18 Φεβρουαρίου 1944: Τρείς Μοίρες μαχητικών-βομβαρδιστικών Mosquito οπλισμένα με βόμβες των 500 λιβρών με πυροσωλήνες καθυστέρησης των 11΄΄ και μαχητικά Typhoon από τις Μοίρες 174 και 198 για συνοδεία απογειώθηκαν με άθλιο καιρό για την κατεχόμενη Γαλλία. Προορισμός τους η Αμιένη, γνωστή για την φοβερή φυλακή της όπου η Γκεστάπο ετοιμαζόταν να εκτελέσει 100 άνδρες και γυναίκες της γαλλικής Αντίστασης.

Όμως στην Αμιένη κρατείτο και ένας Βρετανός πράκτορας που γνώριζε πολλά για το σχέδιο απόβασης των Συμμάχων στην Ευρώπη. Και πιθανότατα ήταν θέμα χρόνου να υποκύψει στα βασανιστήρια των Γερμανών αποκαλύπτοντας πολύτιμες πληροφορίες για την επικείμενη εισβολή. Αυτός ήταν ο πραγματικός στόχος της Επιχείρησης Jericho.

Ήταν μια από τις τολμηρότερες επιχειρήσεις της RAF κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εφάμιλλή της ήταν μόνο η επιδρομή του Doolittle στο Τόκυο. Σχεδιασμένη υπό άκρα μυστικότητα, σκοπός της ήταν ο βομβαρδισμός της φυλακής στην Αμιένη όπου κρατούντο μαχητές της Αντίστασης, γκρεμίζοντας το βόρειο και ανατολικό εξωτερικό τείχος ώστε οι φυλακισμένοι να μπορέσουν να διαφύγουν. Αν η απελευθέρωσή τους δεν ήταν δυνατή, ο θάνατός τους εξυπηρετούσε το ίδιο.

Η ασφάλεια ήταν τέτοια που τα πληρώματα των Μοιρών που θα συμμετείχαν ενημερώθηκαν για την αποστολή τους το ίδιο πρωί. Μια μακέτα της φυλακής υπό κλίμακα τους έδωσε να καταλάβουν τί τους περίμενε. Δεν θα ήταν ούτε απλό ούτε εύκολο.

Ιθύνων νους της επιχείρησης ήταν ο Υποπτέραρχος Basil Embry, βετεράνος πολλών πολεμικών αποστολών, τον οποίο οι Γερμανοί είχαν επικηρύξει για 70.000 μάρκα επειδή όταν κατερρίφθη και πιάστηκε αιχμάλωτος, απλώς σκότωσε τους φρουρούς του και δραπέτευσε φθάνοντας στην Αγγλία μέσω της «οδού των Πυρηναίων». Για ευνόητους λόγους, μετά από αυτό όποτε χρειαζόταν να πετά ήταν ο «Αντισμήναρχος Σμιθ» –και με ταυτότητα να το αποδεικνύει… Ήξερε ότι οι άνδρες του θα είχαν να αντιμετωπίσουν τον καιρό, τα γερμανικά αντιαεροπορικά και τους έμπειρους χειριστές των Fw 190 με το χαρακτηριστικό κίτρινο ρύγχος, τα διαβόητα «Παιδιά από την Abbeville».

Λόγω της επικήρυξής του από τους Γερμανούς ο Υποπτέραρχος Embry δεν μπορούσε να ηγηθεί της αποστολής. Όμως θα ηγείτο ο Σμήναρχος Percy «Pick» Pickard (DSO μετά Διεμβολών, DFC) ένας επίσης «ψημένος» στην μάχη αεροπόρος, με περισσότερες από 100 νυχτερινές αποστολές με Lysander και Hudson πάνω από την κατεχόμενη Ευρώπη. Στα «διαπιστευτήριά του» συμπεριλαμβάνονταν η ρίψη αλεξιπτωτιστών που επέδραμε κατά του γερμανικού σταθμού ραντάρ Würzburg στο Bruneval στην βόρειο Γαλλία, αποστολές βομβαρδισμού πάνω από την Γερμανία και μια απίστευτη ιστορία επιβίωσης μετά την κατάρριψή του πάνω από την Βόρειο Θάλασσα, πλέοντάς με το πλήρωμά του επί ώρες ανάμεσα σε ένα ναρκοπέδιο μέχρι να περισυλλεγούν…

Επίθεση από (πολύ) χαμηλά

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στον τρόπο με τον οποίο θα επιτίθεντο. Από την στιγμή που στόχος ήταν να δημιουργήσουν ανοίγματα στα τείχη της φυλακής, τα Mosquito θα εκτελούσαν ουσιαστικά skip bombing ερχόμενα από –πολύ– χαμηλό ύψος και χρησιμοποιώντας βόμβες 500 lbs MC με πυροσωλήνες καθυστέρησης. Η ταχύτητα των αεροπλάνων έπρεπε να κρατηθεί χαμηλή ενώ ο διαχωρισμός όφειλε να προσεχθεί ώστε να υπάρχει αρκετό κενό μεταξύ των κυμάτων επίθεσης προκειμένου τα επόμενα αεροσκάφη να μην πέσουν στις εκρήξεις των βομβών που άφησαν τα προπορευόμενα Mosquito.

Τα πληρώματα που θα πετούσαν την επιδρομή είχαν δύο ατού: την εμπειρία τους και το «Ξύλινο Θαύμα» της De Havilland, ένα αεροπλάνο που είχε αποδείξει την αξία του, ικανό να προκαλέσει μεγάλες ζημιές στον αντίπαλο. Το θετικό ήταν ότι ο χώρος γύρω από την φυλακή ήταν γυμνός, χωρίς δένδρα, σπίτια ή άλλα εμπόδια, διευκολύνοντας την χαμηλή προσέγγιση και προσβολή.

Τα Mossies θα επιτίθεντο σε κύματα των έξι αεροσκαφών σε ένα μέτωπο περίπου 100 γυαρδών. Κάθε αεροπλάνο θα άφηνε και τις τέσσερεις βόμβες που μετέφερε ταυτόχρονα. Εάν τα αεροσκάφη ενός κύματος αποτύγχαναν να καταστρέψουν τον στόχο, το επόμενο κύμα θα φρόντιζε να τελειώσει την δουλειά. Οι πυροσωλήνες καθυστέρησης καθιστούσαν τον σωστό διαχωρισμό ζήτημα ζωής και θανάτου, αυτό ήταν το σημαντικότερο που έπρεπε να προσέξουν οι επιδρομείς. Και τα γερμανικά μαχητικά.

Οι απώλειες συμμάχων μέσα στην φυλακή ήταν αναμενόμενες αλλά δεν μπορούσαν να αποφευχθούν. Η γαλλική Αντίσταση που είχε ενημερωθεί ότι η επιδρομή θα γινόταν απλώς «ένα μεσημέρι» το γνώριζε. Κάθε μέρα γύρω στο μεσημέρι, άνδρες με ποδήλατα και αυτοκίνητα βρίσκονταν «τυχαία» κοντά στην φυλακή, έτοιμοι να βοηθήσουν όσους κατάφερναν να βγουν να δραπετεύσουν, κρύβοντας και εφοδιάζοντάς τους με κλεμμένα ή αριστοτεχνικά φτιαγμένα ψεύτικα χαρτιά, μερικά μάλιστα με… αληθινές σφραγίδες.

Η 18η Φεβρουαρίου 1944 ξημέρωσε άθλια, κρύα και με χαμηλή νέφωση –καιρός που υπό φυσιολογικές συνθήκες μόνο για πτήση δεν ήταν. Όμως η επιχείρηση δεν μπορούσε να περιμένει. Πληροφορίες που έφθασαν από την Αντίσταση μιλούσαν για εκτέλεση πατριωτών την επόμενη ημέρα. Ο μαζικός τάφος είχε ήδη σκαφτεί…

Ο βόμβος των Merlin αντήχησε στο παγωμένο Hertfordshire. Τα αεροπλάνα της 487 Μοίρας (RNZAF) απογειώθηκαν χωρισμένα σε δύο σμήνη των τριών αεροσκαφών, έχοντας ως αποστολή τους την προσβολή του τείχους της φυλακής σε διαφορετικά σημεία. Θα ακολουθούσαν έξι Mosquito της 464 Μοίρας (RAAF) που θα χτυπούσαν το κυρίως κτίριο και τους κοιτώνες των φρουρών και έξι αεροσκάφη της βρετανικής 21 Μοίρας θα πετούσαν ως εφεδρεία, έτοιμα να αποτελειώσουν ό,τι είχε γλυτώσει. Ο Σμήναρχος Pickard θα επέβλεπε από το ‘EG-F’ (HX922) την επιδρομή αναγνωρίζοντας στόχους που έπρεπε να προσβληθούν επιπλέον ενώ ένα φωτοαναγνωριστικό Mosquito θα κατέγραφε με κάμερα τα αποτελέσματα.

Operation Jericho

Δεκαεννέα Mosquito Mk.VI απογειώθηκαν από το Hunsdon με την νέφωση στα 100 πόδια και το χιόνι να μαστιγώνει τις καλύπτρες τους. Με τέτοιες συνθήκες δεν υπήρχε περίπτωση να κρατήσουν σχηματισμό –αρκετά αεροσκάφη έχασαν επαφή, δύο Mossies του 21 Sqn αναγκάστηκαν να επιστρέψουν για τεχνικούς λόγους και δύο μόλις που απέφυγαν την σύγκρουση μεταξύ τους. Το χειρότερο ήταν ότι ίσως δεν θα προλάβαιναν να τηρήσουν το ακριβές χρονοδιάγραμμα της επιδρομής.

Στην Αμιένη σήμανε μεσημέρι. Τρία λεπτά αργότερα, τα Mosquitos του πρώτου κύματος ορμούσαν βρυχώμενα κατά του ανατολικού τείχους, εξαπολύοντας 12 βόμβες που βρήκαν τον στόχο τους σε ύψος 5 ποδών από το έδαφος… Δύο ακόμη αεροπλάνα του 487 Sqn χτυπούσαν την ίδια ώρα το βόρειο τείχος με άλλες τόσες βόμβες ενώ μία 500άρα έπεσε στο κυρίως κτίριο και μια ακόμη στην βόρεια πλευρά του κτιρίου στην ανατολική πτέρυγα της φυλακής. Στον σιδηροδρομικό σταθμό της Αμιένης, δύο Mossies εκτέλεσαν παραπλανητική επίθεση και μετά πέταξαν προς την φυλακή για να ενωθούν με την κύρια δύναμη.

Τρία λεπτά αργότερα οι Αυστραλοί βομβάρδιζαν το ανατολικό τείχος από ύψος 50 οδών με οκτώ βόμβες. Δύο ακόμη αεροσκάφη του 464 Sqn έπληξαν το κυρίως κτίριο από τα 100 πόδια  ενώ το αναγνωριστικό Mosquito κινηματογραφούσε την επίθεση από ύψος 400-500 ποδών αναφέροντας ένα μεγάλο άνοιγμα στο βόρειο τείχος, σημαντικές ζημιές στο παρακείμενο κτίριο στα δυτικά όπως και ζημιές στο δυτικό άκρο του κυρίως κτίσματος της φυλακής.

Τα εφεδρικά αεροσκάφη του 21 Sqn έλαβαν μήνυμα μέσω ασυρμάτου από τον επικεφαλής της επιχείρησης να μην βομβαρδίσουν καθώς ο στόχος ήταν πλέον καλυμμένος από πυκνούς καπνούς. Στο έδαφος επικρατούσε χάος: οι φυλακισμένοι δραπέτευαν μαζικά από τα ανοίγματα στα τείχη ωστόσο η επιδρομή δεν ήταν χωρίς απώλειες για τους επιτιθέμενους.

Ένα Mosquito εθεάθη για τελευταία φορά να κάνει κύκλους πάνω από τον στόχο μεταδίδοντας μηνύματα μέσω VHF να μην βομβαρδίζουν άλλο. Ένα δεύτερο, μετά την προσβολή της φυλακής, εθεάθη στις 12:10 μμ στην Freneuville να ηγείται του σχηματισμού του επιτιθέμενο από ύψος 50 ποδών εναντίον θέσης γερμανικού αντιαεροπορικού. Λίγο μετά, φάνηκε να γέρνει δεξιά και χάθηκε.

Δύο συνοδευτικά Typhoon του 174 Sqn καταστράφηκαν, ένα Mosquito του 467 Sqn επλήγη από ελαφρύ αντιαεροπορικό πυρ κοντά στο Albert με αποτέλεσμα να υποχωρήσει το δεξιό σκέλος κατά την προσγείωση, ένα αεροσκάφος του 21 Sqn προσγειώθηκε στο Ford με ζημιές ενώ ένα πλήρωμα του 487 Sqn εγκατέλειψε νοτίως του Oisemont.

Ο Σμήναρχος Percy «Pick» Pickard έμεινε περισσότερο απ’ ότι έπρεπε στην περιοχή του στόχου, επιβλέποντας την επίθεση και εκτιμώντας τα αποτελέσματα της προσβολής. Δέχθηκε επίθεση από ένα ζεύγος μαχητικών Fw 190 του 7/JG 26 τα οποία του ρίχτηκαν από ψηλά, επιδιώκοντας με βύθιση να αντισταθμίσουν την ανώτερη ταχύτητα του βρετανικού αεροσκάφος. Ο Pickard αντιστάθηκε στέλνοντας ένα από αυτά φλεγόμενο στο έδαφος όμως το δεύτερο γερμανικό μαχητικό διέλυσε την ουρά του Mosquito το οποίο έπεσε και τυλίχθηκε στις φλόγες… Οι ντόπιοι έτρεξαν να βοηθήσουν το πλήρωμα αλλά για τον Σμήναρχο Pickard και τον ναυτίλο του, Σμηναγό Alan Broadley, ήταν πλέον αργά.

Όταν έσβυσε η φωτιά και σταμάτησαν να σκάνε τα πυρομαχικά του ‘EG-F’, μια κοπέλα έκοψε από την στολή του Pickard τα διακριτικά ιπταμένου και τα παράσημά του για να δυσκολέψει την ταυτοποίησή του από τους Γερμανούς και αργότερα τα έστειλε στην σύζυγό του. Πολλοί πιστεύουν ότι για την επιδρομή στην Αμιένη θα έπρεπε να του είχε απονεμηθεί ο Σταυρός της Βικτωρίας. Για αρκετό καιρό μετά την επιδρομή, Γάλλοι πολίτες άφηναν λουλούδια στους τάφους των Pickard και Broadley, σβήνοντας μάλιστα τις επιγραφές στα γερμανικά και αντικαθιστώντας τις με γαλλικές.

Amiens Raid Debriefing

Από τους 717 κρατούμενους στην φυλακή της Αμιένης την στιγμή της επίθεσης, 102 έχασαν την ζωή τους, 74 τραυματίσθηκαν και 258 κατόρθωσαν να διαφύγουν, ανάμεσά τους 79 σημαντικά στελέχη της γαλλικής Αντίστασης και πολιτικοί κρατούμενοι. Ωστόσο, τα δύο τρίτα όσων δραπέτευσαν, αργότερα συνελήφθησαν και πάλι.

Αναμφίβολα η Επιχείρηση Jericho καθιέρωσε νέα στάνταρντ τόλμης και επινοητικότητας, κάνοντας τους Γερμανούς να κοιτούν… πιο χαμηλά στον ορίζοντα. Καθιέρωσε όμως και μια σειρά μύθων που συνόδευαν την ιστορία της επιδρομής μέχρι πρόσφατα και πολλοί που συμμετείχαν σε αυτήν πήραν στον τάφο την πεποίθηση ότι βοήθησαν να σωθούν φυλακισμένοι πατριώτες από βέβαιο θάνατο, διαφυλάσσοντας το μυστικό της εισβολής στην Ευρώπη. Είναι όντως έτσι;

Νεότερα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η τολμηρή αυτή επιδρομή δεν έγινε για να σωθούν οι καταδικασμένοι να εκτελεσθούν αντιστασιακοί αλλά ήταν μέρος ενός σχεδίου παραπλάνησης του Στρατάρχη Ρόμμελ με στόχο να πεισθεί ότι η απόβαση των Συμμάχων θα γινόταν στον βορρά. Δεν υπήρχε Βρετανός πράκτορας κρατούμενος που γνώριζε μυστικά της συμμαχικής απόβασης και σίγουρα ο Σμήναρχος Pickard δεν έριξε τις πρώτες βόμβες στο τείχος της φυλακής καθώς κατερρίφθη πριν προλάβει να το πράξει.

Ακόμη και η ονομασία της επιχείρησης, Operation Jericho, δόθηκε μετά τον πόλεμο, στην ταινία «Mosquito Squadron» του 1969. Την εποχή της επιδρομής η επιχείρηση δεν είχε συνθηματικό όνομα. Τελικά έχει τόση σημασία; Η επιχείρηση είχε κόστος σε αεροπλάνα και πληρώματα και πέρασε στην Ιστορία, όπως τόσες γνωστές και άγνωστες πτυχές του πολέμου, διότι έγινε για έναν και μόνο σκοπό: την Νίκη. Το έγγραφο που ακολουθεί είναι το απόρρητο σήμα με το σχέδιο της επιδρομής που εστάλη το πρωί της επίθεσης και παρατίθεται για να θυμίζει τις θυσίες που απαιτεί η Ελευθερία.

 

Αλέξανδρος Θεολόγου

 

FEBRUARY 18th, 1944

EMERGENCY FORM «B» (Copy) 

HNO T 140 A/F

UGI T 11 GROUP

V GPB GPB 5/18 ‘O’ FORM ‘B’

FROM 2 GROUP 180940A

TO 140 WING/AIRFIELD

INFO 11 GROUP, HQ T A F MAIN, HQ A D G B, HQ A E A F

SECRET QQX BT

AO,241 18th Feb. 

Information:  Mosquitos of 140 Airfield are to attack the prison at AMIENS in an attempt to assist 120 prisoners to escape. These prisoners are French patriots condemned to death for assisting the Allies. This air attack is only part of the plan as other assistance will be at hand at the time. 

Date and Time:  18th February, 1944.

Zero 1200 hours. 

Route:  Base – LITTLEHAMPTON – Via appropriate lattice to TOCQUEVILLE – SENARPONT – BOURDON – One mile South DOULLENS – BOUZINCOURT – 2 miles west south west ALBERT – Target – Turn right – ST. SAVEUR – SENARPONT – TOCQUEVILLE – HASTINGS – Base. 

Bomb Load:  2 x 500lb M C Mk.IV fused T.D. 11 secs.

2 x 500lb S A P fused T.D. 11 secs. 

Method of Attack:  All aircraft to attack at low level. 

1st Attack:  Six Mosquitos as detailed by O.C. 140 Airfield. 

Intention:  To break the outer wall in at least two places. 

Method:  Leading three aircraft to attack eastern wall using main road as lead in. Second section of three aircraft when ten miles from target will break away to the right at sufficient height to allow them to watch leading three aircraft and then attack northern wall on a North-South run, immediately following the explosion of the bombs of the leading section. 

Timing:  Attacks to be made at Zero hours. 

2nd Attack:  Six Mosquitos as detailed by O.C. 140 Airfield. 

Intention:  To bomb the main prison buildings. 

Method:  Leading three aircraft to attack south eastern end of main building and second section of three aircraft to attack the north western end of building. Attacks to be carried out in a similar manner to first attack above. 

Timing:  Attack to be made at Zero plus 3 mins. 

3rd Attack:  Six Mosquitos as detailed by O.C. 140 Airfield. 

Intention:  This force is a reserve, and will approach the target as in the previous two attacks, one section from east and one from north, but will only bomb if it is seen that one of the previous attacks has failed. 

Method:  As in 1st attack. Target will be decided by leader on approach. 

Timing:  Attack to be made at Zero plus 13 mins. 

Fighter Support:  Each formation of six Mosquitos will have one squadron of Typhoons as close escort. Fighters will rendezvous with Mosquitos as follows:-

1st Attack:  1 mile east of LITTLEHAMPTON at Zero minus 45 mins. 

2nd Attack:  1 mile west of LITTLEHAMPTON at Zero minus 42 mins. 

3rd Attack:  LITTLEHAMPTON at Zero minus 32 mins. 

Signals: 

1st Attack:  Bomber call sign: D Y P E G.

Ground control call sign: A I L S O M E on 2 Group guard 1.

Bomber leader may call escort direct in emergency on 11 Group guard 1. 

2nd Attack:  Bomber call sign: C A N O N.

Ground control call sign: B E L L F I E L D on 2 Group guard 1.

Bomber leader may call escort direct in emergency on 11 Group guard 1. 

3rd Attack:  Bomber call sign: B U C K S H O T.

Ground control call sign: G R E E N S H I P on 2 Group guard 1.

Bomber leader may call escort direct in emergency on 11 Group guard 1. 

Fighter call sign: D U N L O P. 

General:  Emergency homing to FRISTON on 2 Group guard.

A.S.R. on 2 Group guard.

Special V.H.F. codeword: RENOVATE. 

Notes:  (1) Following each attack sections of three aircraft of each formation are to endeavour to regain close company as soon as possible. 

BT 180940A.

XS

BARON AS FOR K WITH R + 

10 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Μπράβο πτήση. Τέτοιες ιστορικές αποστολές είτε από 1ο είτε από 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, είτε από περσικό, η από οπήοδηποτε πόλεμο, πρέπει να υπάρχουν σε μόνιμη στήλη στο περιοδικό, και να διαβάζουμε μία ιστορική αποστολή κάθε μήνα.
    Πιστεύω ότι τέτοιου είδους άρθρα ταιριάζουν απόλυτα με το περιοδικό Πτήση, γιατί δεν αναφέρονται μόνο σε κάποιες ασκήσεις και updateds στα λογισμικά των αεροπλάνων, αλλά σε πραγματικές επιχειρήσεις, με πρωταγωνιστές τα ωραία μας αεροπλάνα, με βομβαρδισμούς, αερομαχίες, και απώλειες.
    Πραγματικά εύχομαι να δημιουργηθεί μόνιμη στήλη στο περιοδικό σας με ιστορικές αποστολές αεροπλάνων.

  2. Για αλλη μια φορα συγχαρητηρια. Ειδικα το σημα σε μεταφερει σαν να εισαι εκει και να κανεις briefing.. Για να βλεπουμε πως γινονται οι πραγματικες επιχειρησεις σε παρατεραμενη συρραξη..

  3. Αναφέρομαι στα σχόλια των εκλεκτών σχολιαστών kamp και Μήτσου Μάντζου και εκφράζω την ευχή να βλέπουμε συχνότερα τέτοια άρθρα και στην έντυπη μορφή.
    Ουδείς συγκινείται από το αν μια JDAM που άφησε από τα 40.000 πόδια ένα F-35 βρήκε μια καμήλα με δυο φελλάχους στην έρημο ή ένα Hilux στον περίβολο ενός έρημου εργοστασίου, αυτά είναι ασκήσεις σκοποβολής και όχι πολεμικές αποστολές.
    Άρθρα με λεπτομερή καταγραφή αεροπορικών επιχειρήσεων (προπάντων εκείνα στα οποία με στοιχεία τεκμηριώνεται ο ρόλος του παράγοντα «χρόνος»!) είναι πραγματικά ανεκτίμητα.
    Το κοινό του περιοδικού μας αγαπά την ιστορία, αλλά ταυτόχρονα θέλει να αρύεται και πληροφορίες για τακτικές κλπ., που θα ήταν και σήμερα δυνητικά εφαρμόσιμες. Και πράγματι,η ιστορία αυτή έχει περισσότερα να πει για το πώς θα ήταν μια αποστολή κρούσης ακριβείας σε ενδεχόμενο ελληνοτουρκικό πόλεμο το 2018 από ότι ένα ρεπορτάζ για το πώς ένας «Ράπτορας», μετά από τρεις ανεφοδιασμούς στον αέρα, κατόρθωσε να πλήξει το Τογιότα που ξεχώριζε σαν τη μύγα μες το γάλα στην έρημο, από την ασφάλεια της στρατόσφαιρας …

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here