Το F-14 Tomcat ενεπλάκη λίγες φορές σε αερομαχίες με άλλα μαχητικά αεροσκάφη, τουλάχιστον σε υπηρεσία με το αμερικανικό Ναυτικό – διότι στο Ιράν είχε σηκώσει μεγάλο μέρος του βάρους της αναμέτρησης με την ιρακινή Αεροπορία.

Δυο από τις πλέον αξιοσημείωτες από αυτές τις αερομαχίες, ήταν όταν δύο F-14 Tomcat της VF-41 Black Aces κατέρριψαν δύο Su-22 Fitter της λιβυκής Αεροπορίας στις 19 Αυγούστου 1981 καθώς και στα τέλη του 1988, όταν δύο F-14 Tomcat της VF-32 Swordsmen κατέρριψαν δυο MiG-23 Flogger, επίσης της λιβυκής Αεροπορίας.

Η Λιβύη του Καντάφι εκείνη την περίοδο βρισκόταν σε μία περίοδο έντασης με τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της διαφωνιών των δυο χωρών σχετικά με την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων της αφρικανικής χώρας.

Οι διαφωνιές αυτές ήταν η αιτία. Η αφορμή για τις μεταξύ τους αψιμαχίες που οδήγησαν στις καταρρίψεις ήταν κατηγορίες για παραγωγή χημικών όπλων από την Λιβύη, υπόθαλψη τρομοκρατίας και την κατάρριψη της πτήσης PanAM 103 πάνω από την Σκωτία.

Πριν 25 χρόνια λοιπόν, στις 4 Ιανουαρίου 1989 και πρωινή ώρα, τέσσερα ζεύγη F-14, δύο από την μοίρα VF-14 Tophatters και δύο από την VF-32 Swordsmen, εκτελούσαν εναέρια περιπολία μάχης (Combat Air Patrol – CAP) κοντά στον κόλπο της Σίντρα, υποστηριζόμενα από αεροσκάφος ΑΣΕΠΕ E-2C και εναερίου ανεφοδιασμού KA-6D.

Τα Tomcat για την περίσταση ήταν οπλισμένα με τέσσερεις πύραυλους αέρος-αέρος AIM-7F Sparrow και δύο ΑΙΜ-9L Sidewinder, όταν το Hawkeye τους ενημέρωσε ότι δύο Λιβυκά αεροσκάφη είχαν απογειωθεί από την αεροπορική βάση Αλ Μπούμπα.

Τα Tomcat με την χρήση του δικού τους πανίσχυρου ραντάρ AN/AWG-9 εντόπισαν τα λιβυκά αεροσκάφη «φωτίζοντάς» τα, ώστε να προειδοποιηθούν από τα δικά τους συστήματα RWR ότι είχαν εντοπιστεί και ιχνηλατούνται από τα ραντάρ εχθρικών τους αεροσκαφών.

Επρόκειτο για τυποποιημένη διαδικασία προκειμένου σκόπιμα τα εχθρικά μαχητικά να προειδοποιηθούν ότι ιχνληατούνται, μια και συνήθως αυτό ήταν αρκετό για να τους πείσει να εγκαταλείψουν και να γυρίσουν πίσω. Αυτή τη φορά όμως δεν συνέβη κάτι τέτοιο και τα λιβυκά μαχητικά συνέχισαν την πορεία τους κατά μέτωπο στα αμερικανικά μαχητικά.

Τελικά αυτό που συνέβη ήταν ότι μία κατά τα άλλα συνήθης προσέγγιση μαχητικών αεροσκαφών εξελίχθηκε σε θερμή αντιπαράθεση με χρήση πραγματικών πυρών μεταξύ των δυο τύπων αεροσκαφών.

Οι Λίβυοι πιλότοι, που δεν είχαν εντοπίσει τα αμερικανικά αεροσκάφη αλλά κατευθύνονταν εναντίον τους με στοιχεία από επίγειο σταθμό ραντάρ πλησίαζαν συνεχώς τα αμερικανικά αεροσκάφη.

Τα δε Tomcat, που είχαν καλύτερη εικόνα της τακτικής κατάστασης έλαβαν σήμα από το USS Kennedy πως αν και τους προσέγγιζαν άγνωστα αεροσκάφη με εχθρικές προθέσεις, έπρεπε να μην κάνουν χρήση των δικών τους όπλων παρά μόνο αν ήταν βέβαιοι ότι επρόκειτο να δεχτούν πυρά.

Τα λιβυκά MiG έκαναν συνεχώς ελιγμούς προκειμένου να πάρουν πλεονεκτική θέση έναντι των Tomcat, έως ότου ένα από τα αμερικανικά αεροσκάφη έβαλε εναντίον τους έναν Sparrow από απόσταση περί τα 13 μίλια.

Με αυτό τον τρόπο, τα δύο F-14 στράφηκαν ξανά προς την κατεύθυνση των λιβυκών αεροσκαφών και το ίδιο tomcat που έβαλε τον Sparrow έβαλε κι έναν δεύτερο, που εξερράγη κατά μέτωπο στα δεξιά του δεύτερου Flogger, αλλά ο πιλότος πρόλαβε να εκτιναχθεί.

ο πρώτο Flogger συνέχισε την αερομαχία βγαίνοντας συνεχώς εντός κι εκτός του φακέλου εμπλοκής των AIM-9, τελικά καταρρίφθηκε και αυτό με χρήση AIM-7.

Η Λιβύη προσπάθησε να μπερδέψει τα πράγματα ισχυριζόμενη ότι τα Flogger ήταν άοπλα αεροσκάφη σε αποστολή αναγνώρισης, αλλά το βίντεο που καταγράφηκε από το Σύστημα Τηλεοπτικής Κάμερας των Tomcat ήταν αρκετή απόδειξη ότι MiG-23 ήταν οπλισμένα με πύραυλους αέρος-αέρος, αποδεικνύοντας ότι οι λιβυκά μαχητικά αποτελούσαν πραγματική απειλή.

9 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Στους Άραβες ακόμα και το καλύτερο όπλο να δώσεις, πάλι θα πάνε σαν ξεβράκωτοι στα αγγούρια ….
    Δεν ξέρω γιατί, αλλά δεν το έχουν με τίποτα.
    Η εκπαίδευση είναι; Νομίζουν πως απλά αν έχουν ένα όπλο αρκεί από μόνο του να κάνει την δουλειά;

    • Πάρτε παράδειγμα την Σαουδική Αραβία, η οποία έχει αγοράσει οτι καλύτερο έχει η δυτική τεχνολογία και τρώει σφαλιάρες απο τους ξυπόλητους Χουθι και ξεσπάει σε αμαχο πληθυσμό

    • Εδώ δεν έχει ιδιαίτερη εφαρμογή πιστεύω το θέμα ικανοτήτων, αφού εκτός του ότι το F-14 ήταν πιθανώς το καλύτερο μαχητικό παγκοσμίως ακόμη και το 1989 και οι Λίβυοι πιθανώς πετούσαν με κάκιστα MiG-23MF (άντε ML), μιλάμε και για 2 χώρες που τυπικά τουλάχιστον δεν ήταν σε εμπόλεμη κατάσταση και άρα έμπαιναν στη μέση για αμφότερες τις πλευρές οι γνωστές sensibilities των κανόνων εμπλοκής. Οι Λίβυοι δε θα μπορούσαν να εκτιμήσουν αξιόπιστα αν οι Αμερικάνοι θα εκτόξευαν πρώτοι, κι εφόσον αδυνατούμε να σκιαγραφήσουμε με ακρίβεια και τις προθέσεις των Λίβυων χειριστών, είναι ακόμα πιο δύσκολο να προβλέψουμε τι έκβαση θα είχε η συνάντηση αν οι Αμερικάνοι δεν είχαν ρίξει πρώτοι.

      Πάντως για την ιστορία οι Ιρακινοί πιλότοι στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ έμαθαν αρκετά καλά να κουμαντάρουν αντιπάλους δυτικών προδιαγραφών.

  2. Πρώτο περιστατικό: https://www.youtube.com/watch?v=1y5Tf0E136k

    Δεύτερο περιστατικό (το θέμα at hand): https://www.youtube.com/watch?v=1y5Tf0E136k (παρατηρήστε εν τω μεταξύ στο contact callout την εμβέλεια ανίχνευσης, 72 ναυτικά μίλια…AWG-9 baby!)

    Να σημειωθεί ότι για το εν λόγω συμβάν υπήρξε τότε έντονη κριτική σε πολιτικό επίπεδο εντός ΗΠΑ επειδή τα αμερικανικά πληρώματα έβαλαν πρώτα χωρίς άμεσα ξεκάθαρη ένδειξη εχθρικών διαθέσεων, ενώ νομίζω πως υπήρξε κριτική και σε επίπεδο τακτικών από την κοινότητα εκπαιδευτών του USN. Δεδομένου του ιστορικού μεταξύ ΗΠΑ και Λιβύης, και του γεγονότος ότι μόλις είχε προηγηθεί η βομβιστική επίθεση του Λόκερμπι, οι εντάσεις ήταν αναμενόμενα στα ύψη, και αν δεν κάνω λάθος ήταν η πρώτη φορά εκείνη την περίοδο που τα λιβυκά μαχητικά δεν έκαναν πίσω μόλις τα αμερικανικά α/φη τα λόκαραν, και υποθέτω πως αυτός ήταν ο λόγος που ο RIO του νο.1 -μάλλον βεβιασμένα και λίγο αγχωμένα- αποφάσισε να επιτεθούν.

    Άξια αναφοράς είναι επίσης και η τραγική επίδοση του AIM-7 στην εμπλοκή (3 για 1 κατάρριψη), απόδειξη πως παρά τις αναβαθμίσεις το σπουργίτι επέμενε με μουλαρίσιο πείσμα να κάνει τα δικά του (μικρή διόρθωση παρεμπιπτόντως, το ένα Flogger καταρρίφθηκε από AIM-9). Δύο failures to track, παραδόξως τουλάχιστον οι πυραυλοκινητήρες λειτούργησαν…

  3. Τραγικα περιστατικα, πιλοτοι σε πανικο, καο το μονο που τους εσωσε ειναι οτι οι Λιβυοι ηταν ακιμομα χριροτεροι…εγω θα το εθαβα το βιντεο, πολυ ξεφτιλα για USN

  4. Το να γίνεται πάντως σύγκριση, εστω και έμμεσα, μεταξύ του «Γάτου» και του Mig-23 αποτελεί ολίγον ιεροσυλία. Από την μία το καλύτερο αναχαιτίστικο, από την άλλη η ρωσική έκδοχη της υπόθεσης F-104. Όπως οι ΗΠΑ επέβαλαν τον «Αστρομαχητή» σε μια ευρωπαϊκών χωρών ανεξαρτήτως αν οι τελευταίες το ήθελαν, έτσι και οι ΕΣΣΔ έπραξαν το ίδιο στις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ με το «Φλογγερ». Στην δεκαετία του 90, αμφότεροι, δυτικοί και ανατολικοί τα ξεφορτωθηκαν όταν βρήκαν την ευκαιρία.

  5. Η πρώτη εμπλοκή, του 1981, είναι επίδειξη απόλυτης κυριαρχίας του USN, υπό τη μπαγκέτα του μεγάλου καλλιτέχνη των αιθέρων Hank Kleemann (η μοίρα είναι σκληρή και για τους μεγάλους αεροπόρους … σκοτώθηκε λίγα χρόνια αργότερα όταν, σε ένα freak accident, ανετράπη το Χόρνετ του κατά την προσγείωση, συνθλίβοντας το πιλοτήριο …). Έστησε, μετά την πρώτη βολή του λιβυκού (στο γάμο του Καραγκιόζη …), την εμπλοκή στα μέτρα του και την εξετέλεσε by the book. Και ο wingman ανταποκρίθηκε.
    Η δεύτερη εμπλοκή, του 1989, είναι ένα άθροισμα σπασμωδικών κινήσεων ανθρώπων που, παρά την κατά τεκμήριο εντατικότατη εκπαίδευση (245-270 ώρες πτήσης το χρόνο εκείνη την εποχή στο Ναυτικό, αμιγής εκπαίδευση χωρίς καθόλου πραγματικές επιχειρήσεις σε Μέση Ανατολή ή άλλού, οι οποίες συχνά είναι εκπαιδευτικώς αντιπαραγωγικές), δείχνουν να αιφνιδιάζονται από την εξέλιξη της κατάστασης (πίστευαν ότι, αντιλαμβανόμενοι την κυματομορφή της illumination, οι άλλοι θα φύγουν …) και να μην ξέρουν από πού να αρχίσουν … Όλα αυτά με πολύ ανώτερα αεροσκάφη.
    Από όλα αυτά μπορούμε να αρυσθούμε πολύτιμα συμπεράσματα για την ΠΑ και την απειλή της ΤΗΚ, και το λέω με αφορμή άστοχα σχόλια που γράφονται τον τελευταίο καιρό εδώ:
    α) Ένας αναγνώστης έγραφε (με αφορμή την ιστορική αναδρομή) ότι δεν θέλουμε ανθρώπους σαν τον Αλ. Μπρίντακ, προτιμούμε ανθρώπους που δεν παίρνουν ρίσκα και δεν διακινδυνεύουν ζωές και υλικά. Προφανώς ούτε ασκήσεις ΙΕΡΑΞ …
    Στη γραμμή αυτή περίπου επιχειρηματολογούσαν στις ΗΠΑ όσοι πέτυχαν στα τέλη της δεκαετίας του ’80 την κατάργηση του προγράμματος των Aggressors, μετά από αρκετά θανατηφόρα ατυχήματα εκπαιδευομένων σε αερομαχία με την «ελίτ», και επικαλούμενοι την «αλαζονεία» των Aggressors (οι ελάχιστες μοίρες του σήμερα, που αποτελούν σχηματισμούς εχθρικής απεικόνισης και πετούν στις Red Flag, είναι σκιά και μόνο του προγράμματος των δεκαετιών του ’70 και ’80, όταν οι Aggressors, με δύναμη πολλών μοιρών, περιόδευαν σε όλες τις πτέρυγες μάχης και εκπαίδευαν επί εβδομάδες το προσωπικό σε ACM.). Οι αντίθετοι επρέσβευαν ότι οι απώλειες στην εκπαίδευση είναι ανεκτές και προλαμβάνουν πολλαπλάσιες στον πόλεμο, και ότι αυτοί που δεν έχουν έκθεση στο real thing (αερομαχία στα άκρα για την επιβίωση, ουαί τοις ηττημένοις) είναι έτσι κι αλλιώς «κρέας για τα κανόνια» και δεν θα επιβιώσουν της πρώτης αποστολής τους.
    β) Άλλος έγραφε, πιο πρόσφατα, ότι πρέπει επιτέλους η ΠΑ να διαλέξει (!) αν θέλει διαθεσιμότητες ή (!!) πολλές (!!!) ώρες πτήσεως για να επαίρεται ότι έχει τους καλύτερους πιλότους στο ΝΑΤΟ, κλίνοντας προς την πρώτη εκδοχή, αφού «τα α/φ μόνο για αποτροπή τα έχουμε». Φυσικά, ο αντίπαλος ξέρει πάντα την εκπαίδευση, και τα α/φ δεν είναι ποτέ «αποτροπή» από μόνα τους. Αν τα συμφέροντα του Ισραήλ π.χ. το απαιτούσαν, αύριο θα ισοπέδωνε (λέμε τώρα … σύμμαχοι είναι …) τη Σαουδική Αραβία με 100 F-16, και τα 150 F-15 & 72 Typhoon της τελευταίας δεν θα έκαναν τίποτε, ή θα καταρρίπτονταν σαν μύγες από τα F-16. Και η Κένυα με τα 12 (μπαρουτοκαπνισμένα) F-5E δεν θα είχε κανένα πρόβλημα να την πέσει στην Ουγκάντα με τα 6 Su-30.
    Τα skills, ιδίως ACM, παίρνουν δεκαετίες ανάπτυξης τακτικών και εκπαίδευσης για να αναπτυχθούν, και χάνονται σε ελάχιστα χρόνια. Επίσης, δεν αναπτύσσονται ταχύρρυθμα, όταν ανακύψει ανάγκη, μετά από χρόνια αδράνειας και ελαχίστων ωρών πτήσεως. Οι πολλαπλοί ρόλοι των σύγχρονων μαχητικών είναι ευλογία, αλλά και κατάρα όταν δεν συνοδεύονται από επαρκείς ώρες εκπαίδευσης, γιατί τότε όλοι γίνονται jack of all trades, master of none …

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here