20.8 C
Athens
Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου, 2020
Αρχική ΝΕΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ - 22 Ιουλίου 1974: Επιχείρηση «Νίκη»

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Ιουλίου 1974: Επιχείρηση «Νίκη»

Μοιραστείτε το άρθρο
  •  
  •  
  •  

[τουρκική εισβολή στην Κύπρο] – Τα νέα της τουρκικής εισβολής και η δυσμενής για την Εθνοφρουρά εξέλιξη των επιχειρήσεων στην Κύπρο έθεσαν καθυστερημένα σε κίνηση τα σχέδια ενίσχυσης των μαχομένων τμημάτων με μονάδες από την Ελλάδα.

Οι διαφορετικές απόψεις και η έλλειψη συντονισμού στα επιτελεία στην Αθήνα οδήγησε σε αυτό που περιγράφεται συχνά σε απολογισμούς της περιόδου ως «σύγχυση» για την κατάσταση. Ο αιφνιδιασμός, η έλλειψη ασφαλών πληροφοριών και η αναποφασιστικότητα για την ιεράρχηση των δράσεων σε ανώτατο επίπεδο ήταν υπεύθυνοι για τον αποσυντονισμό μετά την έγκαιρη ενημέρωση για την εισβολή της 19ης/20ή Ιουλίου.

Οι κρίσεις του 1963-’64 στο νησί είχαν κάνει τότε την στρατιωτική ηγεσία στην Ελλάδα να επεξεργαστεί και να ετοιμάσει σχέδια ενίσχυσης της Κύπρου. Όμως τα σχέδια αυτά δεν εφαρμόστηκαν την κρίσιμη ώρα του 1974. Έτσι, με το χρόνο να τρέχει, τα επιτελεία άρχισαν να επεξεργάζονται σχέδια εκ των ενόντων.

Υπάρχον σχέδιο αποστολής βομβαρδιστικών F-84 για να πλήξουν το προγεφύρωμα απορρίφθηκαν λόγω της γενικής αεροπορικής κυριαρχίας της τουρκικής αεροπορίας. Σχέδιο μεταφοράς μονάδας πεζικού από τη Βόρειο Ελλάδα με αεροσκάφη της Ολυμπιακής που θα επιτάσσονταν απορρίφθηκε για τον ίδιο λόγο. Σχέδιο αποστολής ισχυρότερης δύναμης και εφοδίων με νηοπομπή δεν συζητήθηκε καν λόγω της ιδιαιτερότητας της κατάστασης. Η Κύπρος δεν ήταν επίσημα ελληνικό έδαφος αλλά ανεξάρτητη δημοκρατία και η Ελλάδα, αν και εγγυήτρια δύναμη με βάση τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, θα φαινόταν πως εμπλεκόταν σε ξένη κρίση εναντίον σύμμαχης χώρας του ΝΑΤΟ.

Άλλωστε, και αυτός ήταν μάλλον ο ουσιαστικός λόγος, η παρουσία του αμερικανικού στόλου μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, παρακολουθώντας τις εξελίξεις έδρασε αποτρεπτικά σε κάθε κίνηση. Τελικώς, αποφασίστηκε μια παραλλαγή του σχεδίου αποστολής ενισχύσεων από αέρος: Μία μοίρα καταδρομών με τον βασικό εξοπλισμό της θα μεταφερόταν από αέρος από την Κρήτη κατά τη διάρκεια της νύχτας για να ενισχύσει τις μαχόμενες δυνάμεις με αξιόμαχα τμήματα.

Οι αναφορές που έρχονταν στο επιτελείο μιλούσαν ήδη για κακό συντονισμό των τμημάτων (εν μέρει απόλυτα λογικό, αν σκεφτούμε το χάος που επικρατούσε από τις 16 του μηνός με το κίνημα Ιωαννίδη και τον διχασμό μεταξύ Εθνοφρουρών και «Επιστράτων» και την καχυποψία προς τους «Ελλαδίτες» αξιωματικούς) και μονάδες που βάδιζαν κατά του εχθρού με αποσκελετωμένα τμήματα και κακό οπλισμό.

Η επιχείρηση έλαβε την κωδική ονομασία «Νίκη» και περιέλαβε βιαστικά την Α΄Μοίρα Καταδρομών και όλον τον διαθέσιμο στόλο μεταγωγικών της ΠΑ, περί τα 20 Nord N.2501D Noratlas και 10 C-47 Dakota. Τα αεροσκάφη πέταξαν από την Ελευσίνα στη Σούδα, που θα ήταν η βάση οργάνωσης της αποστολής και ενώ οι κυβερνήτες ενημερώνονταν πρώτη φορά για την αποστολή, τα πληρώματα φόρτωναν τους 500 περίπου άνδρες των καταδρομών και τα υλικά τους.

Το πρώτο αεροσκάφος απογειώθηκε στις 22:35 με άλλα 14 να ακολουθούν. Τα σχέδια καλούσαν για πτήση νοτίως της Κρήτης υπό σιγή ασυρμάτου και χωρίς φωτισμό για αποφυγή εντοπισμού τους (αφού πετούσαν παράνομα και χωρίς προστασία μαχητικών), κάλυψη της απόστασης ως το διεθνές αεροδρόμιο Λευκωσίας, προσγείωση και εκκένωση του φορτίου του και επιστροφή πριν το ξημέρωμα.

Για να γίνει δυνατόν να καλυφθεί η απόσταση των 750 χλμ (~3 ώρες) ως την Κύπρο μετ’επιστροφής υπολογίστηκε πως το τελευταίο αεροσκάφος έπρεπε να απογειωθεί μέχρι τις 00:00 αλλά διαρκείς καθυστερήσεις και αντεγκλήσεις ακύρωσαν την απογείωση των 8 Noratlas και όλων των Dakotas. Μόλις δύο Noratlas απογειώθηκαν μετά τις 00:00 με δική τους πρωτοβουλία.

Τα αεροσκάφη πέταξαν σε απόλυτο σκοτάδι με τετραμελές πλήρωμα και 30 περίπου καταδρομείς. Δύο παρουσίασαν προβλήματα και προσγειώθηκαν στην Ρόδο και την Κρήτη, ένα παραλίγο να συγκρουστεί με αμερικανικό αεροπλανοφόρο και τα υπόλοιπα έφτασαν χωρίς άλλα περιστατικά στην Κύπρο. Εκεί, έγινε η τραγωδία.

Οι μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας του αεροδρομίου, μεταξύ τους και μονάδες επιστράτων, δεν είχαν ενημερωθεί για την άφιξη των αεροσκαφών ούτε η εντολή που δόθηκε για δέσμευση των Α/Α πυροβόλων είχε παραλήπτη όλες τις μονάδες που περιστοίχιζαν το αεροδρόμιο (το διοικητικό χάος και η καχυποψία σε όλο της το μεγαλείο!). Ως αποτέλεσμα, μετά την προσγείωση του πρώτου αεροσκάφους, του «Νίκη 1» όλα τα ευθυγραμμισμένα με το διάδρομο Noratlas που ακολουθούσαν βρέθηκαν σε πεδίο διασταυρουμένων πυρών.

Το «Νίκη 4» χτυπήθηκε καίρια στο πιλοτήριο και στην άτρακτο και κατέπεσε 3 χιλιόμετρα πριν τον διάδρομο σκοτώνοντας όλους τους επιβαίνοντες πλην του καταδρομέα Αθ. Ζαφειρίου που πήδηξε στο κενό φλεγόμενος τσακίζοντας τα πόδια του. Το «Νίκη 3» δέχτηκε πλήγματα που το έκαναν να μην μπορεί να απογειωθεί ξανά. Το «Νίκη 6» έχασε και τους δύο κινητήρες του και με ζημιές στην άτρακτο προσγειώθηκε σχεδόν ανεμοπορώντας με δύο νεκρούς και 10 τραυματίες μεταξύ των επιβαινόντων. Τα υπόλοιπα αεροσκάφη προσγειώθηκαν με μικρότερες ζημιές εντός από το τελευταίο, το «Νίκη 12» που έχοντας εξαντλήσει το περιθώριο καυσίμων πετώντας γύρω από την περιοχή, αποφάσισε να γυρίσει στην Κρήτη.

Τραγικά ανεπαρκής σε αριθμό, βιαστικά σχεδιασμένη, άτολμα απεσταλμένη και με το στίγμα της απώλειας, η Α΄Μοίρα Καταδρομών -όση έφτασε στο νησί- θα μετονομαστεί «35η Μοίρα Κυπρίων Καταδρομών» για να παραμείνει η ελληνική συμμετοχή στην αφάνεια και θα πολεμήσει σκληρά τις επόμενες μέρες με έπαθλο το διεθνές αεροδρόμιο που υπεράσπισε εναντίον 10πλασίων δυνάμεων υποστηριζόμενων από άρματα μάχης και την αεροπορία. Μαζί με το αεροδρόμιο σώθηκε και η ίδια η Λευκωσία και μαζί τους και η υπόλοιπη Κύπρος.

Τα τρία αεροσκάφη που παρέμειναν στην Κύπρο διαλύθηκαν και θάφτηκαν όπως όπως για να παραμείνει κρυφή η αποστολή της. Η δράση της, μαζί με τη μάχη της ΕΛΔΥΚ στο στρατόπεδο και την απόβαση των απολυμένων ΕΛΔΥΚ από το Α/Γ «Λέσβος» με πρωτοβουλία του πλοιάρχου Χαντρινού ήταν οι μόνες δράσεις της Ελλάδας στην τουρκική εισβολή.

*Στην κορυφή του άρθρου: αεροσκάφος Noratlas της ΠΑ προσεγγίζει τον διάδρομο προσγείωσης του συσκοτισμένου αεροδρομίου της Λευκωσίας υπό τα διασταυρούμενα πυρά των αντιαεροπορικών. Ένας σπάνιος πίνακας από τον καλλιτέχνη Κώστα Καββαθία από μια επιχείρηση που ακόμα δεν έχει αποκαλύψει τα φαντάσματά της.
Περισσότερα εδώ http://www.kostaskavvathias.com/


Μοιραστείτε το άρθρο
  •  
  •  
  •  

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν απαραίτητα τους συντάκτες τους κι όχι υποχρεωτικά την ιστοσελίδα. Ο ιστότοπος δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συντακτών της και των άρθρων τους. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων μας χωρίς γραπτή έγκριση, αλλιώς το ptisidiastima.com θα λάβει όλα τα απαραίτητα νομικά μέτρα. Τα σχόλια των άρθρων που ακολουθούν, δεν εκφράζουν την ιστοσελίδα, παρά μόνο αυτούς τους ίδιους τους σχολιαστές. Η αρχισυνταξία έχει το δικαίωμα να λογοκρίνει σχόλιο ή να απαγορεύσει την δημοσίευσή του.

- Advertisement -

6 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
6 Comments
oldest
newest most voted
Inline Feedbacks
View all comments
George_K

Απαραίτητο σε κάθε βιβλιοθήκη, σε κάθε σπίτι.
Είχα την τιμή να το παραλάβω από τα χέρια του αείμνηστου υποπτέραρχου.
Στη κουβέντα που κάναμε μου είπε:
“Τι να το κάνεις.., έπρεπε να τους είχαμε πετάξει στη θάλασσα τότε. Δεν θα τολμούσε ο τούρκος να ξαναπετάξει πάνω απο το Αιγαίο. Το θέμα θα είχε τελειώσει εκεί. Μετά την Κύπρο πήρανε θάρρος και είμαστε στην τωρινή κατάσταση με τις παραβιάσεις. ”
comment image

Neoklis

”πετούσαν παράνομα και χωρίς την προστασία μαχητικών”…. Μάλιστα…δηλαδή σε καιρό πολέμου κοιτάμε τη νομιμότητα;;; Προσέχετε λίγο τι γράφετε… Σεβασμός και σιωπή… Αλλιώς γιατί δεν τα γράψατε όλα…;;;; Αλήθεια , ποιο ήταν εκείνο το Νοράτλας που παρ ολίγον να ”συγκρουστεί” με αεροπλανοφόρο;; Ποια ήταν εκείνα τα Νοράτλας που δεν πέταξαν , προφασιζόμενα το πέραν της ώρας κι επειδή ήθελαν να είναι ”νόμιμοι”, ενώ τα δύο που ήταν πίσω , με πλούσια γαλλικά , απογειώθηκαν, οι παράνομοι;;; Αυτοί οι …νόμιμοι πήραν και παράσημα στο τέλος… Οι παράνομοι ξεχάστηκαν… Εγώ προσωπικά διάβασα πολλά χρόνια νωρίτερα , πριν εκδοθούν άλλα βιβλία, το βιβλίο του… Read more »

GK21

Ενας απ’αυτους που δεν πηγαν εφτασε αργοτερα στο βαθμο του Α/ΓΕΕΘΑ….Κατα τ’αλλα το αρθρο ειναι γεματο ανακριβειες.

vesparchos

Για την επανάσταση του 1821 έχει γραφτεί μία (1) διδακτορική διατριβή, από ελληνοαμερικανό, το 1970. Η φύση απεχθάνεται τα κενά. Εάν οι ιστορικοί δεν τολμούν να ασχοληθούν με δύσκολα θέματα ( και οι εκδότες να τα κυκλοφορήσουν), τότε την ιστορία θα γράψουν οι υπόλοιποι. Η προσπάθεια ακριβούς καταγραφής της ιστορίας είναι ένα πράγμα και το ύφος ελβετού βοτανολόγου κάτι άλλο. Ο χαρακτηρισμός ως παράνομης μιας από τις δυσκολότερες και ηρωικότερες αεροπορικές αποστολές όλης της ιστορίας είναι ασεβής για τους νεκρούς, προσβλητική για τους επιζόντες και προπετής για την συνεισφορά της αποστολής στην άμυνα της Κύπρου υπό το καθεστώς χάους και… Read more »

Pantelis82

Το ένα σχέδιο τους βρωμούσε, το άλλο τους ξίνιζε, μια οι Αμερικανοί, μια η τουρκική αεροπορία, όχι τους κορόιδεψαν οι Αμερικανοί. Δηλαδή αν διεμήνυε ο Ιωαννιδης ότι αν δεν αποχωρήσουν οι Τούρκοι ΤΩΡΑ από την Κύπρο, πως θα φορτώσει 5 φορτηγά με όλα τα σχέδια του ΝΑΤΟ και θα τα στείλει κατά Σύμφωνο Βαρσοβίας μεριά μαζί με ότι οπλικό σύστημα διαθέτει οι Ελλάδα που θα ενδιέφερε την ΕΣΣΔ να εξετάσει οι ΗΠΑ δεν θα σταματούσαν τον Αττίλα 2; Αλλά αυτά γίνονταν αν πρώτα ήσουν αντικομμουνιστής και ύστερα πατριώτης.

Το Σχόλιο της Ημέρας

ΕΞΕΛΙΞΗ: Πριν το τέλος του χρόνου τα πρώτα M1117 Guardian ASV στην Ελλάδα, με αστραπιαίους ρυθμούς κινείται το ΥΠΕΘΑ

 Μετά την προσφορά των 1200 αμερικανικών ASV M1117 Guardian από την Ελλάδα, που πρόσφατα έγινε από τις ΗΠΑ, το ΥΠΕΘΑ δουλεύει ασταμάτητα προς την...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

Κύριο Άρθρο

ΕΞΕΛΙΞΗ: Προχωρά με ταχείς ρυθμούς η διαδικασία του προγράμματος εκσυγχρονισμού των...

52
 Μετά από τα fake news σχετικά με τα ελληνικά MLRS, ας γυρίσουμε στην πραγματικότητα, και στο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των MLRS του Ελληνικού Στρατού που...
Card image

ΠΤΗΣΗ September 2020

Αγορά 3.99
Card image

ΠΤΗΣΗ 2016 December 2016 #367

Αγορά 1.99
Card image

ΠΤΗΣΗ 2019 Αύγουστος #399

Αγορά 3.99

Related News

APACHE vs SUPER COBRA: Η «αγορά του αιώνα» στην Αεροπορία Στρατού

Μετά την πρώτη «αγορά του αιώνα», τη δεκαετία του '80, που αφορούσε μαχητικά αεροσκάφη για την Πολεμική Αεροπορία, ακολούθησε μία ακόμα, που αφορούσε επιθετικά...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Σεπτεμβρίου 1687: Μια “θαυμαστή βολή” καταστρέφει τον Παρθενώνα

- Κατά την πολιορκία του κάστρου της Αθήνας από τα Ενετικά στρατεύματα του στρατηγού Φρανσίσκο Μοροζίνι, βολές όλμων θέτουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη που...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Σεπτεμβρίου 1983: Η μέρα που φτάσαμε κοντά σε πυρηνικό πόλεμο (δύο φορές!)

Λαμβάνει χώρα ένα μοναδικό περιστατικό λανθασμένου συναγερμού πυρηνικού πλήγματος στην ΕΣΣΔ. Ο υπολογιστής του κέντρου έγκαιρης προειδοποίησης σήμανε συναγερμό δύο φορές και μόνο η...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 26 Σεπτεμβρίου 1943: Η βύθιση του αντιτορπιλικού “Βασίλισσα Όλγα”

Βυθίζεται από γερμανικό αεροπορικό βομβαρδισμό το αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Όλγα» (D-15) έξω από τη Λέρο. Το αντιτορπιλικό ήταν από τα πιο σύγχρονα πλοία του ελληνικού...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 25 Σεπτεμβρίου 1396: Μάχη της Νικοπόλεως, η τελευταία Σταυροφορία

Οι δυνάμεις του Οθωμανού σουλτάνου Βαγιαζήτ νικούν αποφασιστικά τις συνασπισμένες χριστιανικές δυνάμεις Γερμανών, Γάλλων, Ούγγρων, Βλάχων, Ενετών, Γενοβέζων, Βουλγάρων και Ιωαννιτών ιπποτών που προσπάθησαν...
- Advertisement -