40.6 C
Athens
Δευτέρα, 2 Αυγούστου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 20 Ιουλίου 1974: “Επιχείρηση ΑΤΤΙΛΑΣ”, η Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο

- Advertisement -

Μετά από την αποτυχία του υποκινούμενου από την ελληνική χούντα πραξικοπήματος να κερδίσει διεθνή αποδοχή και την ομιλία του προέδρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στα Ηνωμένα Έθνη, ισχυρές τουρκικές δυνάμεις εκτελούν μια συντονισμένη απόβαση στα βόρεια παράλια του νησιού, έξω από την πόλη της Κερύνειας.

Δύο κυπριακές τορπιλάκατοι που επιτίθενται στον αποβατικό στόλο βομβαρδίζονται από την τουρκική αεροπορία και βυθίζονται.

Ένα χρονολόγιο των κινήσεων του πρώτου 24-ώρου είναι το εξής:

– Οι Τούρκοι δημιουργούν προγεφύρωμα στις ακτές και εγκαθιστούν αποκοπές στους δρόμους που οδηγούν σε αυτό.

– Επίθεση των ελληνοκυπριακών δυνάμεων εναντίον του προγεφυρώματος αποτυγχάνει. Τέσσερα άρματα Τ-34 και δύο τεθωρακισμένα οχήματα καταστρέφονται σε ενέδρες ή αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

– Δυνάμεις της Εθνοφρουράς με την υποστήριξη αρμάτων Τ-34 και τμήματα της ΕΛΔΥΚ εκτελούν συντονισμένη επίθεση κατά του Τουρκοκυπριακού θύλακα του Κιόνελι, έξω απ΄τη Λευκωσία, με σκοπό να τον εξαλείψουν. Η επίθεση αποτυγχάνει.

– Περί τους 450 άνδρες του εφεδρικού 203ου τάγματος της ΕΟΚΑ-Β επιτίθενται στο θύλακα της Λεμεσσού, ενώ άλλοι 100 άνδρες χτυπούν τον θύλακα Αυδήμου λίγο δυτικότερα. Περίπου 1.000 ένοπλοι Τουρκοκύπριοι υπερασπίζονται τις θέσεις εκεί. Οι αιχμάλωτοι συγκεντρώνονται στο γήπεδο της Λεμεσσού.

– Περί τις 10:00 το Αρματαγωγό «Λέσβος» (L-172) φτάνει στο λιμάνι της Πάφου και προσβάλει τον τουρκοκυπριακό θύλακα με τα πυροβόλα των 40mm. Ταυτόχρονα αποβιβάζει 450 άνδρες της ΕΛΔΥΚ που έφευγαν λόγω αντικατάστασης, με προορισμό την Ελλάδα. Η κίνηση, με πρωτοβουλία του κυβερνήτη του, Πλωτάρχη Ελευθέριου Χανδρινού, προκαλεί σύγχυση στο τουρκικό επιτελείο, που πιστεύοντας ότι αντιμετωπίζει γενικευμένη ελληνική εισβολή αποσπά τρία αντιτορπιλικά στην περιοχή.

– Δυνάμεις καταδρομών και Εθνοφρουρών επιτίθενται στον θύλακα Αγύρτα Λευκωσίας κυκλώνοντάς τον από Βορρά. Τούρκοι αλεξιπτωτιστές που ρίπτονται για να τον ενισχύσουν πέφτουν μεταξύ των ελληνικών γραμμών και εξοντώνονται.

– Περί τις 22:00 οι Τουρκοκυπριακές δυνάμεις στην Πάφο παραδίδονται μαζικά. Στο μεταξύ, στην Αμμόχωστο, οι τουρκοκυπριακές δυνάμεις οχυρώνονται για πολιορκία.

– Τα Ηνωμένα Έθνη εκδίδουν την Απόφαση 353 απαιτώντας την απόσυρση «κάθε στρατιωτικής δύναμης παρούσας στην Κύπρο που η παρουσία της δεν συνάδει με τις υπογεγραμμένες διεθνείς συνθήκες» και καλεί τις εγγυήτριες δυνάμεις Τουρκίας, Ελλάδας και Βρετανίας να προσέλθουν σε συνομιλίες για την άμεση επίλυση της κρίσης.

Όπως παρατηρούμε, οι ελληνικές δυνάμεις επικεντρώθηκαν όχι στην αντιμετώπιση της αποβατικής δύναμης του τουρκικού στρατού αλλά στην εξάλειψη των τουρκοκυπριακών θυλάκων. Οι τελευταίοι, που χαρακτηρίστηκαν ως η “πρώτη εισβολή” της Κύπρου, είχαν συγκροτηθεί με συστηματική ενίσχυση και οργάνωση από αξιωματικούς και άνδρες των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών μεταξύ των Τουρκοκυπρίων ήδη από το 1964. Με την καθοδήγηση της ΤΜΤ, της τουρκοκυπριακής οργάνωσης αντίστασης, που ιδρύθηκε  από τον Ραούφ Ντενκτάς ως αντίβαρο στην ΕΟΚΑ, οι Τουρκοκύπριοι απομονώθηκαν πλήρως από κάθε δεσμό με τους μετριοπαθείς Ελληνοκυπρίους, προσηλυτίστηκαν στην ιδέα της “μητέρας Τουρκίας” και αφοσιώθηκαν στην ανατροπή και διάλυση του ενιαίου κυπριακού κράτους.

Τα επόμενα χρόνια, οι τουρκοκυπριακοί θύλακες, ομάδες χωριών με πλειοψηφία Τουρκοκυπρίων θα εκδιώξουν τους Ελληνοκυπρίους με τη βία, θα οχυρωθούν και θα αποτελέσουν ένα καρφί στην πλάτη του ΓΕΕΦ καθώς η επιθετικότητα της Τουρκίας αυξανόταν. Πολύ φυσικά, το ΓΕΕΦ προέκρινε στα σχέδιά του πως στην παραμικρή ένδειξη στρατιωτικής επέμβασης της Τουρκίας, η Εθνοφρουρά θα εξάλειφε τους θυλάκους των Τουρκοκυπρίων κατά απόλυτη προτεραιότητα.

Αυτό εφαρμόστηκε και το 1974, αλλά με τις χειρότερες δυνατές συνθήκες. Η Εθνοφρουρά είχε παραμεληθεί σε βαθμό κακουργήματος, τόσο ως προς το υλικό της, όσο και ως προς την εκπαίδευση, η πολιτική ηγεσία ήταν διχασμένη σε σημείο που αντίπαλες παρατάξεις συγκροτούσαν ένοπλες πολιτοφυλακές ενώ παράγοντας αστάθμητος ήταν ο ίδιος ο Μακάριος, που θεωρούσε πως μια Κύπρος, στην εμπροσθοφυλακή της αντιπαράθεσης μεταξύ των μεγάλων διεθνών συνασπισμών, μπορούσε να κινηθεί στο χώρο των “Αδεσμεύτων”.  Ο Μακάριος ορθά δυσπιστούσε προς ένα καθεστώς όπως το ελληνικό της εποχής αλλά η γεωπολιτική θέση της Κύπρου δεν της επέτρεπε να κινείται ανεξάρτητα από τα συμφέροντα των ισχυρών.

Κατά τα άλλα, οι κινήσεις της ελληνικής δικτατορίας -προ και μετά του Ιωαννίδη- για να ελέγξουν την κατάσταση στο νησί, ήταν αφελείς και τραγικά επικίνδυνες, παραβλέποντας εντελώς τις διαθέσεις της Τουρκίας, υποτιμώντας την ισχύ μόχλευσης μιας χώρας όπως η Ελλάδα, την τοπική αντίδραση, και βέβαια τα σχέδια των μεγάλων δυνάμεων. Οι ΗΠΑ θα προτιμούσαν να δουν το νησί να βυθίζεται στον αφρό από τον οποίο μυθολογικά δημιουργήθηκε από το να μετατρέπεται σε πλωτή βάση φιλική προς την ΕΣΣΔ. Έτσι, παρέδωσαν την Κύπρο στην πιο προβλέψιμη και φιλική Τουρκία για να ελέγξουν την κατάσταση ακόμα κι αν αυτό σήμαινε την καταστροφή.

Οι μάχες που επακολούθησαν έδειξαν, πως οι ελληνικές δυνάμεις (Εθνική Φρουρά, ΕΛΔΥΚ, ομάδες ενόπλων) πολέμησαν γενναία και αρκετά αποτελεσματικά ή τουλάχιστον περισσότερο αποτελεσματικά από τον τουρκικό σε πολλές περιπτώσεις, παρά το ότι επιχειρούσαν υπό την απόλυτη κυριαρχία της τουρκικής αεροπορίας, του τουρκικού ναυτικού, αντιμετωπίζοντας τριπλάσιες τουλάχιστον δυνάμεις, με τους τουρκοκυπριακούς θύλακες στα μετόπισθεν, το σύστημα ιεραρχίας αποκεφαλισμένο, και τους Κυπρίους επιστράτους φυσικά δύσπιστους εως εχθρικούς προς τους Έλληνες αξιωματικούς.

Αν και γεγονότα όπως ο βομβαρδισμός της 181ης ΜΠΠ, της βύθισης των τορπιλακάτων και των μαχών με απαρχαιωμένα όπλα, ο ανύπαρκτος ανεφοδιασμός και οι ελλείψεις στα πάντα δεν μπορούν να παραβλεφθούν, εξετάζοντας τα γεγονότα βλέπουμε πως πολλές συγκρούσεις κατέληγαν συχνά υπέρ των Ελλήνων και με λίγη προσπάθεια ακόμα θα μπορούσαν να επικρατήσουν στο πρώτο κρίσιμο εικοσιτετράωρο.

Κάποια τελευταία -ρητορικά πλέον, στη δίνη της σχεδόν 50χρονης πια ιστορίας- αναδύονται:

– Ήταν η εξάλειψη των τουρκοκυπριακών θυλάκων η ορθή προτεραιότητα;

– Μήπως η εξέλιξη θα ήταν διαφορετική αν κινούνταν περισσότερες μονάδες κατά του προγεφυρώματος στην Κερύνεια;

– Μήπως οι θύλακες δεν ήταν τόσο επικίνδυνοι ακόμα και με την ενίσχυση των αλεξιπτωτιστών;

– Μήπως η Ελλάδα, αντί της επιχείρησης ενίσχυσης της Κύπρου με μια λειψή Μοίρα Καταδρομέων, θα προσέφερε περισσότερα επιτιθεμένη κατά της ίδιας της Τουρκίας;

Τα ερωτήματα παραμένουν. Η Ιστορία έχει το προνόμοιο να τα αγνοεί εφόσον ασχολείται με το τί έγινε και όχι με το τί θα γινόταν σε άλλη περίπτωση.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

33 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
33 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Mitsos_Mantzos

Συγχαρητήρια κύριε Βασιλείου, πολύ ωραίο κείμενο.
Μήπως γνωρίζει κάποιος φίλος κάποιο βιβλίο που επεξηγεί ακριβώς τις μάχες όπως έγιναν;

antonios

Το προγεφυρωμα της Κερυνειας πετυχε γιατι το 80% της μοναδας αποσυρθηκε προς “διωξιν Μακαριστων”! Ετσι Μοναδες με καθηκοντα φυλαξης ακτων βρεθηκαν υποστελεχωμενες και ψευδως πληροφορημενες. Οταν ανεφεραν στο ΓΕΕΦ “πληθος Τουρκικων πλοιων καυευθηνονται προς στις ακτες” τους απαντουσαν οτι προκειται για Τουρκικη ασκηση οταν 3 μηνες ΠΡΙΝ η ΚΥΠ με πρακτορες μεσα στην Τουρκια ειχε επισημανει ακομα και τον αριθμο των μοναδων που θα συμμετηχαν στην εισβολη. Οι πραξικοποιματιες επελεξαν να κυνηγουν υποστηρικτες του Μακαριου παρα να προσβαλουν τα τουρκικα προγεφυρωματα. Ετσι το 95% των μοναδων ηταν στο κεντρικο κομματι της χωρας αρα για αυτο το λογο εγινε και η πρωτη προσπαθεια αντιμετωποσης των θυλακων. Με δεδομενη την τοποθετηση τους εκεινη την ωρα ΟΡΘΩΣ επραξαν για να μην εχουν εχθρους στα μετωπισθεν τους. ΟΡΘΩΣ ΔΕΝ ΕΠΡΑΞΑΝ οταν διαλεξαν τον Μακαριο σαν εχθρο αντι τους Τουρκους. Κυπρος Παγωμενος Χρονος https://www.youtube.com/watch?v=BZhySz9GlZw και η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ συνεντευξη του υποδιοικητη της ΕΛΔΥΚ στην τελευταια μαχης (των 300) . https://www.youtube.com/watch?v=hfV4NPc8SP0 Παροτι δεν συμφωνω με τον ορο “συμμοριτοπολεμο” που χρησιμοποιει ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΑΡΑΓΝΩΡΙΣΩ ΟΤΙ ΤΗΜΙΣΕ ΤΗΝ ΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ ΑΞΚΟΥ .Ακουστε τον και ακουστε πως μιλουν οι πραγματικοι ΗΡΩΕΣ ΣΑΣ ΕΚΛΙΠΑΡΩ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ 2 ΒΙΝΤΕΟ μεχρι τελους.

STARK

Όταν είχα την ευκαιρία να συνομιλήσω με αξιωματικούς του ΕΣ αυτοί μου απάντησαν ότι η κίνηση προς το Κιονελι και όχι προς την Κυρήνεια ήταν σωστή (sic). Ναι ακόμα και μετρά από τόσα χρόνια εκπαιδεύουμε στελέχη να πιστεύουν ότι τα λάθη μας ήταν επιτυχίες!! Το αποτέλεσμα βέβαια δεν μας δικαιώνει αλλά δεν πειράζει, ζωή να έχουμε.. Ιστορίες τρέλας από τις ΕΕΔ.
 
ΥΓ. Σε πολλές περιπτώσεις οι στρατιώτες μας πολέμησαν με ηρωισμό και αυταπάρνηση, αλλά σε πάρα πολλές άλλες απλώς τράπηκαν σε φυγή με τους ηγήτορες να δείχνουν το παράδειγμα.
ΥΓ.2 Κάποιοι από αυτούς που τράπηκαν σε φυγή στην συνέχεια ανήλθαν στα υψηλότερα κλιμάκια των ενόπλεων δυνάμεων!!

GeoMoust

Τι να πρωτοπεί κανείς. Η χώρα που ήταν υπεύθυνη για την ασφάλεια της Κύπρου, την παρέδωσε ουσιαστικά στα χέρια της Τουρκίας, αφήνοντάς την “γυμνή” και απροστάτευτη. Γνώμη μου είναι πως πριν ειπωθεί το παραμικρό για την Κυπριακή εισβολή σε ένα νεαρό άτομο, πρέπει να γίνονται απολύτως γνωστά τα του οίκου μας εκείνης της εποχής.

Thersitis

Αγαπητέ κύριε Stathis Vasileiou Στάθης Βασιλείου, δεν γνωρίζω την ηλικία σας αλλά αν είχατε ζήσει την Επιστράτευση του 1974 και μάλιστα από Ελληνικό νησί, θα ξέρατε ότι η απάντηση στο τελευταίο σας ερώτημα είναι ΟΧΙ. Η δικτατορία είχε αποδιαρθρώσει κάθε ικανότητα νικηφόρου ελιγμού των Ελληνικών ΕΔ.
Την τραγική ημέρα, τόσο ο αρχιπροδότης Ιωαννίδης όσο και οι Αρχηγοί των επιτελείων, ειδικά ο Μπονάνος, εκρύπτοντο.

Οι απαντήσεις – διαταγές προς τις αγωνιώδεις κλήσεις των στελεχών από την Κύπρο ήταν από αλλοπρόσαλες έως ύποπτες. Δυστυχώς δεν έχω καταφέρει να διαβάσω το “Κύριοι, πάτε για ύπνο” του κ. Σταμάτη Ελευθέριου, αλλά έχουν υπάρξει πολλές σχετικές δημοσιεύσεις τα χρόνια που ακολούθησαν την τραγωδία.

Οι περισσότεροι Έλληνες αξιωματικοί στην Κύπρο τίμησαν τα Ελληνικά όπλα, δυστυχώς όμως όχι όλοι. Χαρακτηριστική η περίπτωσις διοικητού μοίρας ΠΒ που εγκατέληψε την μονάδα του και μετέβη στο ΓΕΕΦ, μη υπακούοντας στις διαταγές να επιστρέψει στο καθήκον. Υπήρξαν και άλλοι τέτοιοι, λίγοι αλλά υπήρξαν.

Και άλλα πολλά.

Τέλος, προσπαθώντας να απαντήσω στο δεύτερο ερώτημά σας, εκτιμώ ότι αν οι θέσεις άμυνας στην Κερύνεια είχαν επανδρωθεί μέσα στη νύχτα που προηγήθηκε της εισβολής και αν είχε οργανωθεί εγκαίρως μαζική και συντονισμένη αντεπίθεσις κατά του προγεφυρώματος η ξέλιξη ίσως να ήταν διαφορετική. Αλλά η Ιστορία δεν γράφεται με “αν” και “ίσως”.

S244

Ότι κατακτιέται με όπλα είναι πολύ δύσκολο ή αδύνατο να δοθεί πίσω μέσω διαπραγματεύσεων. Λύση του προβλήματος σε μία τέτοια περίπτωση μπορεί να δοθεί μόνο με τον ίδιο τρόπο. Κάθε άλλη προσπάθεια είναι μάταιη. Σε 40-50 χρόνια από τώρα που πλέον και οι τελευταίοι που έζησαν τα γεγονότα θα φύγουν από αυτή εδώ τη ζωή και θα μας έχει κυριεύσει η λήθη των γεγονότων το παιχνίδι πλέον θα είναι ολοκληρωτικά χαμένο. Δεν θα υπάρχει κάποιος να νοιάζεται, να ενδιαφέρεται, να γνωρίζει τι έγινε πριν 100 χρόνια και τα πράγματα για τους Τούρκους θα γίνουν πολύ πιο εύκολα. Αυτό περιμένουν, αυτό θέλουν, να ξεχάσουμε, να αδιαφορήσουμε.
Γι’αυτό και μεις πρέπει πάντα να έχουμε στο μυαλό και στην καρδιά μας μία φράση…

“Δεν ξεχνώ…”

CEF

Προφανώς και η εξάλειψη του προγεφυρώματος ήταν Νο 1 προτεραιότητα. Οι θύλακοι μπορούσαν να τεθούν απλώς υπό περίσφιξη (πολιορκία). Πώς έριξαν αλεξιπτωτιστές στους θυλάκους; Αντιαεροπορικό πυροβολικό δεν είχε προβλεφθεί για τέτοια περίπτωση; Μάλλον όχι.

Επίσης, πυροβολικό δεν υπήρχε στον Πενταδάκτυλο για προσβολή της αποβατικής δύναμης πριν φτάσει στην ακτή; Σίγουρα όχι, απ’ όσο ξέρω – αποβιβάστηκαν με την άνεσή τους. Ένα “κούρεμα” και αριθμών και ηθικού θα ήταν καθοριστικό για τη συνέχεια.

Το ίδιο είχε γίνει και στην αεραπόβαση στην Κρήτη το 1941: Καμία αναχαίτιση από την RAF στον αέρα και πρώτες μάχες με την προσγείωση των αλεξιπτωτιστών στο έδαφος. Δεν περίμεναν αεραπόβαση. Κι εκεί ένα “κούρεμα” στο αέρα μπορεί να είχε αλλάξει την έκβαση. Αντιθέτως, το ναυτικό σκέλος της απόβασης εξαλείφθηκε από το RN.

Τα ίδια και στη Νορμανδία. Συμπέρασμα: Η αποβατική δύναμη πρέπει να προσβάλλεται πριν αποβιβασθεί αλλά και αμέσως μόλις το κάνει (πριν οργανωθεί) με ισχυρά πυρά. Διαφορετικά, η πλέον δύσκολη στρατιωτική επιχείρηση μπορεί να είναι επιτυχής.

- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ΕΚΤΑΚΤΟ: Το Πολεμικό Ναυτικό δοκίμασε “επιτυχώς” το Camcopter S-100

Σύμφωνα με δελτίο τύπου της εταιρίας Schiebel που δόθηκε στη δημοσιότητα πριν λίγο, το Πολεμικό Ναυτικό δοκίμασε με επιτυχία το UAS Camcopter S-100, το...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

Προχωρά η αγορά των Rampage και των SPICE για τα ελληνικά...

98
Μετά το καλοκαίρι, ο ΥΕΘΑ θα πάει στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής τους φακέλους κρίσιμων προμηθειών για την Πολεμική Αεροπορία, και για τα F-16...
- Advertisement -
Card image

August #15 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2015 August 2015 #351

Αγορά
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2019 Φεβρουάριος #393

Αγορά 4.49

Related News

Όταν το P-51 Mustang “Enforcer” κόντεψε να “φάει” το A-10 Warthog

Το 1979, το Κογκρέσο ζήτησε από την Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία να δοκιμάσει το ελαφρύ αεροσκάφος εγγύς υποστήριξης Piper PA-48 Enforcer, ως ένα εναλλακτικό μέσο στη...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 1 Αυγούστου 1571: Η παράδοση της Αμμοχώστου στους Οθωμανούς

Το προηγούμενο έτος, τον Ιούλιο του 1570, Οθωμανικός στρατός 100.000 ανδρών, με 350-400 πλοία και μεγάλο αριθμό πυροβόλων έφτασε στην Κύπρο και αποβιβάστηκε στις...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 1 Αυγούστου 1664: Μάχη του Saint Gotthard, ενωμένοι οι Ευρωπαίοι σταματούν τους Οθωμανούς

Οι οθωμανικές δυνάμεις ηττώνται κατά κράτος από έναν ενωμένο στρατό Αψβούργων, Γάλλων, Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Συνομοσπονδίας του Ρήνου και άλλων (Κροατών, Μαγυάρων, Τσέχων και...