- Advertisement -

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 22 Σεπτεμβρίου 480 π.Χ.: Ναυμαχία της Σαλαμίνας, τα ηνωμένα “ξύλινα τείχη” σώζουν την Ευρώπη

- Advertisement -

Συμβατική ημερομηνία της ναυμαχίας της Σαλαμίνας. Ο ηνωμένος στόλος των νοτιοελληνικών πόλεων-κρατών αντιμετωπίζει τον περσικό στόλο στα στενά της Σαλαμίνας. Αν και αποτελεί μοναδική στιγμή ελληνικής ομοψυχίας και πολεμικού θριάμβου, πολλά επεισόδια της ναυμαχίας παραμένουν στη σκιά του μεγάλου γεγονότος. Έτσι, αντί να επαναλάβω την ιστορία, θα αναφερθώ σε λίγα περιστατικά που συνέθεσαν το σκηνικό της σύγκρουσης:
1. Μετά την μάχη των Θερμοπυλών, ο περσικός στρατός αποκεφάλισε και σταύρωσε το σώμα του Λεωνίδα και το εξέθεσε μαζί με τα σώματα των νεκρών Σπαρτιατών και Θεσπιέων μπροστά στο πέρασμα από όπου θα περνούσε το σύνολο του στρατού, ώστε όλοι να δουν το τέλος των εχθρών του Μεγάλου Βασιλέως. Τα κουφάρια των νεκρών Περσών «εξαφανίστηκαν» κατά το μεγαλύτερο μέρος τους για να μην πληγεί το ηθικό του στρατού. Οι Πέρσες αποδείχθηκαν πρωτοπόροι στην διαστρέβλωση των πολεμικών γεγονότων αλλά οι περισσότεροι δεν πείστηκαν.

2. Τρία γεγονότα σημαδεύουν την πορεία από τις Θερμοπύλες στη Σαλαμίνα. Ο Μηδισμός των Θηβών, η εκθεμελίωση των Πλαταιών για τον ρόλο που έπαιξαν στον Μαραθώνα δέκα χρόνια πριν και η εκκένωση των Αθηνών. Ειδικά, το τελευταίο είναι από τις πιο δραματικές στιγμές στην ιστορία των Μηδικών. Οι Αθηναίοι προσφέρθηκαν αρχικά να υπερασπιστούν την πόλη. Ο Θεμιστοκλής διαφώνησε και προέβαλε τον παλιό χρησμό των «ξύλινων τειχών» που θα έσωζαν την πόλη. Ενώ επιφανείς Αθηναίοι κατάλαβαν το στρατηγικό νόημα του Θεμιστοκλή και το υποστήριξαν αρκετοί ήταν αυτοί που επέμειναν να μείνουν. Τελικά, κάπου 250,000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά με ελάχιστα υπάρχοντα εγκατέλειψαν την πόλη. Η Αθήνα ήταν από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδος και μαζί με τους δούλους έκανε έναν τεράστιο πληθυσμό που δεν μετακινείτο εύκολα. Οι διαφωνούντες έμειναν πίσω και ενίσχυσαν τις άμυνες της Ακρόπολης για την τελευταία μάχη. Μαζί έμειναν οι ιερείς της πολιούχου Αθηνάς, που δεν επιτρεπόταν να εγκαταλείψουν το ναό και φτωχοί ή ασθενείς που δεν μπορούσαν να μετακινηθούν. Οι Πέρσες εισήλθαν στην άδεια πόλη και άρχισαν να λεηλατούν και καταστρέφουν. Όταν αντελήφθησαν τους οχυρωμένους στην ακρόπολη έγινε κανονική μάχη με πολλές επιθέσεις και αποκρούσεις μέχρι που τοξότες από του Φιλοπάππου έριξαν φλεγόμενα βέλη στα ξύλινα τείχη και οι άμυνες κατέρρευσαν. Οι υπερασπιστές κατακρεουργήθηκαν αλλά η αντίσταση που προέβαλαν πιθανώς έσωσε τους τελευταίους Αθηναίους που εκκένωναν από την ακτή. Είναι οι αφανείς και μη αναγνωρισμένοι ήρωες της μάχης.
3. Μάχη στήθηκε και στο επιτελείο των συμμάχων. Η αρχιστρατηγία του στόλου και του στρατού ανήκε στο Σπαρτιάτη Ευρυβιάδη. Ο Θεμιστοκλής ήταν υπόλογος σε αυτόν αλλά μιλούσε με την δύναμη των αριθμών. Από τα 375 πολεμικά πλοία, τα 180 ήταν αθηναϊκά. Οι Πελοποννήσιοι ήξεραν ότι χωρίς την Αθήνα, ο ελληνικός στόλος ήταν πρακτικά χαμένος στα 600 πολεμικά των Περσών. Η πρόταση του Θεμιστοκλή να μείνουν και να πολεμήσουν στη Σαλαμίνα απορρίφθηκε ακόμα κι όταν απείλησε με αποχώρηση του αθηναϊκού στόλου και προσφυγή των πολιτών και στρατιωτών στην Σικελία. Τελικά, ο Θεμιστοκλής έστειλε κατασκόπους που έπεισαν τον Ξέρξη να κινηθεί άμεσα και να αποκλείσει τη Σαλαμίνα κι από τις δύο μεριές. Με την κίνηση αυτή, οι Έλληνες όφειλαν να πολεμήσουν επιτόπου και για τη ζωή τους. Λεπτομέρεια: αν έχαναν τη μάχη, όλα είχαν τελειώσει. Ο στόλος θα καταστρεφόταν στο σύνολό του, ο αθηναϊκός πληθυσμός θα αφανιζόταν και η Ελλάδα θα έπεφτε ανυπεράσπιστη. Το ρίσκο ήταν απόλυτο.

4. Πριν αποχωρήσει από την Αττική ο Θεμιστοκλής έσπειρε μηνύματα ψυχολογικού πολέμου. Καλούσε τους Έλληνες που υπηρετούσαν στο περσικό ναυτικό να αυτομολήσουν ή να αδρανήσουν. Τα μηνύματα αφέθηκαν σε μορφή επιγραφών σε κοινή θέα σε πολυσύχναστα σημεία (κρήνες κλπ). Οι Πέρσες δεν ήταν ναυτικός λαός. Είχαν κατασκευάσει το μεγαλύτερο ναυτικό του δυτικού ημισφαιρίου αλλά τα πληρώματά τους ήταν Αιγύπτιοι, Φοίνικες και Έλληνες της Ιωνίας. Με τα μηνύματα αυτά ο Θεμιστοκλής είτε θα πετύχαινε την αδράνεια έστω και μεμονωμένων πλοίων που θα προκαλούσε αναστάτωση στις γραμμές του εχθρού ή θα έκανε τους Πέρσες καχύποπτους για τους Έλληνες υποτελείς τους αφήνοντάς τους σε δεύτερη γραμμή.
Η συνέχεια είναι γνωστή. Οι Έλληνες πραγματοποίησαν προσποιητή υποχώρηση παρασύροντας τους Πέρσες στα στενά της Σαλαμίνος ισοφαρίζοντας τους αριθμούς και εκμεταλλεύτηκαν την ταχυκινησία και ευκινησία των ελληνικών τριήρεων που επιτεινόταν από την κακή κατασκευή των περσικών πλοίων για ευέλικτη πλεύση σε στενά περάσματα. Προορισμένα να μεταφέρουν ποσότητες εφοδίων και στρατού, τα πλοία βαθειάς καρίνας ήταν δύσκολο να ελιχθούν ενώ οι ισχυροί άνεμοι του Σεπτεμβρίου επιδείνωναν το πρόβλημά τους. Παρόλα αυτά, 40 ελληνικά πλοία βυθίστηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν έναντι 200 με 300 περσικών.

Μετά τη σύγκρουση, ο πόλεμος είχε ουσιαστικά τελειώσει. Χωρίς στόλο για να προστατευτεί η γραμμή ανεφοδιασμού των Περσών, ο στρατός θα λιμοκτονούσε τον χειμώνα χάνοντας και τον πόλεμο και την αυτοκρατορία. Ο Ξέρξης θα άφηνε τον γαμπρό του Μαρδόνιο να φυλά τις κατακτήσεις με 300.000 άνδρες και επέστρεψε με τους υπόλοιπους στην Ασία. Οι Πέρσες εξεστράτευαν με τις γυναίκες και τους υπηρέτες τους στις εκστρατείες, ώστε να μοιράζονταν την γη και να εποικούσαν αμέσως τα κατακτημένα εδάφη. Εκεί μάλλον οφείλεται η διαφορά στους αριθμούς μεταξύ των ιστορικών. Ενώ το εκστρατευτικό σώμα λέγεται ότι ήταν 500-600,000 πολεμιστές, ο συνολικός αριθμός των ατόμων που ακολούθησαν τον Ξέρξη έφτανε τα 2,5 εκατομμύρια. Τελικά, η εκτίμηση ήταν σωστή. Οι 300.000 του Μαρδονίου θα αντιμετώπιζαν πείνα και δυσεντερία και θα είχαν αποδυναμωθεί μέχρι την άνοιξη στις Πλαταιές.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στο ptisidiastima.com εκφράζουν απαραίτητα τους συντάκτες τους κι όχι υποχρεωτικά την ιστοσελίδα. Ο ιστότοπος δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συντακτών της και των άρθρων τους. ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων μας χωρίς γραπτή έγκριση, αλλιώς το ptisidiastima.com θα λάβει όλα τα απαραίτητα νομικά μέτρα. Τα σχόλια των άρθρων που ακολουθούν, δεν εκφράζουν την ιστοσελίδα, παρά μόνο αυτούς τους ίδιους τους σχολιαστές. Η αρχισυνταξία έχει το δικαίωμα να λογοκρίνει σχόλιο ή να απαγορεύσει την δημοσίευσή του.

- Advertisement -
- Advertisement -

1 ΣΧΟΛΙΟ

Subscribe
Notify of
guest
1 Comment
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Antonis_Loukas
Noble Member
Antonis_Loukas (@antonis_loukas)
1 month ago

Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους, είναι αυτός περί μικρών και ευελικτων ελληνικών σκαφών έναντι των δυσκίνητων περσικών… Ο λόγος που θέλαμε να παρασύρουμε τους Πέρσες σε στενό πεδίο, ήταν για να αξιοποιοησουμε τα βαρύτερης κατασκευής πλοία μας έναντι των πιο ελαφράς κατασκευής αλλά πολύ πιο μανιτζέβελων περσικών… Σε ανοιχτή θάλασσα, τα περσικά, θα μπορούσαν να κάνουν στη κυριολεξία κύκλους γύρω από τα δικά μας, αποφεύγοντας εμβολιασμούς από τα βραδυτερα ελληνικά. Σε στενωσια, χωρίς επαρκή χώρο ελιγμων, τα λιγότερο στιβαρά περσικά, έγιναν μεζές για τα ελληνικά… Τέλος, την εποχή εκείνη, η ‘ναυτοσύνη’ των Ελλήνων και ειδικότερα των Αθηναίων, δεν ήταν τόσο ισχυρή. Μετά τη ναυμαχία, επένδυσαν στο ναυτικό, με την Αθήνα, να γίνεται πραγματικά υπερδύναμη στη θάλασσα. Για πηγές, ψαχτείτε…

- Advertisement -

Το Σχόλιο της Ημέρας

Πολύ κοντά στην απόφαση για Νέες Φρεγάτες και τον Εκσυγχρονισμό των ΜΕΚΟ200ΗΝ, το μεγαλύτερο πρόγραμμα ενίσχυσης του ΠΝ στη μεταπολεμική του ιστορία

Περισσότερα για το θέμα στο τεύχος της "Πτήσης" ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2020, κοντά σας την Τρίτη 03-2020 Οι δημοσιογραφικές πληροφορίες που έχουμε συγκλίνουν όλες στο γεγονός ότι...
- Advertisement -

Το τεύχος μας που κυκλοφορεί

- Advertisement -

Κύριο Άρθρο

Τα υπέρ και τα κατά κάθε πρότασης για τις 4 νέες...

3
Το χτεσινό μας άρθρο για τις τελευταίες εξελίξεις σχετικά με το πρόγραμμα των 4 νέων φρεγατών για το ΠΝ μας, αλλά και το παράλληλο...
- Advertisement -
Card image

October 2020

Αγορά 3.99
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2015 May 2015 #348

Αγορά
- Advertisement -
Card image

ΠΤΗΣΗ 2020 February

Αγορά 3.99

Related News

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 30 Οκτωβρίου 1942: Ιστορίες αυτοθυσίας, οι ήρωες που έκλεψαν τους κώδικες του “Enigma”

- Οι υποπλοίαρχος Tony Fasson, ναύτης Colin Grazier και βοηθός αναψυκτηρίου Tommy Brown του βρετανικού αντιτορπιλικού HMS Petard επιβιβάζονται στο U-559 και κατορθώνουν...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 30 Οκτωβρίου 1961: Tsar Bomba, o “γίγαντας των βομβών”

Η Σοβιετική Ένωση πυροδοτεί πάνω από το αρχιπέλαγος Ναβάγια Ζεμλιά την Tsar Bomba, την πρώτη της βόμβα υδρογόνου που κατέχει ως σήμερα το ρεκόρ...

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 30 Οκτωβρίου 1943: Η απελευθέρωση της Σάμου από τον Ιερό Λόχο

- Απελευθέρωση της Σάμου από δύναμη Ιερολοχιτών και Bρετανών κομάντος σε συνεργασία με την ιταλική φρουρά του νησιού.Με ενέργειες του διοικητή του Ιερού...