37.9 C
Athens
Κυριακή, 1 Αυγούστου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Ιουλίου 1974: Επιχείρηση «Νίκη» στην Κύπρο, η θυσία των καταδρομέων

- Advertisement -

Τα νέα της τουρκικής εισβολής και η δυσμενής για την Εθνοφρουρά εξέλιξη των επιχειρήσεων στην Κύπρο, έθεσαν καθυστερημένα σε κίνηση τα σχέδια ενίσχυσης των μαχομένων τμημάτων με μονάδες από την Ελλάδα.

Οι διαφορετικές απόψεις και η έλλειψη συντονισμού στα επιτελεία στην Αθήνα οδήγησε σε αυτό που περιγράφεται συχνά σε απολογισμούς της περιόδου ως «σύγχυση» για την κατάσταση. Ο αιφνιδιασμός της ελληνικής Χούντας, η έλλειψη διασταυρωμένων πληροφοριών και η αναποφασιστικότητα για την ιεράρχηση των δράσεων σε ανώτατο επίπεδο ήταν υπεύθυνα για τον αποσυντονισμό μετά την ενημέρωση για την εισβολή της 19ης/20ή Ιουλίου.

Οι κρίσεις του 1963-’64 στο νησί είχαν κάνει τότε την στρατιωτική ηγεσία στην Ελλάδα να επεξεργαστεί και να ετοιμάσει σχέδια ενίσχυσης της Κύπρου. Όμως τα σχέδια αυτά δεν εφαρμόστηκαν την κρίσιμη ώρα του 1974. Έτσι, με το χρόνο να τρέχει, τα επιτελεία άρχισαν να επεξεργάζονται σχέδια εκ των ενόντων.

Υπάρχον πλάνο αποστολής βομβαρδιστικών F-84 για να πλήξουν το προγεφύρωμα απορρίφθηκε λόγω της αεροπορικής κυριαρχίας της τουρκικής αεροπορίας που θα τα μετέτρεπε σε εύκολη λεία. Σχέδιο μεταφοράς μονάδας πεζικού από τη Βόρειο Ελλάδα με αεροσκάφη της Ολυμπιακής που θα επιτάσσονταν απορρίφθηκε για τον ίδιο λόγο. Σχέδιο αποστολής ισχυρότερης δύναμης και εφοδίων με νηοπομπή δεν συζητήθηκε καν λόγω της ιδιαιτερότητας της κατάστασης.

Άλλωστε, και αυτός ήταν μάλλον ο ουσιαστικός λόγος, η παρουσία του αμερικανικού στόλου μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, που παρακολουθούσε τις εξελίξεις έδρασε αποτρεπτικά σε κάθε κίνηση. Τελικώς, αποφασίστηκε μια παραλλαγή του σχεδίου αποστολής ενισχύσεων από αέρος: Μία μοίρα καταδρομών με τον βασικό εξοπλισμό της θα μεταφερόταν από αέρος από την Κρήτη κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι αναφορές που έρχονταν στο επιτελείο μιλούσαν ήδη για κακό συντονισμό των τμημάτων στην Κύπρο (εν μέρει απόλυτα λογικό, αν σκεφτούμε το χάος που επικρατούσε από τις 16 του μηνός με το κίνημα Ιωαννίδη κατά του Μακαρίου, το διχασμό μεταξύ Εθνοφρουρών και «Επιστράτων» και την καχυποψία προς τους «Ελλαδίτες» αξιωματικούς) και για μονάδες που βάδιζαν κατά του εχθρού με αποσκελετωμένα τμήματα και ανύπαρκτο οπλισμό.

Η επιχείρηση έλαβε την κωδική ονομασία «Νίκη» και περιέλαβε βιαστικά την Α΄Μοίρα Καταδρομών και όλον το διαθέσιμο στόλο μεταγωγικών της ΠΑ, περί τα 20 Nord N.2501D Noratlas και 10 C-47 Dakota. Τα αεροσκάφη πέταξαν από την Ελευσίνα στη Σούδα, που θα ήταν η βάση οργάνωσης και ενώ οι κυβερνήτες ενημερώνονταν πρώτη φορά για την αποστολή, τα πληρώματα φόρτωναν τους 500 περίπου άνδρες των καταδρομών και τα υλικά τους.

Τα σχέδια καλούσαν για πτήση νοτίως της Κρήτης υπό σιγή ασυρμάτου και χωρίς φωτισμό για αποφυγή εντοπισμού τους (αφού πετούσαν χωρίς προστασία μαχητικών), προσγείωση και εκκένωση του φορτίου του και επιστροφή πριν το ξημέρωμα. Για να γίνει δυνατόν να καλυφθεί η απόσταση των 750 χλμ (~3 ώρες) ως την Κύπρο μετ’επιστροφής υπολογίστηκε πως το τελευταίο αεροσκάφος έπρεπε να απογειωθεί μέχρι τις 00:00 αλλά διαρκείς καθυστερήσεις και αντεγκλήσεις ακύρωσαν την απογείωση 5 Noratlas και όλων των Dakota.

Τα αεροσκάφη πέταξαν σε απόλυτο σκοτάδι με τετραμελές πλήρωμα και 30 περίπου καταδρομείς. Δύο παρουσίασαν προβλήματα και προσγειώθηκαν στην Ρόδο και την Κρήτη, ένα παραλίγο να συγκρουστεί με αμερικανικό αεροπλανοφόρο και τα υπόλοιπα έφτασαν χωρίς άλλα περιστατικά στην Κύπρο. Εκεί, έγινε η τραγωδία. Οι μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας του αεροδρομίου, μεταξύ τους και μονάδες επιστράτων, δεν είχαν ενημερωθεί για την άφιξη των αεροσκαφών ούτε η εντολή που δόθηκε για δέσμευση των Α/Α πυροβόλων είχε παραλήπτη όλες τις μονάδες που περιστοίχιζαν το αεροδρόμιο. Ως αποτέλεσμα, μετά την προσγείωση του πρώτου αεροσκάφους, του «Νίκη 2», όλα τα ευθυγραμμισμένα με το διάδρομο Noratlas που ακολουθούσαν βρέθηκαν σε πεδίο διασταυρουμένων πυρών.

Το «Νίκη 4» χτυπήθηκε καίρια στο πιλοτήριο και στην άτρακτο και κατέπεσε 3 χιλιόμετρα πριν τον διάδρομο σκοτώνοντας όλους τους επιβαίνοντες πλην του καταδρομέα Αθανασίου Ζαφειρίου που πήδηξε στο κενό φλεγόμενος τσακίζοντας τα πόδια του. Το «Νίκη 3» δέχτηκε πλήγματα που το έκαναν να μην μπορεί να απογειωθεί ξανά. Το «Νίκη 6» έχασε και τους δύο κινητήρες του και με ζημιές στην άτρακτο προσγειώθηκε σχεδόν ανεμοπορώντας με δύο νεκρούς και 10 τραυματίες μεταξύ των επιβαινόντων. Τα υπόλοιπα αεροσκάφη προσγειώθηκαν με μικρότερες ζημιές εκτός από το τελευταίο, το «Νίκη 12» που έχοντας εξαντλήσει το περιθώριο καυσίμων πετώντας γύρω από την περιοχή, αποφάσισε να γυρίσει στην Κρήτη.

Τραγικά ανεπαρκής σε αριθμό, η Α΄Μοίρα Καταδρομών -όση έφτασε στο νησί- θα μετονομαστεί «35η Μοίρα Κυπρίων Καταδρομών» για να παραμείνει η ελληνική συμμετοχή στην αφάνεια και θα πολεμήσει σκληρά τις επόμενες μέρες με έπαθλο το διεθνές αεροδρόμιο που υπεράσπισε εναντίον 10πλασίων δυνάμεων υποστηριζόμενων από άρματα μάχης και την αεροπορία. Μαζί με το αεροδρόμιο σώθηκε και η ίδια η Λευκωσία και μαζί τους και η υπόλοιπη Κύπρος.

Τα τρία αεροσκάφη που παρέμειναν στην Κύπρο διαλύθηκαν και θάφτηκαν όπως-όπως για να παραμείνει κρυφή η αποστολή. Η δράση μαζί με τη μάχη της ΕΛΔΥΚ στο στρατόπεδο της και η απόβαση των απολυμένων ΕΛΔΥΚάριων από το Α/Γ «Λέσβος» με πρωτοβουλία του πλοιάρχου Χαντρινού ήταν οι μόνες αντιδράσεις της Ελλάδας στην τουρκική εισβολή.

Κεντρική εικόνα: αεροσκάφος Noratlas της ΠΑ προσεγγίζει τον διάδρομο προσγείωσης του συσκοτισμένου αεροδρομίου της Λευκωσίας υπό τα διασταυρούμενα πυρά των αντιαεροπορικών. Ένας σπάνιος πίνακας από τον καλλιτέχνη Κώστα Καββαθία από μια επιχείρηση που ακόμα δεν έχει αποκαλύψει τα φαντάσματά της.

Περισσότερα εδώ http://www.kostaskavvathias.com/

 

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

13 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
13 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
jw4799

Αυτό που δεν καταλαβαίνω ακόμα και τώρα, είναι για ποιο λόγο δηλαδή έπρεπε να κρατηθεί μυστική η αποστολή της Μοίρας Καταδρομών αργότερα, για πιο λόγο τα συντρίμμια των αεροσκαφών να διαλυθούν και να κρυφτούν;
Δεν το γνώριζαν μήπως οι πάντες Έλληνες και ξένοι ;;;

Mitsos_Mantzos

35ΜΚ

Agamemnon

Αυτοι ειναι ΗΡΩΕΣ.

Em.Ti

Έχουν πολλοί αναρωτηθεί τι θα γινόταν αν τελικά κατάφερνε να προσγειωθεί το σύνολο της Α’ΜΚ στην Κύπρο.

Έχει ενδιαφέρον επίσης να αναρωτηθούμε τί θα γινόταν αν αποφασιζόταν να σταλεί η Β’ΜΑΛ από Ελευσίνα για Ρόδο και μετά Κύπρο. Πόσο γρηγορότερα θα εκτελούνταν η “Νίκη”. Αλλά βλέπετε, η Β’ΜΑΛ τότε (που είχε ως έδρα το Διόνυσο) θεωρούνταν επίλεκτη μονάδα προστασίας του καθεστώτος. Έτσι, επιλέχτηκε η Α’ΜΚ ως “ασφαλέστερη επιλογή”.

Αυτά και άλλα πολλά που θα μπορούσαν να γίνουν σε αυτή την τραγική ήττα του ελληνισμού.

Aristidis

“Οι κρίσεις του 1963-’64 στο νησί είχαν κάνει τότε την στρατιωτική ηγεσία στην Ελλάδα να επεξεργαστεί και να ετοιμάσει σχέδια ενίσχυσης της Κύπρου”.
Δε τα επεξεργαστηκε απλά τα υλοποίησε!! Η Ελληνική μεραρχία της Κύπρου 64-68′ αποσύρθηκέ από τους χουντικούς για να δημιουργήσουν πρόβλημα στο Μακάριο. Ήταν οι ίδοι χουντικοι που κάναν το πραξηκόπημα εναντίον του και δώσαν νομικό πάτημα με βάση τις συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου στην Τουρκία ως εγγυήτρια δύναμη να επέμβει.

evo_ii

Αποτελεί όνειδος το γεγονός ότι, για αρκετά χρόνια μετά το 1974, η Πολιτεία διατήρησε την επιχείρηση “Νίκη” σε αφάνεια, σε μια προσπάθεια να “θάψει” τις σχετικές μνήμες.

luxus

Μόνο ντροπή για την ευκολία με την οποία αυτή η πατρίδα έστειλε στο θάνατο τα παιδιά της, δίχως να τους δοθεί η ευκαιρία να αγωνιστούν.

Δυστυχώς δεν ήταν η πρώτη φορά…

Εύχομαι να ήταν η τελευταία και να έχουμε πάρει τα διδάγματά μας, καθώς αποτελούμε την πιο μορφωμένη γενιά που γνώρισε ο τόπος και δεν έχουμε δικαιολογίες.

Αρκετά με τους ήρωες….Νικητές χρειαζόμαστε

NikolasT

Για να τα λέμε όλα . Η ΕΦ ήταν ΤΕΛΕΙΩΣ απροετοίμαστη . Υποεξοπλισμενη κατ’εντολη του ίδιου του Μακαριου ο οποίος φοβόταν περαιτέρω ελληνική ανάμειξη στο νησί της Κύπρου . Αγοράστηκαν Σοβιετικά άρματα του Β’Π.Π και δεν μερίμνησαν να αγοράσουν ανταλλακτικά και ασυρμάτους !!! Η δυσπιστία μεταξύ Ελλήνων και Κύπριων αξιωματικών ήταν τόσο μεγάλη που εν τέλει οδήγησε σε συμπλοκές αρκετά συχνά . Με το διάγγελμα του ο Μακάριος πρακτικά προσκάλεσε τους Τούρκους στο νησί καλώντας σε επέμβαση τις «εγγυήτριες δυνάμεις» . Φυσικα η χούντα του Ιωαννιδη στάθηκε ανεπαρκής και προδοτική προς τον Ελληνισμό . Η μη αποστολή των Υποβρυχίων που θα βύθιζαν ( ακόμα και με ποσοστό επιτυχίας 50 % ) τον αποβατικό στόλο των Τούρκων και η παντελής αδράνεια ανάληψης επιθετικών ενεργειών είτε στον Έβρο είτε στο Αιγαίο ( υπενθυμίζω ότι οι Τούρκοι εκκένωσαν την Αλικαρνασσό φοβούμενοι ελληνική απόβαση ) καταδεικνύει την ανικανότητα και την προδοσία τους .
Συμπέρασμα : Είτε η ανικανότητα ( Ιωαννιδης ) , είτε ο εγωισμός ( Μακάριος ) και η προδοσία ( Ιωαννιδης κυρίως ) συνέβαλαν στην εγκατάλειψη του ελληνοκυπριακού λαου στα χέρια των Τούρκων .

geo79

χαθηκε το νησι γιατι οι δικοιμας δεν εκαναν 4-5 βασικα πραγματακια που μπορουσαν..οταν 200 καταδρομεις κρατησαν το αεροδρομιο και το περασμα στην λευκωσια,σκεψου να ειχαμε κατεβασει ολη την μοιρα κατω,τα phantom να κανανε την προβλεπομενη βολτα που μπορουσαν και τα υποβρυχια μας να αδειαζαν οτι ειχαν στο αποβατικο στολο…κριμα και οργη..και να μην αναφερθω στους κυπριους αγωνιστες που μεχρι να ξεμεινουν απο πυρομαχικα(γιατι βοηθεια δεν εφτασε ποτε)ποσες μαχες χαθηκαν τσαμπα εκ των εσω..

- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

Sea Hake Mod4: Ποιες είναι οι δυνατότητες των υπερσύγχρονων νέων τορπιλών των ελληνικών υποβρυχίων;

Το ΠΝ έχει επιλέξει τις γερμανικές τορπίλες Sea Hake Mod4 για τα υποβρύχια Type 214HN αλλά και το μοναδικό εκσυγχρονισμένο Type 209/1200AIP ​Υ/Β ΩΚΕΑΝΟΣ....

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

Προχωρά η αγορά των Rampage και των SPICE για τα ελληνικά...

76
Μετά το καλοκαίρι, ο ΥΕΘΑ θα πάει στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής τους φακέλους κρίσιμων προμηθειών για την Πολεμική Αεροπορία, και για τα F-16...
- Advertisement -
Card image

August #15 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2017 September #376

Αγορά 2.29
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2016 December 2016 #367

Αγορά 2.29

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 1 Αυγούστου 1571: Η παράδοση της Αμμοχώστου στους Οθωμανούς

Το προηγούμενο έτος, τον Ιούλιο του 1570, Οθωμανικός στρατός 100.000 ανδρών, με 350-400 πλοία και μεγάλο αριθμό πυροβόλων έφτασε στην Κύπρο και αποβιβάστηκε στις...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 1 Αυγούστου 1664: Μάχη του Saint Gotthard, ενωμένοι οι Ευρωπαίοι σταματούν τους Οθωμανούς

Οι οθωμανικές δυνάμεις ηττώνται κατά κράτος από έναν ενωμένο στρατό Αψβούργων, Γάλλων, Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, Συνομοσπονδίας του Ρήνου και άλλων (Κροατών, Μαγυάρων, Τσέχων και...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 1 Αυγούστου 1798: Ναυμαχία του Αμπουκίρ, το τέλος του “ανατολικού ονείρου” του Ναπολέοντα

Γνωστή και ως ναυμαχία του Νείλου στις βρετανικές πηγές, η σύγκρουση έδωσε τέρμα στις φιλοδοξίες του Βοναπάρτη στην Αίγυπτο και τη Μέση Ανατολή.Η εκστρατεία...