Ιούλιος 1974: Ο άγνωστος πόλεμος του Κρατικού Εργοστασίου Αεροσκαφών

15
Μοιραστείτε το άρθρο
  •  
  •  
  •  

Τον δραματικό εκείνο Ιούλιο του ’74, όταν ο Αττίλας πατούσε στην Κύπρο και η Ελλάδα ετοιμαζόταν για πόλεμο, ο πολεμικός πυρετός είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Αεροπορία. Στο Ελληνικό, το 202 Κρατικό Εργοστάσιο Αεροπλάνων, όπως και οι άλλες μονάδες της Π.Α, είχε τεθεί σε συναγερμό, έτοιμο να δώσει την δική του μάχη. Αυτή είναι η ξεχασμένη ιστορία του πολέμου του ΚΕΑ.

Λίγοι γνωρίζουν τον άθλο που επετέλεσε εκείνες τις ημέρες το προσωπικό του Κρατικού Εργοστασίου Αεροπλάνων. Την ιστορική αυτή αδικία αποκαθιστά το βιβλίο «Ελληνικά Φτερά στην Κύπρο, Επιχειρήσεις 1964-1974 όπως τις έζησαν και τις αφηγούνται οι πρωταγωνιστές» του αείμνηστου Υποπτεράρχου (Ι) Γεωργίου Μήτσαινα –ένα μοναδικό βιβλίο που ρίχνει φως σε πολλές σκοτεινές πτυχές της κυπριακής τραγωδίας.

 

Με το ενδεχόμενο επιχειρήσεων να φαντάζει όλο και πιο πιθανό καθώς έφθαναν οι πληροφορίες από την Κύπρο, η Αεροπορία επιδόθηκε σε έναν αγώνα ενεργοποίησης κάθε διαθέσιμου μέσου. Τα γεγονότα βρήκαν το 202 ΚΕΑ με διάφορα αεροπλάνα στις πίστες του να περιμένουν να περάσουν από προγραμματισμένη επιθεώρηση IRAN και αρκετά εξ αυτών ήταν F-84F, τα αεροσκάφη δίωξης/βομβαρδισμού που σύμφωνα με τα σχέδια θα σήκωναν το βάρος των επιχειρήσεων στον ρόλο αυτόν.

Τα τζετ του τύπου υπηρέτησαν με τα ελληνικά διακριτικά από το 1957 έως το 1983 εξοπλίζοντας συνολικά εννέα Μοίρες, τρεις από αυτές (335Μ, 336Μ, 340Μ) σε ρόλο πυρηνικής κρούσης. Τον Ιούλιο του ’74 ήταν τα αεροπλάνα που η Αεροπορία χρειαζόταν όσο λίγα και εκείνα που βρίσκονταν στο ΚΕΑ παραήταν πολύτιμα για να κάθονται στην πίστα.

Συγκρότηση… Μοίρας ΚΕΑ

Όπως αναφέρει στο βιβλίο ο τότε Διοικητής ΔΑΥ, Υπτχος Χριστόδουλος Μέγγουλης, αμέσως μετά την τουρκική εισβολή το 202 ΚΕΑ κινητοποιήθηκε για την αξιοποίηση εννέα F-84F που ήταν στα υπόστεγα για IRAN ή στην πίστα για δοκιμή αέρος. Όλη την ημέρα και όλη την νύκτα της 20ης προς 21η Ιουλίου, το προσωπικό, ένστολοι και πολίτες «έβαλαν JATO» και δουλεύοντας ασταμάτητα ετοίμασαν πέντε αεροσκάφη.

Τα υπόλοιπα τέθηκαν σταδιακά σε ενέργεια και στις 24 Ιουλίου υπήρχαν στο Ελληνικό οκτώ F-84F έτοιμα να αναλάβουν δράση. «Σε αυτά προστέθηκαν αεροσκάφη και από άλλες μονάδες και έτσι συγκροτήθηκε μια επιπλέον Μοίρα, πλήρως εξοπλισμένη. Με τον τρόπο αυτόν, από τα ενενήντα εννέα F-84F που διέθετε τότε η Αεροπορία ήταν έτοιμα να απογειωθούν τα ενενήντα οκτώ…»

Όλοι οι χειριστές που τοποθετήθηκαν στην Μοίρα υπηρετούσαν είτε στο Αρχηγείο Αεροπορίας είτε σε άλλες Διοικήσεις (Τακτική Αεροπορική Διοίκηση, Διοίκηση Αεροπορικής Εκπαιδεύσεως) αναφέρεται στο κεφάλαιο Ζ΄ Αεροπορικές Επιχειρήσεις μετά την Επιστράτευση. Στο Καστέλι, το κλιμάκιο των F-84F της 340 ΜΔ/Β που είχε μετασταθμεύσει εκεί από τις 18 Ιουλίου ήταν ήδη έτοιμο για την προσβολή του τουρκικού προγεφυρώματος.

Την 22α Ιουλίου, με τις μάχες να μαίνονται στην Κύπρο, οι πιλότοι των F-84F βρίσκονταν σε ετοιμότητα των 5΄ περιμένοντας την διαταγή για απογείωση. Στις 11:07 πμ φθάνει από την 28η ΤΑΔ η πολυπόθητη διαταγή και 12 αεροσκάφη με φουλ καύσιμο και όπλα (κανονικά το Σχέδιο «Κ» προέβλεπε 18 α/φη) τροχοδρομούν για την αρχή του διαδρόμου όμως ο Πύργος, μετά την ρίψη φωτοβολίδων για την έναρξη της αποστολής, δίνει μέσω ασυρμάτου εντολή να ματαιωθεί η απογείωση.

Στις 12:24 μμ, μια ώρα και 17΄ μετά την ανάκληση της εντολής απογείωσης, δίδεται νέα εντολή. Οι χειριστές, άλλοι μέσα στα αεροπλάνα τους, άλλοι κάτω από την σκιά της πτέρυγας για να αποφύγουν τον καυτό ήλιο, εκκινούν ξανά κινητήρες. Στόχος τους πάντα οι τουρκικές δυνάμεις, που συνέχιζαν να βγαίνουν στον αιγιαλό αποβάσεως ανενόχλητες από αέρος. Δύο λεπτά αργότερα η διαταγή απογείωσης ανακαλείται και πάλι.

Οι τετράδες των οπλισμένων F-84F σβήνουν τους κινητήρες τους προς μεγάλη οργή και απογοήτευση των χειριστών. Η αποστολή ματαιώνεται οριστικά. Η δικαιολογία των κρατούντων τότε ήταν η ενδεχόμενη «απειλή από βορράν». Ωστόσο το αληθινό γιατί βρίσκεται ακόμη θαμμένο σε αυτό που εδώ και 44 χρόνια αποκαλείται αόριστα «Φάκελλος της Κύπρου»…

Αλέξανδρος Θεολόγου 

 

Το παρόν άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στις 21 Ιουλίου 2018


Μοιραστείτε το άρθρο
  •  
  •  
  •  

15
Leave a Reply

Please Login to comment
9 Comment threads
6 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
13 Comment authors
STRATOSδοκιμοςnpoioannisΓιώργος Recent comment authors

  Subscribe  
newest oldest most voted
Notify of
Αντιραγιας
Guest
Αντιραγιας

Το γιατί δεν απογειωθηκαν τα F-84, ανακληθηκαν τα υποβρυχια και δεν εφαρμόστηκε κανενα σχεδιο άμυνας το ξερουμε όλοι μας,ο φάκελος της Κύπρου εχει εδω και καιρό ανοιχτεί μεσα απο διαρροές, δημοσιεύσεις και προσωπικές μαρτυρίες. Πόσο προδομενοι πρεπει να αισθάνονται οι πιλοτοι, οι μηχανικοι, οι κυβερνητες υποβρυχιων και οι καταδρομείς που ηταν ετοιμοι να δωσουν τη ζωη τους για την “μακρινη” Κύπρο οταν εμαθαν οτι ολα ηταν προσχεδιασμενα ηδη εδω και καιρο..

SKYHOOK47
Member
SKYHOOK47

Όσο προδομένοι αισθάνονται αυτοί που είναι κατά της συμφωνίας των Πρεσπών…

npo
Member
Noble Member
npo

Συγκρίνεις απώλεια εδαφών, απώλεια ανθρώπινων ζωών και την διακύβευση της ύπαρξης του Ελληνισμού στο ανατολικό άκρο της Μεσογείου απο έναν ισχυρό και ιστορικό εχθρό με την ονοματοδοσία του βόρειου αδύναμου γείτονα. Καμία ιεράρχηση, καμία αξιολόγηση, τρικυμία εν κρανίω. Και δεν σκέφτεσαι μόνο εσύ έτσι, σκέφτονται πολλοί. Δυστυχώς αυτά είναι τα αποτελέσματα 20 ετών αυτόπλυσης εγκεφάλου

Κωνσταντινος Κλαδιανος
Guest
Κωνσταντινος Κλαδιανος

Ηρωες κατά την αποψη μου.

Διαμαντης Πετριδης
Guest
Διαμαντης Πετριδης

Σύμφωνω για τον Αττίλα 1
Δεν περίμεναν τον Αττίλα 2
Την εποχή εκείνη υπηρετούσα στην Καβάλα και έναν μήνα πριν την εισβολή το 50 Σύνταγμα από την Ελευθερούπολη Καβάλας έφυγε και εγκαταστάθηκε στην περιοχή Διδυμοτείχου γιατί ????

stepa
Guest
stepa

μενοντας τοτε κοντα στο Ελληνικο, πιτσιρικος τοτε τους θυμαμαι να ασκουνται σε “προσβολες” αεροδρομιων, χρησιμοποιωντας τον διαδρομο του τοτε αεροδρομιου σαν “στοχο”…..εντυπωσεις και συναισθηματα που μου εχουν μεινει χαραγμενα στη μνημη…

ChristosCii
Member
ChristosCii

Ξέρει κανείς την αρίθμηση που είχε δώσει η 340ΜΔΒ στην Μοίρα στο Ελληνικό και την Μοίρα στην Καλαμάτα;;; Η 340-2 ήταν του Καστελιου που μετά από μια διαδρομή (και χρονική και γεωγραφική) έγινε στο τέλος 345ΜΔΒ. Από τότε ξέρω ότι η 340-2 είχε την πιο μεγάλη σε διάρκεια μεταστάθμευση και γι’αυτό έγινε και Μοίρα στο τέλος, του μόνο που ξέρω για τις άλλες 2 (340-3 & 340-4 και εδώ υπάρχει διχογνωμία εάν ήταν 340-4 ή -1) είναι ότι η μια από τις δύο κράτησε για μερικές εβδομάδες και η άλλη για μερικούς μήνες. Φυσιολογικά αυτή που κράτησε λιγότερο μπορεί να… Read more »

ChristosCii
Member
ChristosCii

Σε ότι αφορά την ΜΗ απογείωση των F-84 (και όχι μόνο), έχω διαβάσει πολλά και έχω ακούσει περισσότερα. Πιστευώ από όσα έχω ακούσει – διαβάσει από διάφορους, το πιο λογικό για εμένα, είναι το σενάριο-περίπτωση όπου εμπλέκεται η Συρία και ο μπαμπάς (του σημερινού Ασαντ) Χαφέζ αλ Άσαντ και η συμφωνία που είχε γίνει επί επταετίας περί κοινού εχθρού-μετώπου και πιο συγκεκριμένα ότι τα αεροπλάνα μας αφού θα επιχειρούσαν πάνω από την μεγαλόνησο θα προσγειωνόταν “στεγνά” στην Συρία και όχι κάπου “αλλού” . Την θεωρία περί αυτού , εκτός από τους επιχειρησιακούς λογικούς λόγους, και κάποια άλλα άγνωστα πράγματα σε… Read more »

Ripmaker
Member
Ripmaker

ειχαν γινει δοκιμές και τα αεροσκάφη μπορουσαν να κανουν το ταξίδι και να γυρισουν πισω εστω και οριακά. Δεν θυμαμαι που το ειχα διαβασει. βεβαια εναλλακτικό μερος προσγείωσης ειναι παντα στους σχεδιασμους της κάθε επιχείρησης.

ioannis
Guest
ioannis

5-8 λεπτά παραμονής πάνω από την Κύπρο και επιστροφή.

Γιάννης
Guest
Γιάννης

Η Δυση δεν επέτρεψε στην Ελλάδα να υπερασπιστεί την Κύπρο το 74, αν δεν οργάνωσε τα πάντα πίσω απ το παραβάν. Η Δυση (οι αγγλοαμερικάνοι γιατι γερμανική γεωπολιτική δεν υπάρχει) επέβαλε το “η Κύπρος ειναι μακρια” στον Καραμανλή, το Νταβός στον Ανδρέα, τη Μαδρίτη γαι το Αιγαίο και τη μη εμπλοκή για τα Ίμια στο Σημίτη και τις Πρέσπες για τη Μακεδονια και τη soon to be μειονότητα εκεί στο Τσίπρα. Και έχει ο Θεός για βραχονησίδες, ΑΟΖ και Θράκη στο μέλλον. Βρισκόμαστε, όπως εξ ανέκαθεν άλλωστε, μεταξύ σφύρας και άκμωνος, και το πρώτο βήμα επίλυσης ενός προβλήματος είναι να… Read more »

δοκιμος
Guest
δοκιμος

Ναι μάλιστα για όλα μας φταίνε οι ξενοι
απλα δεν υπήρχε βουλιση από τους χουντικούς φοβούμενοι μην χάσουν την μάχη
και τους στήσουν Γουδι είχαν την φωλιά τους λερωμένη

STRATOS
Member
STRATOS

Την μάχη την χάσανε. Γιατί δεν τους στήσαμε στο γουδί (όπως λες)?? αλλά τους καλούσαμε επίσημους προσκεκλημένους στην δεξίωση για την αποκατάσταση της δημοκρατίας (για χρόνια)??

Γιώργος
Guest
Γιώργος

Είχα την τύχη μαζί με δύο φίλους να πάρουμε το βιβλίο του αείμνηστου πτέραρχου από τον ίδιο όταν πρώτο εκδόθηκε στο σπίτι του.Αξίζει να το έχετε όλοι και μάλιστα οι τελευταία έκδοση είχε προσθήκες από μαρτυρίες και άλλων προσώπων.

npo
Member
Noble Member
npo

Η Ελλάδα έπρεπε να είχε κάνει σαφές στους πάντες πως πόδι Τούρκου στρατιώτη σε Κυπριακό έδαφος θα συνιστούσε casus belli, δλδ Ελληνοτουρκικό πόλεμο. Κι ας ψάχνανε οι Αμερικάνοι να δουν πως θα σταματούσαν ενδονατοϊκό πόλεμο. Και όταν άρχισε η ιστορία θα έπρεπε να βομβαρδίζαμε την Τουρκία κατευθείαν. . Μόνο αυτό θα συνιστούσε αποτροπή. Το να σκέφτεσαι να στείλεις κάποια αεροπλάνα απο δω στην Κύπρο που θα παρέμεναν στο νησί για 5-10 λεπτά, μάλλον θυσιάζεις υπερπολύτιμους πιλότους για .. την τιμή των όπλων.. Τα όπλα όμως τιμούνται 99% των περιπτώσεων μόνο όταν νικάνε.. Βέβαια με μια Ελλάδα που εδώ να κυνηγάει… Read more »