τύπους πλοίων, κι ένα ναυπηγείο. 'Ετσι θα γράψουμε: Sa'ar 6, K130 Batch 3. A100...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

Λιγότερα από 100 Marder 1A3/5 διαθέσιμα για την Ελλάδα… δυστυχώς, πάλι,...

50
 Σήμερα θα στεναχωρήσουμε λίγο τους αγαπητούς μας φίλους σχετικά με τις αναμενόμενες εξελίξεις στον τομέα ενίσχυσης του Ελληνικού Στρατού με ΤΟΜΑ. Όπως γνωρίζουμε, ο...
- Advertisement -
Card image

Μάιος #024 ΠΤΗΣΗ 2022

Αγορά 4.49
- Advertisement -

Σαν σήμερα

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Μαΐου 1947: “Δόγμα Τρούμαν”, Ελλάδα και Τουρκία...

2
Σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσει την επέκταση της ρωσική επιρροής από το να απλωθεί σε κομβικά σημεία της Ευρώπης για τα αμερικανικά συμφέροντα, ο...
- Advertisement -
Card image

Απρίλιος #023 ΠΤΗΣΗ 2022

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

Μάρτιος 022 PTISI March 2022

Αγορά 4.49

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Μαΐου 1947: “Δόγμα Τρούμαν”, Ελλάδα και Τουρκία ανοίγουν την αυλαία της αμερικανικής βοήθειας στην Ευρώπη

Σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσει την επέκταση της ρωσική επιρροής από το να απλωθεί σε κομβικά σημεία της Ευρώπης για τα αμερικανικά συμφέροντα, ο...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Μαΐου 334 π.Χ.: Μάχη του Γρανικού, ο Αλέξανδρος θέτει πόδι στην Ασία

O στρατός του Μεγάλου Αλεξάνδρου συναντάται για πρώτη φορά με τον στρατό των Περσών σατράπηδων της Δυτική Ασίας στον Γρανικό ποταμό (σημερινός Biga Çayı,...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Μαΐου 1939: Ο Ιταλο-Γερμανικός “Άξονας” τίθεται σε κίνηση!

Ιταλία και Γερμανία υπογράφουν το «Σύμφωνο του Χάλυβος», μια 10ετούς διάρκειας συνθήκη «φιλίας και συμμαχίας για την αναμόρφωση της Ευρώπης».Παρά τα μεγάλα λόγια, το...