ΑΝΑΛΥΣΗ: Ποιες θα είναι οι βιομηχανικές συνέπειες αν η Τουρκία αποχωρήσει (ή την διώξουν) από το F-35;

27
6913
Μοιραστείτε το άρθρο
  • 80
  •  
  •  

Μετά την υπερψήφιση της νομοθεσίας από την Γερουσία και καθώς το μόνο που απομένει πλέον είναι να υπογράψει ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών για να γίνει νόμος του κράτους και να επιβληθεί (και τυπικά) εμπάργκο πώλησης όπλων στην Τουρκία, το ενδεχόμενο η Τουρκία να μην αποκτήσει ίσως και ποτέ το F-35 αρχίζει να πλησιάζει πιο κοντά στην πραγματικότητα.

Το πρώτο από δυο αεροσκάφη που έχουν πετάξει θα παραδοθεί σήμερα, όπως εξάλλου ήταν προγραμματισμένο, καθώς ουδεμία ένδειξη υπήρχε προς το αντίθετο, ακόμα και με το νομοσχέδιο ένα βήμα πριν γίνει νόμος του κράτους. Από εκεί και πέρα όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά και κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι μπορεί να προβλέψει τι θα συμβεί την επόμενη μέρα.

Η ανάλυση των συνεπειών σ’ αυτήν την περίπτωση εξυπακούεται ότι είναι αδύνατη στα πλαίσια ενός άρθρου στον ιστότοπο της Π&Δ. Πιθανόν ακόμα κι ένα ολόκληρο τεύχος του έντυπου περιοδικού μας  να μην ήταν αρκετό για να περιγράψουμε και αναλύσουμε το σύνολο των συνεπειών και των παραμέτρων που θα είχε μία τέτοια απόφαση. Επί του παρόντος όμως, θα εστιάσουμε απλώς στο τεχνοοικονομικό μέρος τυχόν εμπάργκο, δηλαδή στις συνέπειες για την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας.

Να φύγει μέλος του προγράμματος του F-35; Μα αυτά δεν γίνονται!

Κατ’ αρχάς πρέπει να επισημάνουμε ότι το να αποχωρήσει μία χώρα από το πρόγραμμα του F-35, η οποία χώρα είναι από τα ας πούμε ιδρυτικά μέλη που συμμετείχαν από την αρχή στο πρόγραμμα ανάπτυξης με την διάθεση κεφαλαίων για την κάλυψη του αντίστοιχου κόστους ΔΕΝ είναι κάτι πρωτοφανές με την περίπτωση τώρα της Τουρκίας.

Δηλαδή δεν είναι ένα σενάριο που δεν το έχουμε ξανακούσει και δεν έχει εξεταστεί και στο παρελθόν. Το πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής του F-35 είναι ασύλληπτων, πρωτοφανών διαστάσεων στην ιστορία της αεροναυπηγικής. Κι όπως λέει κι ο λαός, μεγάλα καράβια = μεγάλες φουρτούνες. Το πρόγραμμά του δεν ήταν απροβλημάτιστο, κάθε άλλο.

Σημείωσε μεγάλες καθυστερήσεις, υπήρξαν πολλά προβλήματα, πολλά από τα πολλά αυτά προβλήματα δεν έχουν επιλυθεί ακόμα (κι ούτε θα επιλυθούν, ή θα αντιμετωπιστούν με άλλους τρόπους), μεγάλες υπερβάσεις στο κόστος και εν τέλει πολλές χώρες που είχαν δεσμευθεί για την προμήθειά του υπό το φως των νέων αυτών δεδομένων είτε μετατόπισαν την προμήθεια στο μέλλον, είτε μείωσαν τον αριθμό των προς παραγγελία αεροσκαφών.

Όλα τα παραπάνω στην καλύτερη περίπτωση. Στην χειρότερη υπήρξαν περιπτώσεις που χώρες που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, εξέτασαν σοβαρά το ενδεχόμενο να αποχωρήσουν και απείλησαν βάσιμα ως προς αυτό τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πρόκειται για την Αυστραλία στα τέλη της περασμένης δεκαετίας, και τον Καναδά με την εκλογή του νέου πρωθυπουργού Τζάστιν Τριντώ πριν λίγα χρόνια.

Οι λόγοι που τις οδήγησαν στην εξέταση του ενδεχομένου αυτού ήταν διαφορετικοί. Η μεν Αυστραλία επιδίωκε την προμήθεια του F-22 έστω σε μικρό αριθμό. Το σενάριο αυτό τελικά δεν κατέστη εφικτό καθώς η εξαγωγή του εν λόγω αεροσκάφους απαγορεύτηκε, και ταυτόχρονα υπήρχε έντονη κριτική στο πρόγραμμα του F-35 όσον αφορά τις επιδόσεις ανίχνευσής του στα ραντάρ όσον αφορά τις εξαγωγικές εκδόσεις. Η Αυστραλία ένιωθε ότι αδικούνταν.

Μάλιστα το 2009, επί υπουργίας Τζοέλ Φιτζγκίμπον, η Αυστραλία είχε μέχρι εκείνη τη στιγμή δαπανήσει ήδη ένα δισεκατομμύριο δολάρια, έχοντας λάβει πίσω… ένα τεράστιο τίποτα με εξίσου τεράστιες δόσεις σκανδαλολογίας που ταρακουνούσαν συθέμελα την τότε κυβέρνηση, αλλά και τις επόμενες.

Ο Καναδάς από την άλλη πλευρά δεν είχε επιχειρησιακούς λόγους αλλά μάλλον πολιτικο-οικονομικούς. Ο νέος πρωθυπουργός χρησιμοποίησε το αυξανόμενο κόστος του μαχητικού ως (λαϊκίστικο) επιχείρημα για την εκλογή του, υποσχόμενος ότι θα ακύρωνε την προμήθειά του και θα διενεργούσε ανοιχτό διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια νέου μαχητικού αεροσκάφους.

Υπήρξαν κι άλλες περιπτώσεις, όπως της Δανίας και της Νορβηγίας, που για παρεμφερείς λόγους κατά διαστήματα εξέτασαν το ενδεχόμενο προμήθειας κάποιου άλλου αεροσκάφους στην θέση του F-35, αυτό δεν ήταν όμως δεν ήταν εθνική πολιτική σε καμία περίπτωση.

Η Τουρκία από την άλλη πλευρά έχει το αντίθετο πρόβλημα. Θέλει μεν (φανερά τουλάχιστον) να προμηθευτεί το αεροσκάφος, αλλά υπάρχει το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να μην της το πουλάνε αφενός, και να την εξαναγκάσουν να αποχωρήσει από το πρόγραμμα αφετέρου. Υπάρχει κι η περίπτωση ακόμα και αν τελικώς το παραλάβει και σχηματίσει και τις πρώτες μοίρες, η υποστήριξή του κι η πώληση όπλων για αυτό να είναι -σκόπιμα- προβληματική.

Καναδάς – ο εφιάλτης της αποχώρησης μέλους του προγράμματος του F-35… ή ίσως κι όχι.

Η περίπτωση του Καναδά λοιπόν είναι η πιο κοντινή στην περίπτωση της Τουρκίας όσον αφορά το βιομηχανικό κομμάτι, αφού και στις δυο περιπτώσεις θα είχαμε αποχώρηση των χωρών από το πρόγραμμα. Αξίζει λοιπόν να αναφερθούμε αναλυτικά στην περίπτωση του Καναδά.

Ο Καναδάς διατηρεί μία ιδιαίτερα ανθηρή αεροναυπηγική βιομηχανία, αν και οι δραστηριότητές της επικεντρώνονται περισσότερο στην παραγωγή πολιτικών αεροσκαφών και κινητήρων. Εν τούτοις, καθώς το πρόγραμμα του F-35 έχει έναν τεράστιο όγκο, υπήρχαν βάσιμες εκτιμήσεις ότι τα έσοδα για την βιομηχανία του Καναδά θα έφταναν τουλάχιστον τα δέκα δισεκατομμύρια δολάρια, μόνο από υποκατασκευαστικά συμβόλαια που θα λάμβαναν καναδικές εταιρείες.

Τα έσοδα αυτά ήταν και είναι και υπαρκτά κι όχι απλώς υποθετικά μελλοντικά, καθώς οι καναδικές εταιρείες είχαν κι έχουν ήδη μεγάλη γκάμα συμβάσεων για την παραγωγή πλείστων απαρτίων για το F-35 και παροχή συναφών υπηρεσιών. Κι όλα αυτά, παρόλο που ο Καναδάς δεν έχει καν παραγγείλει ακόμα το αεροσκάφος κι ενδεχομένως να μην το παραγγείλει καν!

Για να μιλήσουμε συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι μόνο μέχρι το Δεκέμβρη του 2014, συνολικά 33 καναδικές εταιρείες είχαν υπογράψει συμβάσεις αξίας 637 εκατομμυρίων δολαρίων (το νούμερο σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερο) τόσο για την παραγωγή των υφιστάμενων αεροσκαφών F-35 όσο για υπηρεσίες συντήρησης, σύμφωνα με έγγραφο ένωσης Βιομηχανιών Καναδά που υποβλήθηκε στην βουλή της χώρας.

Στο ίδιο έγγραφο γινόταν λόγος ότι στην διάρκεια ζωής 40 ετών του αεροσκάφους, οι εταιρείες της χώρας θα μπορούσαν να λάβουν συμβάσεις έργου ύψους περί τα 10,17 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Για την περίπτωση λοιπόν που ο Καναδάς αποχωρούσε από το πρόγραμμα, στελέχη της Lockheed Martin πίσω στο «μακρινό» 2013 είχαν ξεκαθαρίσει τι θα συνέβαινε με την συνεργασία της με τις καναδικές εταιρείες.

Aυτό που θα συνέβαινε λοιπόν είναι ότι η Lockheed Martin θα τιμούσε στο ακέραιο το σύνολο των συμβάσεων που είχαν υπογραφτεί μέχρι εκείνη τη στιγμή με καναδικές εταιρείες. Αυτό επιβεβαιώθηκε από δηλώσεις του Orlando Carvalho, εκτελεστικού αντιπροέδρου αεροναυτικής Lockheed Martin, κατά την διάρκεια ομιλίας του στο Μόντρεαλ το 2013.

Ωστόσο, όταν η διάρκεια των συμβάσεων αυτών θα έληγε, τότε απλώς δεν θα ανανεώνονταν, κι όχι μόνο αυτό, αλλά οι καναδικές εταιρείες θα έχαναν την προνομιακή τους θέση στο πρόγραμμα και δεν θα μπορούσαν πλέον ούτε να λαμβάνουν κατά προτεραιότητα αλλά ούτε και να διεκδικούν νέες συμβάσεις υποκατασκευαστικού έργου.

Το ενδιαφέρον της υπόθεσης τότε ήταν ότι λόγω της μη παραγγελίας των αεροσκαφών του Καναδά, θα συνέβαιναν και δυο ακόμα πράγματα: Πρώτον ότι οι συμβάσεις υποκατασκευαστικού έργου θα πήγαιναν προφανώς σε άλλες εταιρείες από άλλες χώρες που θα συμμετείχαν στο πρόγραμμα, και δεύτερον ότι τα αεροσκάφη που θα προορίζονταν για τον Καναδά πλέον τα slot παραγωγής τους θα αποδεσμεύονταν για άλλους πελάτες.

Με άλλα λόγια, οι άλλοι πελάτες, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία, αφενός μεν θα είχαν περισσότερο υποκατασκευαστικό έργο να διεκδικήσουν για την βιομηχανία τους, άρα και κέρδη, αφετέρου δε θα μπορούσαν να παραλάβουν τα δικά τους αεροσκάφη νωρίτερα, αν και όχι σημαντικά νωρίτερα.

Το μοναδικό «αρνητικό» από την αποχώρηση του Καναδά για όλους τους υπόλοιπους, θα ήταν ότι λόγω της μείωσης των παραγγελιών, το κόστος του αεροσκάφους ανά μονάδα θα αυξανόταν. Προφανώς είναι τρομερά δύσκολο να προσδιοριστεί το πόσο ακριβώς θα αυξανόταν. Κάποιες εκτιμήσεις εκείνη την περίοδο έκαναν λόγο για περίπου 2 με 3 εκατομμύρια δολάρια αύξηση ανά αεροσκάφος.

Οι εκτιμήσεις εκείνες ακόμα και αν υποθετικά ευσταθούσαν, θα είχαν μικρή αξία ως αντίκτυπο στους υπόλοιπους πελάτες – την Τουρκία εν προκειμένω που μας ενδιαφέρει. Ναι μεν θα πλήρωναν ελαφρά περισσότερο ανά αεροσκάφος, το κόστος όμως παρόλαυτά θα ήταν πτωτικό τα επόμενα χρόνια όσο θα αυξανόταν ο ρυθμός παραγωγής.

Επιπλέον θα είχαν να διεκδικήσουν περισσότερο υποκατασκευαστικό έργο, ισοφαρίζοντας έτσι και ξεπερνώντας – κατά πολύ μάλιστα – τις απώλειες από την προσωρινή αύξηση της τιμής ανά μονάδα και θα παραλάμβαναν τα αεροσκάφη τους λίγο νωρίτερα.

Στο δια ταύτα και με λίγα λόγια; Τυχόν αποχώρηση χώρας μέλους του προγράμματος, σε καμία περίπτωση δεν θα στεναχωρούσε τις υπόλοιπες. Το ακριβώς αντίθετο μάλιστα, για τους πολύ συγκεκριμένους λόγους που αναλύσαμε παραπάνω.

Τι θα συνέβαινε με την Τουρκία;

Όσον αφορά τώρα το ενδεχόμενο αποχώρησης της Τουρκίας. Είναι προφανές ότι είναι αδύνατο να εκτιμήσουμε με ακρίβεια τη μέλλει γεννέσθαι στο βιομηχανικό τοπίο στην Τουρκία την επόμενη ημέρα. Όποιος ισχυριστεί ότι γνωρίζει τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα, είτε είναι ανόητος, είτε ψεύτης (δεν αποκλείεται και συνδυασμός, ένεκα κυνηγίου κλικς).

Με βάση το προηγούμενο του Καναδά όμως, μπορούμε να κάνουμε κάποιες βάσιμες εκτιμήσεις.

Η Τουρκία είναι συνέταιρος επιπέδου 3 και μπήκε στο πρόγραμμα πληρώνοντας 195 εκατομμύρια δολάρια για να συνεισφέρει στην ανάπτυξη του F-35 πίσω στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. Αυτά είναι τα χρήματα που λαϊκίζοντας στην Τουρκία φωνάζει ο Ερντογάν ότι «έχουν πληρώσει για το μαχητικό και αν δεν τους δώσουν, τους κλέβουν και θα πάνε στα δικαστήρια».

Η Τουρκία έχει ήδη μία σειρά συμβάσεις με αεροναυπηγικές εταιρείες της, προεξαρχούσης της Turkish Aerospace Industries (TAI) που μέχρι στιγμής υπολογίζονται πολύ συντηρητικά στα τουλάχιστον 900 εκατομμύρια δολάρια. Παρόλο που η Τουρκία δεν έχει παραλάβει καν τα αεροσκάφη της, ούτε έχει παραγγείλει το σύνολο των αεροσκαφών για τα οποία είχε αρχικά δεσμευθεί.

Για να μιλήσουμε ξανά συγκεκριμένα, και ξανά κατά την ίδια περίοδο του 2013, έτερο στέλεχος της Lockheed Martin, ο Steve O’Bryan, αντιπρόεδρος Επιχειρηματικής Ανάπτυξης για το F-35, είχε δηλώσεις πως για την παραγωγή των εκτιμώμενων 3.100 αεροσκαφών μέχρι το 2039, το βιομηχανικό μερίδιο για τις αμυντικές εταιρείες στην Τουρκία θα ήταν αξίας περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Επιπλέον δήλωσε πως μέχρι εκείνη τη στιγμή, η Τουρκία είχε ήδη συμβάσεις έργου αξίας 300 εκατομμυρίων δολαρίων αν κι όπως είπαμε δεν είχε καν παραγγείλει τα πρώτα της αεροσκάφη, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις του O’Bryan με την παραλαβή των πρώτων αεροσκαφών, το νούμερο αυτό θα εκτοξευόταν στο ένα δισεκατομμύριο.

Αυτά τα έσοδα η Τουρκία πλέον θα πρέπει να τα ξεχάσει, και μιλάμε για πολύτιμο συνάλλαγμα που είναι πάντα επιθυμητό βέβαια, αλλά ακόμα περισσότερο σε μία περίοδο που η τουρκική λίρα έχει πάρει την κατηφόρα.

Σε περίπτωση που αποχωρήσει από το πρόγραμμα, είναι ασφαλές να θεωρήσουμε ότι η Lockheed Martin δεν έχει κανένα λόγο να κάνει κάτι διαφορετικό με τις τουρκικές εταιρείες από ό,τι έκανε με τις Καναδικές. Υπάρχει μία διαφορά όμως. Ο Καναδάς θα αποχωρούσε οικειοθελώς. Η Τουρκία δεν θέλει να αποχωρήσει, την πετάνε έξω. Συνεπώς, τυπικά η LM δεν έχει καν λόγο να τιμήσει τα υπάρχοντα συμβόλαιά της με τουρκικές εταιρείες μέχρι αυτά να λήξουν, όπως θα έκανε με τις καναδικές εταιρείες.

Αυτό για την Lockheed Martin δεν θα ήταν καν νομικό πρόβλημα, όπως λαϊκίστικα ισχυρίζονται κάποιοι πολιτικοί στην Τουρκία, του ίδιου του Ερντογάν προεξάρχοντος, διότι πολύ απλά θα ακολουθούσε την εθνική πολιτική της χώρας, συνεπώς αν η Τουρκία (κι η κάθε Τουρκία) είχε πρόβλημα μ’ αυτό, θα έπρεπε να κινηθεί εναντίον της κυβέρνησης των ΗΠΑ, όχι εναντίον μίας εταιρείας των ΗΠΑ.

Το σενάριο αυτό δεν είναι υποθετικό, καθώς και σε πολλές άλλες περιπτώσεις που οι ΗΠΑ προχώρησαν σε μερικό ή ολικό εμπάργκο όπλων σε κάποιες χώρες, ουδέποτε υπήρξε νομικό θέμα ή θέμα ρητρών για την εκάστοτε κατασκευάστρια εταιρεία. Υπήρξαν περιπτώσεις που αεροσκάφη είχαν πληρωθεί, κατασκευαστεί και πιστοποιηθεί και απλά παρέμειναν παρκαρισμένα σε κάποιον διάδρομο κάποιας βάσης στις ΗΠΑ, με την χώρα πελάτη να μην μπορεί να κάνει τίποτα για αυτό (π.χ. F-16 του Πακιστάν).

Μία άλλη παράμετρος είναι το γεγονός ότι η Τουρκία είχε εξασφαλίσει άδεια για να γίνει η ΤΑΙ γενικό επισκευαστικό κέντρο των κινητήρων του F-35 για όλη την Ευρώπη. Και αυτό προφανώς ανήκει πλέον στο παρελθόν, κι η Τουρκία θα πρέπει να ξεχάσει έσοδα και επιρροή και από εκεί. Εξάλλου αυτό ήταν κάτι για το οποίο οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι εταίροι ουδέποτε έκρυψαν την δυσαρέσκειά τους, κι είναι προφανές ότι ουδείς θα στεναχωρηθεί σε μία τέτοια περίπτωση, ειδικά που πλέον το πόστο θα διεκδικηθεί από κάποιον από αυτούς, πιθανότατα μεταξύ Ιταλίας κι Ηνωμένου Βασιλείου.

Φυσικά η όποια μεταφορά τεχνογνωσίας βρισκόταν σε εξέλιξη για την εκπαίδευση μηχανικών, την υιοθέτηση νέων τεχνικών παραγωγής και κατεργασίας υλικών θα σταματήσει αυτοδικαίως, συνεπώς τα τουρκικά προγράμματα ανάπτυξης εγχώριων αεροσκαφών και ελικοπτέρων δεν θα μπορούν πλέον να επωφελούνται από απορρόφηση τεχνογνωσίας σε νεότερες εξελίξεις από εδώ και στο εξής.

Οι τουρκικές εταιρείες δεν θα μπορούν πλέον να διεκδικούν νέες συμβάσεις για υποκατασκευαστικό έργο, τόσο για αεροσκάφη που βρίσκονται σε παραγωγή, όσο και στο μέλλον για αεροσκάφη που θα χρειάζονται συντήρηση και αναβαθμίσεις, όπως μπορούσε να κάνει με τα F-16 άλλων χωρών για παράδειγμα.

Παρομοίως, με την μη διαθεσιμότητα πλέον όλου αυτού του τεράστιου υποκατασκευαστικού έργου δεν θα είναι εφικτή κι η συντήρηση εξειδικευμένων θέσεων εργασίας. Επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό υψηλής κατάρτισης δεν θα έχει πλέον την ίδια ευχέρια κι άνεση να βρει δουλειά στο αντικείμενό του στην τουρκική βιομηχανία, και θα υποχρεωθεί να αναζητήσει απασχόληση σε αντίστοιχες εταιρείες στο εξωτερικό.

Αντί επιλόγου – τι μέλλει γεννέσθαι

Είναι κουραστικό να το λέμε συνεχώς, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι συζητάμε για παραγωγή απαρτίων για μίνιμουμ 3.000 αεροσκάφη όχι μόνο της Τουρκίας αλλά και άλλων πελατών σε όλο το εύρος της παραγωγής του αεροσκάφους που δεν αναμένεται να φτάσει λιγότερο από δυο δεκαετίες ακόμα.

Είναι χαρακτηριστικό εξάλλου ότι πριν λίγες μέρες, η Lockheed Martin παρέδωσε το 300 αεροσκάφος του προγράμματος, και η παραγωγή δεν έχει καν μπει ακόμα σε πλήρη κλίμακα! Άλλα μαχητικά αεροσκάφη δεν έχουν καν φτάσει ή πλησιάσει αυτό το νούμερο σε όλο το εύρος της παραγωγής τους.

Τι πιθανότητες υπάρχουν να υπάρξει όντως ένα εμπάργκο όπλων στην Τουρκία; Ρεαλιστικά δεν μπορεί να το ξέρει κανείς, όπως κανείς δεν μπορούσε να ήξερε πριν ένα χρόνο ότι θα φτάναμε σήμερα σ’ αυτό το σημείο. Αν κάποιος έλεγε ότι θα ψηφιζόταν νόμος που θα απαγόρευε την πώληση όπλων στην Τουρκία, ασφαλώς θα τον περνούσαν για τρελό. Εδώ είμαστε σήμερα όμως.

Τα οικονομικά μεγέθη όπως είδαμε παραπάνω είναι ασύλληπτα, και διαρκώς μεταβαλλούμενα. Από την άλλη πλευρά, αυτό που οδήγησε στην ψήφιση του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, ήταν οι πολιτικές της Τουρκίας και συγκεκριμένα ενός πολιτικού, του ηγέτη της χώρας από το 2003 Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το F-35 είναι εδώ για να μείνει, είτε αρέσει σε κάποιους είτε όχι. Πρόκειται για ένα ασύλληπτων διαστάσεων πολυεθνικό πρόγραμμα παραγωγής που θα είναι στο επίκεντρο της αεροναυπηγικής παραγωγής για τις επόμενες 2 με 3 δεκαετίες.

Τα πρόσωπα κι οι πολιτικές αλλάζουν. Το έχουμε ξαναδεί, όπως ακριβώς στις περιπτώσεις των δυο χωρών (Αυστραλία και Καναδάς) που εξετάσαμε στην αρχή. Το να αλλάξουν και στην Τουρκία δεν θα είναι ακριβώς… πρωτοφανές. Παρά την ψήφιση του νομοσχεδίου με ευρεία πλειοψηφία, η Τουρκία έχει ακόμα ισχυρούς φίλους στις ΗΠΑ, και δεν έχει πάψει να θεωρείται κρίσιμος «σύμμαχος» εντός του ΝΑΤΟ.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι το μέλλον αναμένεται με εξαιρετικό ενδιαφέρον και σε κάθε μα κάθε περίπτωση, το τι θα συμβεί στην Τουρκία άμεσα με το F-35 είναι εντελώς άσχετο με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και τις υπάρχουσες πιεστικές τους ανάγκες που έπρεπε να είχαν δρομολογηθεί… χθες.

Αν υποθετικά η Τουρκία δεν παραλάβει το F-35, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δεν θα πάψουν να έχουν ανάγκη αντικατάσταση αεροσκαφών, πλοίων, οχημάτων και συστημάτων που βρίσκονται σε υπηρεσία 4 και 5 δεκαετίες.

Αυτό πρέπει να είναι το πρόβλημά μας κι όχι πως αισθάνεται στην υγεία της η κατσίκα του γείτονα.

 

πιο κοντά


Μοιραστείτε το άρθρο
  • 80
  •  
  •  

newest oldest most voted
Notify of
ariseagle
Guest

Επειδή κάνετε λόγο για εμπάργο όπλων στην Τουρκία, συμπεριλαμβάνεται και η υποστήριξη αμερικανικής προέλευσης όπλων που ήδη υπηρετούν με τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις; Γιατί αν τα συμπεριλαμβάνει όλα μιλάμε για πολύ σοβαρό πρόβλημα τις Τουρκίας.(Αν τελικά υπογραφεί από τον Τραμπ)

Stmts
Guest
Stmts

Το προβλημα μας ειναι ΚΑΙ η κατσικα του γειτονα. Διαφορετικα δεν θα χρειαζομασταν ενα τοσο μεγαλο στρατο δυσαναλογα μεγαλο για το μεγεθος και το πληθυσμο της χωρας.

Thras
Guest
Thras

Νομίζω ότι το άρθρο θεωρεί δεδομένο το μέγεθος των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων (και κατ’ επέκταση των ελληνικών) και επικεντρώνεται στον επίλογό του στο τι πρέπει να κάνουμε εμείς για να έχουμε αξιόπιστη αποτρεπτιή ικανότητα!

Thras
Guest
Thras

Πόσο πιθανό θεωρείτε να προταθεί στην Ελλάδα να αντικαταστατήσει σε παραγγελίες και βιομηχανική συμμετοχή την Τουρκία;

Κανονικά θα έπρεπε να παρακαλάμε γονατιστοί για ένα τέτοιο σενάριο!

Spyros
Guest
Σπύρος

Αν έχουμε να δώσουμε 180 εκ. δολάρια, για τη βιομηχανική συμμετοχή μόνον, ΚΑΙ δεν έχουν αντίρρηση σχετικά οι υπόλοιποι εταίροι που μπαίνει εκ των υστέρων κάποιος στο πρόγραμμα, γίνεται.

Τα λεφτά αυτά βέβαια δεν αφορούν παραγγελίες αεροσκαφών, μόνον συμμετοχή στη βιομηχανική παραγωγή.

chikichiki
Guest
chikichiki

Η Ελλάδα για το άμεσο μέλλον πολύ δύσκολα να υποκαταστήσει την Τουρκία σε παραγγελίες. Κι αυτό φυσικά υπό το αξίωμα ότι έχουμε επιλέξει το F-35, γιατί τα αποτελέσματα τυχόν διαγωνισμού ΝΜΑ κάθε άλλο παρά βέβαια θα έπρεπε να θεωρούνται. Για το βιομηχανικό σκέλος, είμαστε μάλλον οι τελευταίοι στους οποίους θα ήθελαν να δώσουν το έργο της TAI, γιατί υστερούμε αισθητά περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο εταίρο του προγράμματος όσον αφορά υποδομές εμπειρία τεχνογνωσία κλπ. Θα πρέπει οι Αμερικάνοι να στήσουν κυριολεκτικά τα πάντα από το μηδέν, και τα επεισόδια που θα έχουμε χάσει ενώ το μαχητικό αναπτυσσόταν θα μας δυσκολέψουν πολύ,… Read more »

p270
Guest
Παναγιωτης

Συγνωμη αλλα ολο το αρθρο θα ακυρωθεί αν παραλάβουν σημερα οι τουρκοι τα f35 ,εχουμε καποιο εγκυρο νεο πτηση;

Flight and Space
Admin
Famed Member

Γιατί θα ακυρωθεί όλο το άρθρο; από που βγαίνει αυτό;

nicolas
Guest
nicolas

πηραν κουτσουρεμενα f-35 με λογισμικο 2b καθαρα και μονο για εκπαιδεση και τεσταρισμα δηλαδη σε αμερικανικο εδαφος τουλαχιστον ως το 2020 και χωρις δικαιωμα συμμετοχης σε ασκησεις

p270
Guest
Παναγιωτης

ουτως η αλλως για δυο ηταν προγραμματισμενοι για το 2018

p270
Guest
Παναγιωτης

Αν παραλαβουν η βιομηχανια τους δεν θα υποστεί τιποτα απο τα παραπανω η κανω λαθος ουτε φυσικα και θα υπαρξει εμπαργκο ολα αυτα εχουν ενα (αν) απο εμενα αλλα σε ενα (αν) στηριζεται το αρθρο
Οτι γραφω ειναι καλοπροαίρετα καθως ειμαι αναγνωστης απο το 1986 ,απλα με εχει κουρασει να διαβαζω για το συγκεκριμενο θεμα το οποιο ολοι μας ξερουμε ποια θα ειναι η καταληξη του δηλαδη η παραλαβή αργα η γρηγορα των αεροσκαφων απο τους Τούρκους

GK_
Guest
GK

Υπαρχουν πολλες διαστασεις στο προβλημα που εμφανησατε. Θελω να επιστησω την προσοχη στο οτι μια τετοια περιπτωση δεν ειναι γνωστο εαν νομικα εχει ληφθει υποψη απο την αρχη του προγραμματος. Με εξαιρεση την «εθελουσια» εξοδο, δεν πιστευω οτι εχει προβλεφτει κατι αναλογο σαν αυτο που αναφερατε με την περιπτωση της Τουρκιας, Οποτε το πιθανοτερο ειναι οτι η λυση της συμβασης θα οδηγησει τα αντιπαλα μερη στα δικαστηρια, Εκει μαλλον η Τουρκια θα βρει οτι εχει δηκιο, και μαλλον οι ΗΠΑ/LM θα υποχρεωθουν στην καταβολη μιας αξιοσημειωτης αποζημειωσης με πολλα μηδενικα σαν «ουρά». Βεβαια εαν συμβει τελικα κατι αναλογο ακομη και… Read more »

Uktena
Guest
Uktena

Ειναι πολυ δυσκολο να μπει οποιαδηποτε αλλη χωρα στο consortium των χωρων που επενδυσαν στην αναπτυξη του αεροσκαφους ή να λαβει υποκατασκευαστικο εργο και εξηγουμε: 1. Εστω οτι η Τουρκια αποχωρει απο το προγραμμα. Βασει των συμφωνιων που εχουν υπογραφει το υποκατασκευαστικο εργο που αναλογει στην Τουρκια καθως και το ποσοστο στην υποστηριξη του αεροσκαφους που της αναλογει ΔΕΝ επιστρεφει στην εταιρεια για να το διαθεσει αυτη οπως θελει ΑΛΛΑ μοιραζεται μεταξυ των εταιρων. 2. Υποψηφιοι πελατες ή πελατες που ηδη εχουν παραγγειλει το αεροσκαφος αλλα ειναι εκτος consortium, ζητησαν ποσοστα και ΔΕΝ πηραν τιποτα (βλ. Ν. Κορεα) Διευκρινησεις και… Read more »

tallyhogr
Guest
tallyhogr

Σχετικά με το υποκατασκευαστικό έργο σε ενδεχομενη παραγγελια F35, θα ελεγα πως με αφήνει αρκετά αδιάφορο. 1) γιατι too little too late, δεν προκειται να γινει και οχι με τους αριθμους που θα πάρουμε 2) Δεν εχουμε πιθανα το βιομηχανικο background για να αναλάβουμε ισως κάτι ποιο περιπλοκο και δεν μπορει να αποκτηθει overnight. Αυτό ομως που θα μπορούσαμε να ζητήσουμε: Service – Service – Service Μπορουμε να διεκδικήσουμε την μεταφορά της τεχνογνωσίας και υποδομής έτσι ώστε η πλειοψηφία των αναγκών να καλυπτεται εγχώρια? Μπορουμε να γίνουμε το κέντρο σερβις της ευρυτερης περιοχής? Εχουμε αποδειξει η ΕΑΒ (αλλα και ιδιωτικες… Read more »

Μιχάλης Σκαλιωτης
Guest
Μιχάλης Σκαλιωτης

Αν καταφέρει παντως ο σουλτάνος να παρει τους s-400 και τα f-35 στο τελος θα μιλαμε (δυστυχως) για την προσωπικότητα του 21 αιωνα ! Αν δεν ειναι ηδη ! Ποιος βλαδίμηρος και κουραφεξαλα …ο τυπος παιζει μπαλα πιο καλα απ τον μεσι.συμφωνω με τον φιλο πιο πριν που λεει οτι μετα τις εκλογες ολα θα φτιαξουν (σταδιακά εστω) με την δυση.μην ξεχνατε κυριοι οτι εκτος τους ρωσικους πυραυλους μπορει να δωσει αλλα ανταλαγματα ο ερντογαν. Πχ να αποχωρήσει απο την συρια η να κανει πισω στο κουρδικο. Δεν ειναι απλα το ξερω…λεω ομως !!!

Em.Ti
Guest
Em.Ti

Δεν διαβάζετε Π&Δ μου φαίνεται. Δεν υπάρχει περίπτωση να συνυπάρξουν τα F-35 με τους S400 στο ίδιο οπλοστάσιο.

Babis_UK
Guest
Babis_UK

Πολλα λεφτα στην Τουρκινη βιομηχανια. Αν παρουν 12 δις κατασκευαστικο μεριδιο ουσιαστικα θα αγορασουν τα 100 F35 χωρις εξαγωγη συναλαγματος.
Λαθος μας που δεν συμμετείχαμε και εμεις στο προγραμμα

Thras
Guest
Thras

Από ότι αντιλαμβάνομαι από τη συζήτηση είναι εξαιρετικά απίθανο να μας επιτραπεί να συμμετάσχουμε εκ των υστέρων βιομηχανικά στο πρόγραμμα. Θα μπορούσαμε πάντως να το προσπαθήσουμε.

Είναι αυτονόητο ότι κάτι τέτοιο προϋποθέτει ότι θα παραγγείλουμε F35…

ivychris
Guest
ivychris

Κατά τη ταπεινή μου γνώμη, ο διάλογος που γίνεται με το τι τελικά θα γίνει με τη παραλαβή ή όχι των F-35 από την τουρκία, είναι εντελώς επιφανειακός αφού αποφεύγει να ασχοληθεί με τη δυναμική εξέλιξη των εναλλακτικών επιλογών της τουρκίας. Να θυμίζω απλά, ότι η τουρκία πριν συμμετάσχει στο 3ο στάδιο του προγράμματος JSF το PSFD (Production Sustainment Follow-on Development) του F-35 είχε δεχτεί το 2006 τη δελεαστική πρόταση του Eurofighter Group (Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία) για πλήρη συμμετοχή ως ισότιμος εταίρος στη παραγωγή του Α/φους με μεταφορά πηγαίων κωδικών λογισμικού & παραγωγής/συμμετοχής των τουρκικών αμυντικών βιομηχανιών σε περίπτωση… Read more »

ivychris
Guest
ivychris

και επίσης αυτό που μου διέφυγε να σημειώσω είναι η μνημειώδης ερασιτεχνική προσέγγιση σχετικά με το δήθεν αυξημένο κόστος και την αδυναμία της τουρκίας λόγω υποτιμημένης λίρας. Να ενημερώσω λοιπόν γιατί εκτός από τους γνωρίζοντες που σκόπιμα αποκρύπτουν, ορισμένοι δεν γνωρίζουν ότι έως τώρα οι 9 τουρκικές επιχειρήσεις που εμπλέκονται στο πρόγραμμα, έχουν υπογράψει συμβάσεις υπηρεσιών & εργασιών, αξίας άνω των $7Δισ που αποτελούν πρπ το 57% του συνολικού κόστους αγοράς των 100 F-35…, και πέρα από τα προφανή διεθνή πολιτικά οφέλη, η καθαρή απόδοση στην επένδυση (ROI) ανέρχεται σε $2.1Δισ έως τώρα, χωρίς καν να έχουμε φτάσει ούτε στο… Read more »