- Advertisement -

«28η Οκτωβρίου 1940» – Μία μέρα που περίμεναν οι Κρήτες

- Advertisement -

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι υπηρεσίες στο Ηράκλειο, πληροφορήθηκαν το «ΟΧΙ» μέσω τηλέγραφου, ο πληθυσμός ωστόσο έμαθε τα νέα μέσω ραδιοφώνου. Η 28η Οκτωβρίου του 1940 που σήμανε την έναρξη του πολέμου για την Ελλάδα, ήταν μια μέρα που οι Κρητικοί την περίμεναν, μήνες πριν. Ο ιστορικός και Επιστημονικός Συνεργάτης του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης Κωστής Μαμαλάκης μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, τόνισε ότι το πολεμικό κλίμα δεν ξεκίνησε απότομα.

«Οι μέρες τότε ήταν εμπόλεμες. Οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν ήδη εμπλακεί σε πόλεμο και στην Ελλάδα η ιταλική “όρεξη” για εισβολή είχε ξεκινήσει από την 15η Αύγουστου του 1940 όταν το ιταλικό υποβρύχιο τορπίλισε το “ΕΛΛΗ”. Άρα τα σύννεφα φαινόταν από τον Αύγουστο. Είχαμε, επιπλέον, πτήσεις ιταλικών αεροπλάνων πάνω από το νησί, κάποιους σποραδικούς βομβαρδισμούς, ενώ κάποια αεροπλάνα έκαναν αναγκαστικές προσγειώσεις καθώς προκλήθηκαν ζημιές. Έχουν καταγραφεί, μάλιστα, δύο αναγκαστικές προσγειώσεις σε αμμουδιά του Ηρακλείου και της Μεσσαράς, όπου είχαν συλληφθεί οι πιλότοι και τα αεροπλάνα είχαν σταλεί στην Αθήνα κομματιασμένα, για να εξεταστούν τα μηχανικά και πολεμικά τους συστήματα. Δηλαδή υπήρχε ένα εμπόλεμο κλίμα. Ο κόσμος ετοιμαζόταν. Έφτιαχναν ορύγματα, στα τζάμια είχαν τοποθετήσει αυτοκόλλητες ταινίες της εποχής και την 28η Οκτωβρίου άρχισε η επιστράτευση» δήλωσε ο κ. Μαμαλάκης, ενώ ο Αγησίλαος Καλουτσάκης Επιμελητής των Ιστορικών Συλλογών του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης πρόσθεσε ότι η Κρήτη ήταν έτοιμη να αντιδράσει δυναμικά και αυτό προκύπτει από τις δημοσιευμένες μαρτυρίες που υπάρχουν.

«Φαίνεται ότι σχεδόν όλα τα στρώματα του πληθυσμού είναι προετοιμασμένα, γνωρίζουν ότι αργά ή γρήγορα η σύγκρουση θα ακουμπήσει την Ελλάδα, άλλωστε ο πόλεμος στην Ευρώπη είχε ξεκινήσει ένα χρόνο πριν και απλωνόταν σταδιακά σε ευρύτερες περιοχές. Είναι λοιπόν αναμενόμενο για τους ελληνικούς πληθυσμούς ότι η εμπλοκή αυτή θα υπάρξει και η Κρήτη δεν αποτελεί εξαίρεση, είναι τμήμα της Ελλάδας αντιλαμβάνεται τα πράγματα με τον ίδιο τρόπο που τα αντιλαμβάνονται και οι άλλες ελληνικές περιοχές».

Η επιστράτευση στην Κρήτη δεν αφορά μόνο τους επίστρατους. Εκτός από άνδρες επιτάσσονται μουλάρια και άλογα, όπως και αυτοκίνητα, ενώ συλλαμβάνονται και οι ιταλικής καταγωγής ντόπιοι κάτοικοι ή και φίλοι της Ιταλίας, για λόγους ασφάλειας όπως σημειώνει ο κ. Μαμαλάκης, που πρόσθεσε ότι στην περίπτωση του Ηρακλείου, οι άνθρωποι αυτοί κρατήθηκαν στο Μέγαρο Φυτάκη.

«Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι στην Κρήτη υπήρχε και υπάρχει μια μικρή καθολική στο θρήσκευμα κοινότητα. Κάποιοι από αυτούς είχαν στενές οικονομικές, οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις με την Ιταλία. Είναι συνηθισμένο σε καιρό πολέμου αυτοί οι άνθρωποι να στοχοποιούνται με την έκρηξη της σύγκρουσης και προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος να χρησιμοποιηθούν ως κατάσκοποι ή ως «πέμπτη φάλαγγα». Οι άνθρωποι αυτοί συνελήφθησαν και έμειναν έγκλειστοι κατά τη διάρκεια του πολέμου» σημείωσε ο κ. Καλουτσάκης.

Ιταλοί αιχμάλωτοι εργάζονταν στην αγροτική παραγωγή στα χωριά της Κρήτης

Μια άλλη διάσταση σε ότι αφορά το πώς έζησαν το διάστημα που βρίσκονταν στην Κρήτη, Ιταλοί αιχμάλωτοι, δίνει ο Επιμελητής Ιστορικών Συλλογών του ΙΜΚ, εξηγώντας ότι χρησιμοποιούνταν στις αγροτικές εργασίες.

«Στη διάρκεια του πολέμου, όχι από τον πρώτο μήνα αλλά στην πορεία, όταν ο ελληνικός στρατός συλλαμβάνει μεγάλους αριθμούς Ιταλών αιχμαλώτων, αυτοί οι αιχμάλωτοι προκειμένου να μην είναι συγκεντρωμένοι σε μεγάλα στρατόπεδα στην Αθήνα, τους μεταφέρουν σε διάφορες περιοχές. Στην Κρήτη έχουμε περιπτώσεις ιταλών αιχμαλώτων που μεταφέρονται κατά τη διάρκεια του πολέμου στο νησί, εγκαθίστανται τόσο σε αγροτικές περιοχές, αλλά και σε μικρότερη κλίμακα κοντά σε αστικά κέντρα και αξιοποιούνται ως εργατικό δυναμικό σε αγροτικές δραστηριότητες. Στην περιοχή μας για παράδειγμα ξέρουμε ότι το μοναστήρι το παλιό της Παναγίας Γκουβερνιώτισσας χρησιμοποιήθηκε ως τόπος κράτησης Ιταλών αιχμαλώτων και άνθρωποι από τα γύρω χωριά, πήγαιναν καθημερινά, επέλεγαν και έπαιρναν αιχμαλώτους υπ’ ευθύνη τους, για να εργαστούν στα χωράφια τους».

Η 5η Μεραρχία ωστόσο δεν έφτασε στο μέτωπο νωρίς. Η έξυπνη και μεθοδευμένη επιστράτευση όπως δηλώνουν οι ιστορικοί, περιλάμβανε κομβικές θέσεις για τους κρητικούς, οι οποίοι όμως δεν έφυγαν από την Κρήτη νωρίτερα από τα τέλη του 1940.

«Ήταν μια πολύ έξυπνη και κλιμακούμενη επιστράτευση, ίσως η καλύτερη που έχουμε ιστορικά καταγράψει στον ελλαδικό χώρο. Η 5η Μεραρχία μιας και δεν ήταν στην πρώτη γραμμή του μετώπου, καθώς έπρεπε να μετακινηθεί μέσω θαλάσσης στην στερεά Ελλάδα, τοποθετήθηκε σε πολύ σωστές θέσεις. Κομβικές θέσεις που άφησαν και πολλούς νεκρούς, αφού η μεραρχία των κρητικών ήταν τοποθετημένη κοντά και στην Κλεισούρα και την Τρεμπρεσίνα όπου έγιναν μάχες», είπε ο κ. Μαμαλάκης, ενώ ο κ. Καλουστάκης πρόσθεσε ότι η επιλογή να ξεκινήσουν ετεροχρονισμένα από την Κρήτη οι επίστρατοι, μπορεί και να οφειλόταν στον φόβο ότι οι Ιταλοί ετοίμαζαν μια απόβαση στο νησί.

«Μεμονωμένοι Κρήτες στρατιώτες και κυρίως αξιωματικοί μετακινήθηκαν και πριν την μεραρχία. Ήταν κάποιες συγκεκριμένες ειδικότητες που χρειάζονταν, όμως ο κύριος όγκος των Κρητικών επιστράτων, συγκεντρώθηκε στην 5η Μεραρχία και παρέμεινε στο νησί μέχρι και λίγο πριν τα τέλη του 1940. Αυτό έγινε γιατί εκτός των άλλων υπήρχε ίσως και μια αίσθηση απειλής ιταλικής εισβολής στην Κρήτη επειδή οι Ιταλοί κατείχαν εκείνη την περίοδο τα Δωδεκάνησα. Με το να διαθέτουν ισχυρές δυνάμεις εκεί, υπήρχε ένας περιορισμένος φόβος για μία ιταλική απόβαση, οπότε κρίθηκε σκόπιμο να υπάρχουν δυνάμεις στο νησί» συμπλήρωσε ο κ. Καλουστάκης ο οποίος πρόσθεσε ότι πλησιάζοντας οι τελευταίες εβδομάδες του 1940, οι Βρετανοί ήταν αυτοί που μετέφεραν στρατιωτικές δυνάμεις στην Κρήτη και ανέλαβαν την άμυνα του νησιού, οπότε υπήρξε η δυνατότητα η κρητική μεραρχία να μετακινηθεί προς το μέτωπο, αποτελούμενη σύμφωνα με τα στοιχεία, από περισσότερους από 15 χιλιάδες επίστρατους Κρητικούς.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν απαραίτητα τους συντάκτες τους κι όχι υποχρεωτικά την ιστοσελίδα. Ο ιστότοπος δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συντακτών της και των άρθρων τους. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων μας χωρίς γραπτή έγκριση, αλλιώς το ptisidiastima.com θα λάβει όλα τα απαραίτητα νομικά μέτρα. Τα σχόλια των άρθρων που ακολουθούν, δεν εκφράζουν την ιστοσελίδα, παρά μόνο αυτούς τους ίδιους τους σχολιαστές. Η αρχισυνταξία έχει το δικαίωμα να λογοκρίνει σχόλιο ή να απαγορεύσει την δημοσίευσή του.

- Advertisement -
- Advertisement -

2 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
guest
2 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Kostasmirage
Member
Kostasmirage (@kostasmirage)
6 days ago

«…. Φαίνεται ότι σχεδόν όλα τα στρώματα του πληθυσμού είναι προετοιμασμένα, γνωρίζουν ότι αργά ή γρήγορα η σύγκρουση θα ακουμπήσει την Ελλάδα,…».

Σήμερα, είναι ;

(όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά γενικότερα σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο).

Aris
Active Member
Aris (@aris)
6 days ago

Μαζί με τους 15.000 έφυγαν μαζί ο παππούς, αδέρφια και ξαδέρφια… ο παππούς μου πιάστηκε αιχμάλωτος από τους γερμανούς και στάλθηκε σε τάγματα εργασίας απ´όπου δραπέτευσε και με άλλους κρητικούς έφτασαν με τα πόδια στην Μάνη και φύγανε με καίκια…
Μετά αντάρτες!

- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

Οπλισμός των νέων ελληνικών MH-60R με Advanced Precision Kill Weapons System (APKWS) , όταν το ΠΝ πρωτοπορεί για μια ακόμη φορά

 Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε γράψει πως το ΠΝ είναι αυτό που λέμε πάντα στην πρωτοπόρο σε πολλές από τις επιλογές του....
- Advertisement -

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

80 εκ. δολάρια για τη συντήρηση και εκσυγχρονισμό των ελικοπτέρων S-70B6...

36
 Μαζί με τη σύμβαση για την αγορά του πλήρους "πακέτου" των 4 ελικοπτέρων MH-60R, το ΠΝ διαπραγματευόταν και την Εν Συνεχεία Υποστήριξη του Στόλου...
- Advertisement -
Card image

November 2020 #006

Αγορά
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2015 August 2015 #351

Αγορά
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2016 July 2016 #362

Αγορά

Related News

Ανησυχία για τις εξελίξεις στις ΗΠΑ εκφράζουν Γερμανοί πολιτικοί

ΑΠΕ-ΜΠΕΑνησυχία για την έκβαση των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ εκφράζουν σήμερα Γερμανοί πολιτικοί, αναφερόμενοι κυρίως στο ενδεχόμενο πολιτικής αβεβαιότητας στην Ουάσιγκτον.Για τον κίνδυνο «κενού...

Στο Βερολίνο ο Ν. Δένδιας – Συναντήθηκε με τον Β. Σόιμπλε

ΑΠΕ-ΜΠΕΣυνάντηση με τον πρόεδρο του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου Βόλφγκανγκ Σόιμπλε πραγματοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, ο οποίος βρίσκεται στο Βερολίνο.Στο επίκεντρο της συνάντησης...

Στις 10:05 (ώρα Ελλάδας), ο Μπάιντεν συγκεντρώνει 220 ψήφους εκλεκτόρων και ο Τραμπ 213, σύμφωνα με την Edison Research

ΑΠΕ-ΜΠΕΟι προβολές της Edison Research δείχνουν ότι με κατανεμημένες 433 εκλεκτορικές ψήφους στις 03:05 (10:05 ώρα Ελλάδας), ο Μπάιντεν έχει 220 και ο Τραμπ...