Πως η Ρωσία μετέτρεψε σε όπλο τα fake news

25
2519
Μοιραστείτε το άρθρο
  •  
  •  
  •  

Η Ρωσία δίνει μεγάλη προσοχή στη συνεχιζόμενη επιθετικότητά της στην Ουκρανία και σε άλλα πρώην σοβιετικά κράτη. Αυτό που περνά σχετικά απαρατήρητο είναι οι μη θανατηφόρες μέθοδοι υβριδικού πολέμου, που είναι σε θέση να επηρεάσουν ακόμη και εκλογικά αποτελέσματα στις χώρες που θα μπουν στο στόχαστρο του Κρεμλίνου. Πρόκειται για ένα νέο είδος προπαγάνδας που επιστρατεύει τα μέσα που προσφέρει η τεχνολογία για τη διασπορά ψευδών ειδήσεων και παραπληροφόρησης μέσω του διαδικτύου και ειδικότερα, των κοινωνικών δικτύων. Η Μόσχα έχει επενδύσει τεράστιους πόρους σε αυτό το μηχανισμό, διαστρεβλώνοντας πληροφορίες και πετυχαίνοντας νίκες που μέχρι πρότινος θα ήταν αδιανόητες.

Στη Ρωσία, τα fake news είναι το όπλο και τα πυροβόλα όπλα που πυροδοτούν τις σφαίρες είναι τα κρατικά πρακτορείο ειδήσεων όπως το Russia Today και το Sputnik. Μπορεί τα συγκεκριμένα δίκτυα να μην έχουν την απήχηση του CNN στις ΗΠΑ, αλλά εξυπηρετούν το γεωπολιτικό τους σκοπό που δεν είναι άλλος από τη σπορά αμφιβολιών σε αυτούς που για τον ένα ή τον άλλο λόγο, δεν εμπιστεύονται τα mainstream ΜΜΕ.

Το γνωστότερο παράδειγμα επηρεασμού της κοινής γνώμης, έχει να κάνει με το ρόλο της Ρωσίας κατά τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα του 2016 στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Stanford, το 41% των ψευδών ειδήσεων κατά το τελευταίο μήνα πριν τις εκλογές, κυκλοφόρησαν μέσω κοινωνικών δικτύων. Το Facebook, παραδέχτηκε επίσημα πως 126 εκατομμύρια Αμερικανού, περίπου το 40% του συνολικού πληθυσμού των ΗΠΑ, είδαν ειδήσεις και αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, που είχαν «φυτευτεί» από τη διαβόητη πλέον Internet Research Agency, με έδρα την Αγία Πετρούπολη.

Τεράστια ρωσική εμπλοκή παρατηρήθηκε τόσο στο δημοψήφισμα του Brexit, όσο και σε αυτό της Καταλονίας. Αξίζει σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε πως ο λογαριασμός του ισπανόφωνου RT στο Facebook έχει 5,8 εκατομμύρια followers, ενώ στο Twitter, 2,84 εκατομμύρια followers. Η απήχηση αυτών των μέσων στο ισπανικό κοινό, είναι τεράστια.

Αν και η προπαγάνδα δεν είναι σε καμία περίπτωση ένα νέο όπλο, ο τρόπος που διαδίδεται στις μέρες μας, με τη χρήση ψηφιακών μέσων είναι καινούργιος και η Δύση παρακολουθεί αποσβολωμένη τις εξελίξεις, δίχως να έχει καταφέρει να οργανωθεί για να αποκρούσει τα fake news. Εσχάτως, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν, ανέφερε πως μέσα στους στόχους της χρονιάς θα είναι και ένας νέος νόμος κατά των ψευδών ειδήσεων, για να θωρακίσει την δημοκρατία.

Με τη νέα νομοθεσία θα αναδιαρθρωθεί το γαλλικό ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο «CSA» και οι ιστοσελίδες θα πρέπει να δηλώνουν από που χρηματοδοτούνται. Ενώ θα θεσπιστούν και κανόνες για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα τις προεκλογικές περιόδους. «Χιλιάδες λογαριασμοί προπαγάνδας στα κοινωνικά δίκτυα εξαπλώνονται σε όλο τον κόσμο, σε όλες τις γλώσσες. Εφευρίσκονται ψέματα για να αμαυρώνουν πολιτικούς, δημόσια πρόσωπα, και δημοσιογράφους», ανέφερε.

Ο λόγος για αυτή τη κίνηση θα πρέπει να αναζητηθεί στις αναφορές για ρωσική ανάμιξη στις προηγούμενες γαλλικές εκλογές, όπου παρατηρήθηκε μεγάλος όγκος ψευδών ειδήσεων εις βάρος ειδικά του Μακρόν και υπέρ των υπόλοιπων υποψηφίων.

Το εξαιρετικά αποτελεσματικό δίκτυο του Κρεμλίνου

Το 2005, ιδρύθηκε το Russia Today, ένα κρατικά χρηματοδοτούμενο πρακτορείο ειδήσεων, με σκοπό τη προβολή της εικόνας της Ρωσίας στο εξωτερικό, καθώς και την αντιμετώπιση της προκατάληψης των δυτικών ΜΜΕ, εις βάρος του Κρεμλίνου. Τα τελευταία χρόνια, έγιναν μεγάλες επενδύσεις στην ιστοσελίδα του RT καθώς και στις πλατφόρμες του στα κοινωνικά δίκτυα και ειδικά στο Youtube.

Εξυπακούεται πως η κρατική χρηματοδότηση, δεν συνεπάγεται αυτόματα κρατικό έλεγχο, αλλά υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά. Αφενός, βλέπουμε πολύ συχνά την αναπαραγωγή εξόφθαλμων ψευδών ειδήσεων (δείτε ένα παράδειγμα εδώ) και αφετέρου, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις πρώην δημοσιογράφων του RT που εξαναγκάστηκαν σε παραίτηση, επειδή δεν ακολούθησαν την επίσημη γραμμή, όπως αυτή καθορίζεται από το Κρεμλίνο.

Κάτι ανάλογο ισχύει και για το πρακτορείο Sputnik που ιδρύθηκε το 2004 και αποτελεί έναν δίαυλο διασποράς παραπληροφόρησης. Η Google προχώρησε πρόσφατα στην «υποβάθμιση» (derank) των ειδήσεων στο Ίντερνετ που προέρχονται από το Russia Today (RT) και το πρακτορείο Sputnik, αντιδρώντας στους ισχυρισμούς των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών περί ρωσικής εμπλοκής στις προεδρικές εκλογές του 2016.

Πέρα από το ζήτημα της ανάμιξης στις αμερικανικές εκλογές και τη διασπορά προπαγάνδας, τόσο το Russia Today, όσο και το Sputnik, έχουν μεταδώσει πολλάκις ψευδείς ειδήσεις που έχουν φτάσει και στη χώρα μας. Από το νέο μαχητικό Mig-41 που θα πετά στο διάστημα, ως το νέο άρμα μάχης που θα μπορεί να επιχειρεί στον πλανήτη Άρη και τις εικόνες από βιντεοπαιχνίδι που παρουσιάστηκαν ως απόδειξη ότι οι ΗΠΑ βοηθούν τους τζιχαντιστές στη Συρία, ο κατάλογος των «ευφάνταστων» ιστοριών των δυο ρωσικών μέσων ενημέρωσης, είναι ατελείωτος.

Μερικά ακόμη ενδεικτικά παραδείγματα:

Όπως προαναφέραμε, τα νούμερα τηλεθέασης και αναγνωσιμότητας των δυο ρωσικών πρακτορείων στις ΗΠΑ, δεν πλησιάζουν αυτά των τοπικών γνωστών ΜΜΕ όπως το CNN, NY Times κτλ. Αν και το RT ισχυρίζεται πως έχει 10 εκατομμύρια τηλεθεατές μόνο στις ΗΠΑ, ο Βλαντιμίρ Πούτιν, είχε δηλώσει το 2015, πως δεν είναι σε θέση να γνωρίζει την πραγματική απήχηση του συγκεκριμένου πρακτορείου.

Στην Ευρώπη, εκτιμάται πως 36 εκατομμύρια τηλεθεατές, παρακολουθούν το RT σε εβδομαδιαία βάση. Ακόμη και αν αυτοί οι αριθμοί είναι υπερβολικοί, είναι βέβαιο πως εκατομμύρια θεατές ανά το κόσμο, έχουν «πρόσβαση» σε αμφιβόλου ποιότητας ειδήσεις.

Αξίζει σε αυτό το σημείο να αναφέρουμε πως το rt.com, βρίσκεται στη 369η θέση της παγκόσμιας κατάταξης από άποψη επισκεψιμότητας σύμφωνα με την Alexa, ενώ το sputniknews.com στην 906η. Ενδεικτικά, το μεγαλύτερο traffic για το RT, προέρχεται από τις παρακάτω χώρες, γεγονός που φανερώνει την επιρροή του σε αυτές.

Country Percent of Visitors Rank in Country
Russia Flag  Russia 20.2% 60
Germany Flag  Germany 10.6% 135
United States Flag  United States 9.4% 941
France Flag  France 5.2% 245
Spain Flag  Spain 3.7% 248

Το cnn.com αντίστοιχα. βρίσκεται στην 107η θέση, αλλά η επιρροή του στη Ρωσία είναι σημαντικά μικρότερη, ενώ μόλις μια ευρωπαϊκή χώρα (Ηνωμένο Βασίλειο), βρίσκεται στη πρώτη πεντάδα, σε αντίθεση με τις τρεις στη περίπτωση του rt.com.

Country Percent of Visitors Rank in Country
United States Flag  United States 71.6% 30
Canada Flag  Canada 4.1% 53
Japan Flag  Japan 2.4% 365
China Flag  China 2.4% 528
United Kingdom Flag  United Kingdom 2.1% 201

Συμπεράσματα

Η Ρωσία πέτυχε με πολύ έξυπνες κινήσεις να κυριαρχήσει στο χώρο των λεγόμενων fake news, διαθέτοντας πόρους και προσωπικό για να διασπείρει παραπληροφόρηση που έφτασε στο σημείο να επηρεάσει εκλογικά αποτελέσματα. Πρόκειται για έναν μακρόπνοο και ευφυέστατο σχεδιασμό που έχει πετύχει πολλά με σχετικά μικρό κόστος.

Η Δύση στον αντίποδα, δεν έχει μπορέσει να αναχαιτίσει αποτελεσματικά αυτό το κύμα παραπληροφόρησης, απαντώντας μόνο σπασμωδικά και με ημίμετρα χωρίς συντονισμό.

Η μηχανή προπαγάνδας του Κρεμλίνου, επιστράτευσε όλα τα θεμιτά (πχ κοινωνικά δίκτυα) και αθέμιτα μέσα (πχ online bots) που προσφέρει σήμερα η τεχνολογία.

Πολλές χώρες της Δύσης έχουν μπει στο στόχαστρο της ρωσικής προπαγάνδας και έχουμε δει πολλά σχετικά παραδείγματα «ειδήσεων» που έχουν φτάσει και στη χώρα μας.

Θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο πως η συγκεκριμένη μηχανή προπαγάνδας θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να δουλεύει για το σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε, γεγονός που σημαίνει πως ίσως το μέλλον μας επιφυλάσσει περισσότερες εκπλήξεις.

Θάνος Σ. Επαχτίτης


Μοιραστείτε το άρθρο
  •  
  •  
  •  

newest oldest most voted
Notify of
clickbaitlover
Guest
clickbaitlover

oύτε η ίδια η CIA δεν θα τα έγραφε τόσο ωραία

Flight and Space
Admin
Famed Member

Να υποβάλουμε αίτηση πρόσληψης;

chikichiki
Guest
chikichiki

Τα τοπ 5 στο ακροατήριο του RT εντελώς συμπτωματικά είναι οι χώρες με τους περισσότερους ψεκασμένους, με εξαίρεση τη Γερμανία που με εξέπληξε θα έλεγα.

chikichiki
Guest
chikichiki

συγγνώμη που το σχόλιό μου μπήκε ως απάντηση εδώ, πρέπει να πάτησα το κουμπί απάντησης και να μη το κατάλαβα

Αλέξανδρος
Guest
Αλέξανδρος

η Ρωσία δεν κάνει κάτι περισσότερο από ότι κάνουν και οι δυτικοί , τα ΜΜΕ ήταν ανέκαθεν μηχανισμοί παραγωγής προπαγάνδας , αν το RT παράγει fake news τι παράγει το CNN ή το BBC ; αλήθειες ; ή ξεχνάμε την προπαγάνδα πριν την εισβολή στο Ιράκ ή στο Αφγανιστάν ; ή τους κορμοράνους και χιλιάδες άλλες παρόμοιες τέτοιες ιστορίες στα δυτικά ΜΜΕ , και οι δύο χρησιμοποιούν την προπαγάνδα σαν όπλο και μέρος αυτής είναι το άρθρο αυτό για να πειστούν οι ιθαγενείς ότι μόνο οι Ρώσοι είναι οι κακοί και οι Δυτικοί κατέχουν την απόλυτη αλήθεια εντάξει ρωσόφιλος προσωπικά… Read more »

clickbaitlover
Guest
clickbaitlover

Έλα τώρα και εσύ που πιστεύεις πως πρέπει ένα άρθρο να περιέχει και τον αντίλογο…

Flight and Space
Admin
Famed Member

Πράγματι, κρίμα

chikichiki
Guest
chikichiki

Είναι αλήθεια πως και οι ίδιοι οι Ρώσοι ισχυρίζονται πως αυτό που κάνουν δεν είναι παρά μια αντιγραφή των τακτικών που είδαν τη Δύση να εφαρμόζει στις αρχές του 21ου αιώνα. Όμως στην πραγματικότητα υπάρχουν διαφορές. Λεπτομέρειες, θα μπορούσε να πει κάποιος, αλλά από την άλλη, “the devil is in the details”…το RT είναι μια κανονική μηχανή παραγωγής προπαγάνδας, και όχι ένα “κλασικό” ΜΜΕ που περιορίζεται εξωτερικά στην υποστήριξη της χώρας του κι εσωτερικά στην υποστήριξη του όποιου κόμματος στηρίζει ο ιδιοκτήτης. Το RT είναι πρακτικά κρατική τηλεόραση (οικονομικά και διοικητικά), λαμβάνει οδηγίες απ’ευθείας από την κυβέρνηση: https://www.stopfake.org/en/three-things-you-should-know-about-rt-and-sputnik/ , κι… Read more »

chikichiki
Guest
chikichiki

Ξέχασα να το γράψω, επειδή αυτό το παράδειγμα εμφανίζεται συχνά, θυμηθείτε επίσης ότι η χώρα που είπε το ψέμα για τον πόλεμο του Ιράκ τελικά δεν κατάφερε να το κρατήσει.

thomas_bat
Guest
thomas_bat

You are hired…!!!

Flight and Space
Admin
Famed Member

Μήπως όσοι το πιστεύουν αυτό για εμάς, μάλλον θα πρέπει να διαβάζουν έναν άλλο, ευλογημένο ιστότοπο με αρκετά click baits

thomas_bat
Guest
thomas_bat

it was a joke..

Flight and Space
Admin
Famed Member

Προφανώς, δεν το είπαμε για εσάς, δεν θα απαντούσαμε, αλλά για κάποιους “καλοθελητές”.

thomas_bat
Guest
thomas_bat

Se genikes grammes to rt kanei propaganda me sigkekalimeno tropo parousiazontas arnitika liberal western goverments & mainstream media. Oson afora omos to Brexit amfibalo gia tin orthi ermineia ton pigon sas kai tin orthotita tou isxirismou sas. Brexit psifisan megales ilikies pou den nomizo na epirreastikan apo 419 accounts sto facebook… To asteio einai oti molis prosfata i May ena olokliro xrono meta to referendum katigorise ton putin gia to Brexit. O logos mallon i adinamia na epibalei sto komma tis eniaia grammi gia soft Brexit deal me tin EU… so convenient..De brike omos idiaiteri ipostiriksi apo tous Tories…. auta… Read more »

Spyros
Guest
Σπύρος

Όντως οι γέροι ψήφισαν Brexit… επίσης, οι νέοι εν γένει ΔΕΝ πήγαν να ψηφίσουν. Το επιχείρημα της May (την οποία θεωρώ λίαν επιεικώς… Ελληνικού επιπέδου πολιτικό, δεν ξέρω αν με πιάνετε) ήταν πως οι νέοι, που μπαίνουν στα σόσιαλ τα μήδια, πείστηκαν πως δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να πάνε να ψηφίσουν… αλλά αν πήγαιναν, θα ήταν κατά. Επαναλαμβάνω, το τι λέει η Μέι που πριν έλεγε πως ήταν κατά του Brexit και τώρα είναι υπέρ, που έκανε εκλογές ενώ είχε αυτοδυναμία και τώρα έχει μια κυβέρνηση που βασίζεται σε κάτι μουρλούς που λένε πως η γη έχει ηλικία 4000 ετών… Read more »

thomas_bat
Guest
thomas_bat

Simfono me mia mikri paratirisi… Isos poli apla exei na kanei me to gegonos oti oi neoi me dikaioma psifou einai plithismiaka ligoteroi .. Blepontas ta bretanika MME kai to plithismo akomi kai tora dixasmeno anamesa se Remainers kai Brexiteers einai eukolo na isxiristei kaneis pos oi xamenoi psaxnoun gia scapegoat… I May den eipe pos einai iper… mallon blepei pos to hard Brexit den einai kai toso simferon alla apo tin alli brexit means brexit…!! (kapos prepei na kratisei tin karekla!)

Spyros
Guest
Σπύρος

Μάλλον έχει να κάνει με το γεγονός πως οι Βρετανοί πρέπει κάπως να προσπαθήσουν για να ψηφίσουν: χρειάζεται να δηλώσουν ενδιαφέρον εγκαίρως για να συμμετέχουν σε εκλογές (γενικώς), κάτι που προϋποθέτει γενικότερα ενδιαφέρον.

Ένα απο τα πολλά παράξενα της Γηραιάς Αλβιώνας.

Μπαμπης
Guest
Μπαμπης

Το πλεον ακριβοδικαιο για τους αναγνωτες κ το site ως φαρου αντικειμενικοτητας και καταπολεμησης των fake news, θα ηταν να μπει εκτος του μετρητη σχολιων, και ενας ακομη μετρητης αναγνωσεων σε καθε ενυπογραφο αρθρο με ή χωρις εσαγωγικα οπως υπαρχει σε χιλιαδες αλλα site ωστε να ξερουμε κ μεις εαν η συγκεκριμενη αρθρογραφια “εχει ρευμα” ή εαν τελως παντων συμβαινει κατι αλλο.

Πηρε περιππου 2 βδομαδες ωστε να επανελθει ο μετρητης σχολιων.Να δουμε ποσο θα παρει να μπει κ μετρητης αναγνωσεων ωστε να ξερουμε που βαδιζουμε.

AIRMAN
Guest
AIRMAN

Αν ο τρελλοΨΩΡΑΣ επηρεαζει/ψηφίζεται από 1μιλιουνι Ελληναρες σκεψου τι κανουν τα ΦΑΚΕ νιους.

Γιώργος φύλης
Guest
Γιώργος φύλης

το άρθρο μοιάζει περισσότερο προϊόν προπαγάνδας υπέρ της Ρωσίας παρά το αντίθετο διότι όσο και αντιρώσος να είναι κάποιος γνωρίζει ότι τα μέσα που χρησιμοποιούν οι χρεωκοπημένοι Ρώσοι για να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη της Δύσης είναι σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στις δυνατότητες, μέσα και χρήματα των Δυτικά των ΜΜΕ ενώ αν λάβουμε υπόψη και την έμφυτη πίστη των πολιτών ότι οι ΗΠΑ αποτελούν μια Δημοκρατική και φιλελεύθερη χώρα, αποκλείουν να υπάρχει έστω και ένα μικρό τμήμα των πολιτών της δύση που επηρεάζεται. Πράγματι είναι αστείο πιστεύει κάποιος ότι οι πολίτες της δύσης επηρεάζονται από τα ρωσικά ΜΜΕ και είναι… Read more »

Gilan
Guest
Gilan

Το άρθρο το βλέπω λίγο περίεργο και ίσος αντιφατικό. Παράδειγμα:1 «Αν και η προπαγάνδα δεν είναι σε καμία περίπτωση ένα νέο όπλο, ο τρόπος που διαδίδεται στις μέρες μας, με τη χρήση ψηφιακών μέσων είναι καινούργιος και η Δύση παρακολουθεί αποσβολωμένη τις εξελίξεις, δίχως να έχει καταφέρει να οργανωθεί για να αποκρούσει τα fake news.» Μα η Δύση έχει αναγάγει την προπαγάνδα σε επιστήμη και ιδιαίτερα οι Άγγλοι! Παράδειγμα:2 «Πέρα από το ζήτημα της ανάμιξης στις αμερικανικές εκλογές και τη διασπορά προπαγάνδας, τόσο το Russia Today, όσο και το Sputnik, έχουν μεταδώσει πολλάκις ψευδείς ειδήσεις που έχουν φτάσει και στη… Read more »

Γιωργος
Guest
Γιωργος

Τι τους εχεις κανει. βλαδιμηρε. και. σκουζουν.

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Όλα τα παραπάνω δεν είναι άσχετα με την κατάπτωση της εκπαίδευσης, όχι μόνο στη συνήθη ύποπτη Ελλάδα. Δε μιλώ (μόνο) για την πτώση της ποιότητας (αλλού δεν παρατηρείται, στη Γερμανία π.χ. δεν υπάρχουν καθηγητές μέσης που διδάσκουν την κατασκευή πανό ή στέλνουν τους μαθητές να τους φέρουν καφέ από παρακείμενη καφετερία διαρκούντος του μαθήματος …), αλλά για μια προϊούσα κατάσταση όπου το σχολείο αντιμετωπίζεται από τους μαθητές σαν ένα “αναγκαίο κακό”, χωρίς καμιά ουσιαστική συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία, μια δυσάρεστη απλώς εξάωρη διακοπή της καθημερινής αέναης αυνανιστικής περιδιάβασης στον ιστό. Το να μην μπορούν τα 2/3 των πολιτών (τουλάχιστον) να… Read more »

24ΤΘΤ
Guest
24ΤΘΤ

Φοβερό και “αντικειμενικό”άρθρο. Οι κακοί Ρώσοι με τα fake news τους……..
Ενώ οι δυτικοί είναι με το σταυρό στο χέρι και δε λένε πότε ψέματα. Ουτε μια φορά.
Τα χαιρετίσματα μου στο πρέσβη…….(Ένας είναι ο Πρέσβης).

Άγγελος
Guest
Άγγελος

Για αυτούς που κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν τη διαφορά μεταξύ του πόσο ελεγχόμενα από την κυβέρνηση είναι τα ΜΜΕ στη Ρωσία και τη Δύση παρακαλώ αναλογιστείτε το εξής: Τα περισσότερα αμερικανικά ΜΜΕ δεν είναι και η αποθέωση της ανεξαρτησίας (μάλλον του χρήματος). Εντούτοις υπάρχουν φωνές και υπέρ και κατά για διάφορα θέματα και υπάρχει τόσο στήριξη όσο και κριτική στον πρόεδρο είτε λέγεται τώρα Τραμπ είτε λεγόταν πριν Ομπάμα. Φυσικά αυτό δεν εξασφαλίζει την ποιότητα ή την ειλικρίνεια αλλά ανεξαρτήτως άποψης μπορεί ένα κανάλι να λειτουργήσει και να την εκπέμψει. Πάμε τώρα Ρωσία. Πείτε μου πόσα κανάλια ή εφημερίδες ξέρετε… Read more »