Τί σχέση έχουν οι ατομικές μερίδες εκστρατείας με τα καθημερινά μας ψώνια; Θα εκπλαγείτε αν συνειδητοποιήσετε πως ορισμένα από τα τρόφιμα που αγοράζουμε δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες των στρατιωτών στο μέτωπο. Η κονσερβοποίηση και η εμφιάλωση εφευρέθηκαν στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν ο γαλλικός Στρατός προσέφερε αμοιβή σε όποιον θα έκανε τις προμήθειες να διατηρούνται περισσότερο, όμως στις ΗΠΑ η σχετική έρευνα πέρασε σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο.

Από τους πρωτοπόρους στον συγκεκριμένο τομέα, ο αμερικανικός Στρατός είχε πάντα σύμμαχό του την βιομηχανία τροφίμων που τον εφοδίαζε με τρόφιμα τα οποία θα άντεχαν στον χρόνο, την ζέστη και κυρίως, στην ταλαιπωρία της εκστρατείας. Ας δούμε μερικά γνωστά είδη τροφίμων που φόρεσαν πρώτα το χακί πριν κάνουν δεύτερη καριέρα στα ράφια των σούπερ-μάρκετ.

Το ψωμί σε φέτες οφείλει την ύπαρξή του στην ανάγκη του Στρατού για έναν τύπο ψωμιού που να μην μουχλιάζει εύκολα ώστε να προλάβει να φθάσει στο μέτωπο. Η βιομηχανία τροφίμων κατάφερε να προσθέσει στο ψωμί ουσίες που θα το εμπόδιζαν να χαλάσει για κάποιο χρονικό διάστημα. Μετά τον πόλεμο, οι φέτες ψωμιού βρέθηκαν στο τραπέζι του πρωϊνού μας να κάνουν παρέα με τα αυγά –τα αληθινά, όχι τα αυγά-σκόνη του Στρατού!

Ένας Στρατός μπορεί να «βαδίζει με το στομάχι του» σύμφωνα με το παλιό ρητό όμως με τον καφέ… μένει ξύπνιος. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ο στιγμιαίος καφές που «ανακαλύφθηκε» ειδικά για τους στρατιώτες έκανε την διαφορά στα χαρακώματα. Μεταπολεμικά έγινε μόδα για τους βιαστικούς που εξετίμησαν την πρακτικότητά του. Οι ατομικές μερίδες στιγμιαίου καφέ υπάρχουν ακόμη στις σύγχρονες μερίδες εκστρατείας.

Τα σοκολατάκια Μ&Μ’s στα οποία κάνουν έφοδο τα παιδάκια (και όχι μόνον) τα λάτρεψαν πρώτοι οι στρατιώτες. Οι θερμίδες της σοκολάτας άλλωστε την καθιστούν ιδανική για επιχειρήσεις. Το πρόβλημα είναι ότι η σοκολάτα δεν πειθαρχεί σε διαταγές, λιώνει και χαλάει. Την λύση έδωσε το 1941 ο γιός του διάσημου μεγαλοπαραγωγού σοκολάτας, Μαρς, λανσάροντας την σοκολάτα που δεν έλιωνε. Το σουξέ συνεχίστηκε και μετά τον πόλεμο: σήμερα παράγονται 400 εκατομμύρια Μ&Μ’s κάθε μέρα!

Το σλόγκαν «κανείς δεν μπορεί να φάει μόνο ένα» ισχύει προφανώς για όλα τα πατατάκια. Τα Pringles «δημιουργήθηκαν» μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ο αμερικανικός Στρατός ζητούσε αφυδατωμένες πατάτες για το μενού των στρατιωτών στην Κορέα και μέχρι σήμερα τα πατατάκια συνεχίζουν να πέφτουν… «θύματα επιχειρήσεων» όποτε πέφτει ξαφνική πείνα.

Ένα άλλο γνωστό σνακ, τα Cheetos, οφείλουν την ύπαρξή τους στην ανάγκη του Στρατού να «σταθεροποιήσει» το τυρί κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τρείς άνθρωποι που θα γίνονται πολύ πλούσιοι, οι Γκέρμπερ, Στέλλεϋ και Κραφτ, το κατάφεραν. Η «τυρένια» πορτοκαλί σκόνη θα έμπαινε στα σπίτια του κόσμου πολύ αργότερα, το 1948, όταν η εταιρεία Lay την χρησιμοποίησε για να δώσει έξτρα γεύση σε σνακς από καλαμπόκι.

Οι έτοιμες τροφές Chef Doyardee είναι η έμπνευση ενός εφευρετικού Ιταλού που μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες και άρχισε να μαγειρεύει ιταλική κουζίνα. Κλείνοντας τις σπεσιαλιτέ του σε σακουλάκια, ο αμερικανικός Στρατός απέκτησε έτοιμο φαγητό σε ατομικές μερίδες που ακολούθησαν τους G.Is από τα μέτωπα του Β΄ ΠΠ στα σπίτια τους. Τα έτοιμα μαγειρεμένα φαγητά βρίσκονται έκτοτε στα ράφια όλων των σούπερ-μάρκετ ενώ ο εμπνευστής τους παρασημοφορήθηκε από την αμερικανική κυβέρνηση με το σπουδαιότερο μετάλλιο που απονέμεται σε πολίτες για την προσφορά του.

Σούπες έτοιμες σε ελάχιστο χρόνο, έξυπνες συσκευασίες, εξωτικές γεύσεις… Η στρατιωτική επιρροή στην βιομηχανία τροφίμων αντιστοιχεί περίπου στο 50% των ειδών που πωλούν τα σούπερ-μάρκετ και δεν περιορίζεται μόνο στο ψωμί, το κορνμπήφ, τις σάλτσες και τους χυμούς σε σακουλάκι, τα κράκερς τυριού ή τις ενεργειακές μπάρες. Ακόμη και οι συσκευασίες τροφών που πρέπει να διατηρηθούν φρέσκιες, όπως τα φρούτα και τα λαχανικά, οφείλουν την ανάπτυξή τους στον Στρατό.

Τώρα οι ερευνητές ψάχνουν πώς να σταθεροποιήσουν την… πίτσα ώστε να μην χρειάζεται ψύξη για να διατηρηθεί. Το ίδιο θέλουν να κάνουν και με τα σάντουιτς, τις δίπλες και άλλα αρτοσκευάσματα, καταργώντας ουσιαστικά στο μέλλον τα πολλά ζεστά γεύματα και εφοδιάζοντας τους στρατιώτες με περισσότερα μικρά, κυριολεκτικά έτοιμα προς κατανάλωση γεύματα για όλη την ημέρα. Μένει να αποδειχθεί αν θα εγκρίνουν το μενού και οι στρατιώτες. Στον πόλεμο του Κόλπου πάντως, οι Αμερικανοί λέγεται ότι αντάλλασσαν τρείς μερίδες MRE με μια του γαλλικού Στρατού. Η γαλλική κουζίνα ανέκαθεν ήταν περιζήτητη.

Προσωπικά είμαι ο τελευταίος που μπορεί να μιλήσει για το φαγητό του Στρατού. Όχι μόνο διότι ο διπυρίτης (μεγάλα, νόστιμα, χορταστικά κράκερς) που μας έδιναν στο Κέντρο Εκπαίδευσης δεν είχε καμμία σχέση με την διαβόητη γαλέτα που έτρωγαν οι προγενέστεροι, αλλά επειδή στην Λέσχη Αξιωματικών έτυχε να υπηρετεί διάσημος σήμερα σεφ, με προϋπηρεσία σε γνωστά ρεστοράν μεγάλων αθηναϊκών ξενοδοχείων. Ειδικά το θεσπέσιο «εξοχικό» του ήταν για να βαράς προσοχές. Α, ναι, στον Στρατό… έφαγα καλά!

Αλέξανδρος Θεολόγου

 

10 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Πολύ ενδιαφέρον άρθρο.
    Σας ενημερώνω ότι έπεσε και το οχυρό της «πίτσας εκστρατείας» τη χρονιά που πέρασε. Έτοιμο MRE μενού#23 για τον αμερικάνικο στρατό.

    Σχετικό βίντεο από τον απίστευτο Steve https://www.youtube.com/watch?v=u_sY-nJ179U

    Ο τύπος πάντως είναι τρομερός έχει δοκιμάσει σχεδόν τα πάντα βρήκε και 4Β!!!

  2. Το ψωμί σε (MRE Meal Ready to Eat) είναι δύσκολο να κρατηθεί, οπότε το 1990, εφάρμοσαν μια ωραία ιδέα να προσθέσουν συντηρητικά, όχι στο ίδιο στο ψωμί αλλά σε ξεχωριστό σακουλάκι μέσα στη συσκευασία. Είναι τρομερό να τρως κανονικό ψωμί σε εκστρατεία και όχι ξερές γαλέτες.

  3. Και μιας μιλαμε για στρατιωτικές μερίδες, οταν ειχα περάσει απο διακλαδικη μονάδα, γευτηκα για πρώτη φορά φαι εκστρατείας. Μην φανταστεί κανεις κάτι ιδιαιτερο. Ειχαν βάλει σε ταψι με ζεστο νερό κάποια ώρα κατι κονσερβες φασόλια με κοκκινιστό κρέας σε σαλτσα ντοματας. Σχεδόν ολοι απείχαν στην θέα του μενού. Εγώ ημουν ενας απο τους ελάχιστους που δοκιμασα και το χάρηκα. Ηταν μια απο τις λίγες φορές που ειπα «wow» για φαι κονσέρβας. Ηταν ανέλπιστα νοστιμο και το εφτιαχνε μια βιομηχανια στην Σινδο Θεσσαλονικης.

    Πάντως στο ΠΝ, που υπηρέτησα, την σιτιση της μικρης μονάδας την ειχα πάρει εργολαβία… γιατι δεν αντεχα να τρωω τις μ@λακιες που εφτιαχνε ο «μαγειρας» (βαριοταν που ζουσε).

  4. Όπως και όλα τα Όπλα και Σώματα αξίζουν αναφοράς από το αγαπητό περιοδικό, μια αναφορά στο ΥΠ και γενικότερα στην διοικητική μέριμνα του ΕΣ θα ήταν εξαιρετική ιδέα. Όλοι έχουμε εμπειρία επί του θέματος αλλά μία αξιολόγηση της κατάστασης σε σύγκριση με τους ευρωπαϊκούς στρατούς πιστεύω ότι θα ήταν ενδιαφέρουσα.

  5. Η 4Β στα βουνά και στα λαγκάδια φαντάζει γκουρμέ, ειδικά η κονσέρβα Μ/Κ (Μετά Κρέατος), που ανέφερε και ο φίλος ‘Misco’, όπως και η κονσέρβα με κίτρινο τυρί (με 200% λιπαρά, αλλά τέτοιες ώρες, τέτοια λόγια…). Στέλεχος μου είχε «εκμυστηρευθεί» ότι σε συν-ασκήσεις με Αμερικάνικες μονάδες, το προσωπικό τους «χτυπούσε» ανηλεώς τις 4Β.

    Το μόνο πράγμα που ήταν όντως «δύσκολο» (δεν άνηκε στην 4Β) ήταν εκείνα τα κόκκινα πακέτα «Emergency Ration» που περιείχαν ένα είδος «γκοφρέτας» υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεϊνη & υδατάνθρακα και σε κρατούσαν (χωρίζοντας τα σε μικρές μερίδες) εώς και 24 ώρες. Μία φορά που, εξ ανάγκης, έφαγα, το μετάνοιωσα…

  6. Ως πεζικάριος τυφεκιοφόρος (με 8 σχολεία και πάμπολλες ασκήσεις πριν 19 χρόνια), το 4Β ήταν σταθερή αξία. Η γαλέτα ήταν συσκευασμένη σε αεροστεγή σακουλάκια και είχε γεύση σαν τα κρακεράκια, οι κονσέρβες ήταν του εμπορίου, με εξαίρεση το τυρί και είχε μέσα όλα τα απαραίτητα (στερεό οινόπνευμα και βάση για ζέσταμα κονσέρβας, καφέ, τσάι, πολυβιταμίνη, ζάχαρη, αλάτι, πιπέρι κλπ) με πολύ μεγάλη θερμιδική αξία. Δεν ξέρω πώς είναι τώρα. Στις ασκήσεις τα μαγειρεία εκστρατείας (ειδικά κάποια γερμανικά) έφτιαχναν πολύ καλό φαγητό. Σε περίπτωση ανάγκης περνώντας από κάποιο χωριό ή κρυμμένοι σε κάποιο χαράκωμα, παραγγέλναμε από σουβλατζίδικα ή πιτσαρίες της περιοχής, δίνοντας οδηγίες για το πώς ο ντελιβεράς δεν θα γινόταν αντιληπτός όταν θα μας τα έφερνε. Καμιά φορά, όταν είχαν κέφια οι ανώτεροι, στήναμε μια θράκα και φέρναμε κρέατα για ψήσιμο, συνήθως από τοπικό χασάπικο – μια δραστηριότητα που γινόταν πάντα νύκτα και κάτω από τα δίκτυα παραλλαγής. Πάντα η μια πλευρική τσέπη στο παντελόνι παραλλαγής είχε κρουασάν ή μπισκότα με σοκολάτα. Σε μια άσκηση κτυπήθηκε εικονικά το Κέντρο Διοίκησης του λόχου και μείναμε χωρίς φαγητό και νερό για 32 ώρες. Με μερικές πετυχημένες καταδρομικές επιχειρήσεις, σπασμένοι σε μικρές ομάδες, καταφέραμε να προμηθευτούμε έτοιμο φαγητό, τρόφιμα super market και νερά από μαγαζιά κοντινών χωριών. Κανένας δεν μας πήρε είδηση, παρά την στενή παρακολούθηση της άσκησης από αντιστράτηγο. Ως δια μαγείας καταλάβαμε έναν λόφο έχοντας πλήρεις δυνάμεις (φαγωμένοι), παρά την «στέρηση» φαγητού και νερού. Ωραίες εποχές!

    • Τι μου θυμίσατε τώρα…

      Οι επίστρατοι στις ασκήσεις ήταν ανεκτίμητοι. Πρώτον γιατί αρκετοί εξ’ αυτών ήταν ντόπιοι και ήξεραν πώς/τι/που να παραγγείλουν/αγοράσουν/βρουν ό,τι καλό υπάρχει, και δεύτερον, γιατί ως πολίτες ήταν κάπως πιο… ξεψαρωμένοι: «Ε στη χειρότερη, αν μας δει ο κ. Ταξίαρχος, ας έρθει να φάει κι αυτός!»

  7. Αστειο η οχι η γαλετα το 88 που εκανα την θητεια μου ηταν χρησιμη μονο για τα αρβυλα που με στενεβαν.
    Για το κρεας να μην μιλησουμε καλυτερα και οσο για ισοροπιμενη διατροφη τοτε ηταν προσβολη στην νοημοσυνη και διοκωνταν με πλαγια μεσα απο ολους τους υπευθυνους.
    Για τσ υπολυπα διατροφη εξοπλισμο και ενδυση καλυτερα να μην τα συζηταμε.

  8. Σαν το παστίτσιο τίποτα.
    Την 117ΠΜ πάντως την εφοδίαζε τοπικό σουβλαντζίδικο με δρομολόγια ανά 30′. Δικαίως, διότι σε παρατήρηση αξιωματικού γιατί δεν τρώγαμε το φαγητό της μονάδας, κάποιος έριξε το φαγητό του στον σκύλο που το μύρισε και έφυγε.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here