17.2 C
Athens
Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου, 2021
- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 2 Αυγούστου 338 π.Χ.: Μάχη της Χαιρωνείας, η λάμψη του άστρου των Μακεδόνων βασιλέων

- Advertisement -

Ο Μακεδονικός στρατός του βασιλιά Φιλίππου του 2ου νικά το συνασπισμένο στρατό των Νοτιοελλαδικών πόλεων (Αθήνας, Θηβών, Χαλκίδος, Κορίνθου, Κέρκυρας, Λευκάδας, Αχαΐας, Μεγάρων, Ακαρνανίας, Εύβοιας και του Κοινού των Βοιωτών) και απομένει απόλυτος κυρίαρχος στον Ελληνικό χώρο.

To 346 π.Χ., ύστερα από χρόνια πολέμων μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών και των συνασπισμών τους, ο βασιλιάς Φίλιππος ο Β΄της Μακεδονίας επέβαλε την ειρήνη στον ελληνικό χώρο τερματίζοντας τον 3ο Ιερό Πόλεμο. Η επικράτηση του Φιλίππου, αποτέλεσμα της εξασθένησης των υπολοίπων δυνάμεων αλλά και της εκπληκτικής ενδυνάμωσης του βασιλείου της Μακεδονίας υπό την καθοδήγησή του, έγινε δεκτή με ανάμεικτα συναισθήματα.

Για άλλους ο Φίλιππος ήταν μια αναγκαία παρένθεση που επέφερε την πολυπόθητη ειρήνη και σταθερότητα σε μια εποχή που οι διαρκείς πόλεμοι είχαν εξασθενήσει κράτη και λαούς. Για κάποιους, ο Φίλιππος ήταν ένας ξένος τύραννος, που κατέλαβε τις αρχαίες πόλεις τους και σφετερίστηκε την εξουσία τους. Οπαδός της τελευταίας άποψης, ο Αθηναίος ρήτορας Δημοσθένης, κατέβαλε τεράστιες προσπάθειες εκφωνώντας πύρινους λόγους κατά του Φιλίππου και των Μακεδόνων, περιγράφοντάς τους με τα πιο μελανά χρώματα και κηρύσσοντας την ανάγκη να ανατρέψουν την κατάσταση διεκδικώντας την επιστροφή στο παλιό καθεστώς αυτονομίας των πόλεων.

Οι “Φιλιππικοί” του Δημοσθένη και άλλων ρητόρων έπεισαν την Εκκλησία του Δήμου να αναλάβουν η Αθήνα και η Θήβα μια εκστρατεία ανατροπής της μακεδονικής ηγεμονίας, τη στιγμή που η προσοχή του Φιλίππου ήταν στραμμένη στην απόσπαση περιοχών στην Θράκη ενόψει εκστρατείας κατά των Περσών. Ο Δήμος των Αθηνών έφτασε στο σημείο να ζητήσει τη συνδρομή των Περσών σε χρήμα για να οργανώσει ξανά τις στρατιωτικές του δυνάμεις κατά των Μακεδόνων, ενώ ο Φίλιππος επέβλεπε την πολιορκία της παλιάς μεγαρικής πόλης του Βυζαντίου στην ανατολική Θράκη που κατεχόταν από τους Πέρσες από το 513 π.Χ.

Το 339 π.Χ. ο Φίλιππος επέστρεψε στη Μακεδονία και οργάνωσε εκστρατεία στη νότια Ελλάδα για να συντρίψει την επανάσταση στη γένεσή της. Οι σύμμαχοι συγκεντρώθηκαν το επόμενο έτος φράζοντάς του τον δρόμο στη Χαιρώνεια της Βοιωτίας, με 35.000 περίπου άνδρες από την Αθήνα, τη Θήβα, τα Μέγαρα και άλλες πόλεις της ανατολικής Στερεάς και της Πελοπονήσου. Ο Φίλιππος προσέγγισε με 32.000 άνδρες παρατάσσοντας τον στρατό του με τον ίδιο επικεφαλής της δεξιάς πτέρυγας απέναντι από τους Αθηναίους και τον 18χρονο γιό του Αλέξανδρο επικεφαλής του αριστερού του απέναντι στους Θηβαίους. Στην ελαφρά αριθμητική υπεροχή των συμμάχων οι Μακεδόνες αντέτασσαν την καλύτερη εκπαίδευση και το επίπεδο των βετεράνων τους.

Οι λεπτομέρειες της μάχης δεν είναι απόλυτα γνωστές. Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν πως η έναρξη της μάχης ήταν μια αμφίρροπη σύγκρουση όπου κανένας δεν κατάφερε να διασπάσει ή να υπερκεράσει τον αντίπαλό του. Τότε, καθώς οι Αθηναίοι και οι σύμμαχοί τους διέθεταν πολλούς πρόσφατα στρατολογημένους και κατά συνέπεια άπειρους και όχι επαρκώς γυμνασμένους στρατιώτες, ο Φίλιππος εφάρμοσε ένα στρατήγημα: διέταξε τον μισό μακεδονικό στρατό να “σπάσει” και να υποχωρήσει σημαντικά σε μια προσποιητή υποχώρηση. Οι Αθηναίοι τον καταδίωξαν πιστεύοντας πως κέρδιζαν τη μάχη και αφήνοντας κενό στη μέση της συμμαχικής παράταξης. Μόλις απομακρύθηκαν αρκετά, οι δυνάμεις του Φιλίππου ανέστρεψαν και τους επιτέθηκαν με ορμή από την κορυφή κάποιων υψωμάτων.

Την ίδια στιγμή, ο Αλέξανδρος, επικεφαλής του ιππικού στο αριστερό της Μακεδονικής παράταξης, κάλπασε με τμήμα του ιππικού διασχίζοντας διαγώνια το πεδίο της μάχης και περνώντας μέσα από το ρήγμα που άφηνε η παράταξη των συμμάχων, έπληξε το εκτεθειμένο τμήμα της θηβαϊκής φάλαγγας οδηγώντας στην κατάρρευσή του. Κάποιοι ιστορικοί αμφισβητούν την επέλαση του μακεδονικού ιππικού, υπονοώντας πως μια αρχική κρούση του ιππικού των Εταίρων κατά του θηβαϊκού Ιερού Λόχου, που κατείχε το αριστερό της θηβαϊκής παράταξης, πρέπει να αποκρούστηκε αλλά κανείς δεν αμφισβητεί πως ο Αλέξανδρος οδήγησε την επίθεση που τελικά έσπασε την αντίστασή τους.

Η συντριβή του συμμαχικού στρατού ήταν απόλυτη. 1.000 Αθηναίοι οπλίτες σκοτώθηκαν και 2.000 αιχμαλωτίστηκαν, ένα τρομερό ποσοστό για τα ελληνικά δεδομένα των τακτικών συγκρούσεων που περιορίζονταν συνήθως σε μερικούς δεκάδες ή εκατοντάδες άνδρες. Ο Ιερός Λόχος της Θήβας έπεσε σχεδόν μέχρις ενός και οι πολεμιστές τάφηκαν στο πεδίο της μάχης όπου αργότερα, στα ρωμαϊκά χρόνια, ανεγέρθηκε ένα μνημείο με έναν λίθινο λέοντα που στέκεται στο σημείο μέχρι σήμερα. Ανάλογες ήταν οι απώλειες και των υπολοίπων συμμάχων.

Η μάχη έδωσε τέλος στην εξέγερση των πόλεων της νότιας Ελλάδας. Ο Φίλιππος εκκαθάρισε τη Θήβα από αντιμακεδονικά στοιχεία και εγκατέστησε φρουρά ενώ αφαίρεσε εδάφη που ήταν υπό τον έλεγχό της, επανιδρύοντας τις πόλεις των Πλαταιών και των Θεσπιών για να ελέγξουν τη δύναμή της στο μέλλον. Μη θέλοντας να παρατείνει την αγωνία του στρατού του με άσκοπες και δαπανηρές πολιορκίες έδειξε μεγαλοψυχία συγχωρώντας την Αθήνα και την Κόρινθο απελευθερώνοντας τους αιχμαλώτους, αλλά διέλυσε τη 2η Αθηναϊκή Συμμαχία και εγκατέστησε μακεδονικές φρουρές στην Κόρινθο και στη Χαλκίδα, που ήλεγχαν σημαντικά λιμάνια και εμπορικούς κόμβους. Κάλεσε τις πόλεις της Πελοποννήσου σε συνομιλίες από τις οποίες η Σπάρτη απείχε πεισματικά. Σε αντίδραση, ο μακεδονικός στρατός λεηλάτησε την περιοχή της Λακεδαίμονος αλλά δεν πείραξε την ίδια τη Σπάρτη.

Η νίκη στη Χαιρώνεια αποκατέστησε το Φίλιππο ως αδιαμφισβήτητο ηγεμόνα στον ελληνικό χώρο ενώ με μια σειρά από κινήσεις που κινούνταν από διαπραγματεύσεις μέχρι απειλές, ο κατάφερε να κερδίσει τη στήριξη ή έστω υπακοή όλων των πόλεων της νότιας Ελλάδας. Η εκστρατεία αυτή εξαργύρωσε το στρατιωτικό αποτέλεσμα της Χαιρώνειας με τον καλύτερο τρόπο. Οι φωνές εναντίον του σίγησαν, οι αντίπαλοί του αποκαλύφθηκαν και εξορίστηκαν ή θανατώθηκαν και η περσική έμμεση προσέγγιση στα νώτα της Μακεδονικής προσπάθειας κατά της Ασίας αφοπλίστηκε. Το επόμενο έτος, το 337 π.Χ. το Συνέδριο της Κορίνθου εξέλεξε τον Φίλιππο ως στρατηγό αυτοκράτορα (στρατηγό με απόλυτες εξουσίες) όλου του ελληνικού χώρου και τον εξουσιοδότησε να δράσει εν λευκώ.

Ο Φίλιππος είχε πια και τυπικά τη δύναμη να οργανώσει την μεγάλη πανελλήνια εκστρατεία κατά της Περσίας, όπως τον είχε προτρέψει ο Αθηναίος ρήτορας Ισοκράτης 10 περίπου χρόνια πριν. Στο συνέδριο συμμετείχαν όλες οι εληνικές πόλεις, συμμαχίες και κοινοπολιτείες από την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά (Δελφική Αμφικτυονία, Αιτωλική Συμπολιτεία) και τις πόλεις των Αθηνών και της Πελοποννήσου “πλην Λακεδαιμονίων”, όπως επιδεικτικά σημειώθηκε. Η Σπάρτη θα ενταχθεί τελικά και αυτή στην Πανελλήνια Συμμαχία μετά τη μάχη της Μεγαλόπολης. Η δολοφονία του βασιλιά Φιλίππου, όμως το επόμενο έτος (336 π.Χ.) θα αναστείλει για λίγο την εκστρατεία στην Ασία. Η τελεταία θα πραγματοποιηθεί από τον γιό του, Αλέξανδρο τον Γ΄, που θα κατορθώσει να συντρίψει μια ακόμα προσπάθεια εξέγερσης των ελληνικών πόλεων και να οδηγήσει την ελληνική εκστρατεία στην Περσία την οποία κατατρόπωσε, μένοντας στην ιστορία ως Αλέξανδρος ο Μέγας.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν τους συντάκτες τους
κι όχι απαραίτητα τον ιστότοπο. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση χωρίς γραπτή
έγκριση. Σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονται νομικά μέτρα. Ο ιστότοπος
διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σχολίων, τα οποία εκφράζουν μόνο το συγγραφέα
τους.

- Advertisement -
- Advertisement -

21 ΣΧΟΛΙΑ

Subscribe
Notify of
21 Comments
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

ThinkOutOfTheBox: Απάντηση στην AUKUS μέσω ΠΝ, η Naval Group να κάνει μια γενναία έκπτωση στις FDI, η Γαλλία να δώσει Ενδιάμεση Λύση

Σήμερα το Think Out Of the Box κομμάτι μας, δεν απευθύνεται σε ελληνικά "κέντρα αποφάσεων", αλλά στο εξωτερικό. Η τελευταία φορά που είχαμε κάτι...

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

Ελληνικά Rafale: “Πως σας παν΄ καλέ τα μπλε”, υπέροχες πτητικές μηχανές...

25
 Όσοι αισθάνεστε ήδη το άγχος της μέρας, το συγκεκριμένο άρθρο μάλλον θα σας τη φτιάξει! Ο φωτογράφος Maciej Świderski (https://www.instagram.com/maciejkababy) "συνέλαβε" τα πρώτα ελληνικά...
- Advertisement -
Card image

September#16 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2019 Νοέμβριος #402

Αγορά 4.49
- Advertisement -
Card image

June #13 ΠΤΗΣΗ 2021

Αγορά 4.49

Related News

Οι απαρχές του ναζιστικού σχεδίου της «Τελικής Λύσης»

Για το Χίτλερ, ο 2ος Παγκόσμιος ουσιαστικώς ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου του 1941, ημέρα εισβολής στη Ρωσία, αφού έτσι θα ενεργοποιούσε το φρικώδες πλάνο...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Σεπτεμβρίου 1914: Η γέννηση του θρύλου των U-Boots

Το γερμανικό υποβρύχιο U-9 βυθίζει διαδοχικά μέσα σε διάστημα μιάμισης ώρας τρία βρετανικά παλιά θωρακισμένα καταδρομικά, τα HMS Abukir, HMS Hogue και HMS Cressy,...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Σεπτεμβρίου 1789: Μάχη του Ρύμνικ, ο Σουβόρωφ τσακίζει τους Οθωμανούς

O συνδυασμένος στρατός Ρωσίας και Αυστρίας υπό τις διαταγές του Ρώσου στρατηγού Αλεξάντρ Σουβόρωφ και του πρίγκηπα Ιωσία του Κοβούργου συγκρούεται και διασκορπίζει τον...