Το άρθρο αυτό έχει δημοσιευτεί στην Π&Δ Τεύχος 385. Η παρούσα ανάρτηση αφορά το 4ο μέρος του δημοσιεύματος

ΠΑ, F-16C/D Block 30

Το μέλλον των PXI Μέρος 4ο

Στην επόμενη μέρα της έγκρισης του προγράμματος εκσυγχρονισμού των F-16 Peace Xenia III και IV της Πολεμικής Αεροπορίας στο επίπεδο F-16V, το θέμα των υπόλοιπων αεροσκαφών του τύπου τίθεται πλέον επιτακτικότερα επί τάπητος. Για τα μαχητικά τού εξοπλιστικού προγράμματος Peace Xenia II, δηλαδή τα Block 50, υφίσταται μια (δυνητική) αναβάθμιση ΕΜΖ που θα επιτρέψει να συνεχίσουν να υπηρετούν αξιόμαχα για τα επόμενα 20 χρόνια· δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τα 32 αεροπλάνα Block 30 που αξιοποιεί η 330Μ (Π&Δ 353). Αν και πολλά έχουν ειπωθεί υπέρ της διατήρησής τους, ίσως και με αλλαγή ρόλου έναντι της πώλησης κάποιων ή εντέλει όλων, υπάρχει ένα πλαίσιο που περιβάλλει τα παλαιότερα αυτά μαχητικά, δεν μπορεί να αγνοηθεί και το αναλύουμε πλήρως παρακάτω.

 Του Σταύρου Τσαντζαλή, Δρ. Μηχανολόγου Μηχανικού και του Φαίδωνα Γ. Καραϊωσηφίδη, Αεροναυπηγού. Φωτογραφίες Νίκος Χαντζής, αρχείο Π&Δ και αρχείο Πολεμικής Αεροπορίας

F-16 Peace Xenia Ι, επιλογές για το μέλλον

Αν και επισήμως δεν υφίσταται ακόμη απάντηση στο ερώτημα «Τι μέλλει γενέσθαι με τα Block 30» και πιθανόν δεν θα υπάρξει σύντομα, εκ των πραγμάτων διαφαίνεται επιδίωξη πώλησης, μέρους τουλάχιστον των αεροσκαφών αυτών, σε αεροπορία τρίτης χώρας.

Εξετάζοντας τις πιθανές εξελίξεις υπάρχουν τουλάχιστον τα ακόλουθα ενδεχόμενα σενάρια όσο και διάφορες παραλλαγές τους.

Τα παλαιά αυτά μαχητικά, βαδίζοντας προς την τρίτη δεκαετία της ζωής τους, θα μπορούσαν απλώς να παραμείνουν σε χρήση με την ΠΑ -ως έχουν-υπηρετώντας στον σημερινό τους ρόλο ή και σε καθήκοντα εκπαίδευσης/επιχειρησιακής μετάπτωσης για το σύνολο του στόλου των F-16, στο πλαίσιο που είχε διατυπωθεί από την ηγεσία της ΠΑ τον Οκτώβριο του 2017. Σε κάθε περίπτωση όμως το μέλλον των Block 30 σε οποιοδήποτε ρόλο (δεδομένης της ηλικίας και της κατάστασής τους), δεν θα μπορούσε να είναι μακροχρόνιο. Τα καθαρά επιχειρησιακά τους καθήκοντα θα τερματίζονταν με την ολοκλήρωση των πρώτων Μοιρών F-16V (χρονικό σημείο στο οποίο τοποθετείται και η έναρξη απόσυρσης των F-4), ενώ τα εκπαιδευτικά τους καθήκοντα δεν θα μπορούσαν να ξεπεράσουν (στην καλύτερη περίπτωση) την επόμενη δεκαετία.

Οι περισσότεροι διεθνείς χρήστες Block 30/32 προχώρησαν σε επανειλημμένες αναβαθμίσεις με την προσθήκη νέων δυνατοτήτων, κάτι που δεν έγινε για τα ελληνικά μαχητικά της έκδοσης.

Ένα άλλο (θεωρητικό) σενάριο θα ήταν η προσπάθεια εκσυγχρονισμού των Block 30, ώστε να συνεχίσουν να υπηρετούν με την ΠΑ πέραν της δεκαετίας. Στις διαχρονικές προτάσεις της Lockheed Martin που αναλύσαμε παραπάνω υπήρχε πάντα (και εξακολουθεί να υφίσταται ως εν δυνάμει επιλογή) ο εκσυγχρονισμός των 32 Block 30 στο επίπεδο F-16 Block 52+/Advanced με τη χρήση πλεονασματικών απαρτίων. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο όμως υπάρχουν και απάρτια που πρέπει να αγοραστούν. Από τα υπάρχοντα, τα νεότερα από τα υποσυστήματα θα χρησιμοποιηθούν για την αναβάθμιση των Β50 αλλά και η ΠΑ δεν θα έχει τη δυνατότητα διάθεσης σημαντικών κονδυλίων (ειδικά με την παράλληλη υλοποίηση των δύο άλλων προγραμμάτων). Έτσι, οι όποιες τυχόν αναβαθμίσεις δεν μπορεί παρά να είναι παρά πολύ περιορισμένου κόστους και ενταγμένες στα διαθέσιμα πλεονασματικά απάρτια που δεν θα χρησιμοποιηθούν από τα Β50.

Μια κύρια επιδίωξη για την παραμονή των Block 30 στις τάξεις της ΠΑ θα ήταν η αντικατάσταση απαρτίων που είτε παρουσιάζουν μειωμένη απόδοση λόγω παλαιότητας είτε έχει σταματήσει η παραγωγή και η υποστήριξη από τον αρχικό κατασκευαστή τους, κάτι που οδηγεί σε αύξηση του κόστους συντήρησης. Έτσι, για παράδειγμα, θα μπορούσε να υιοθετηθεί ένα σύγχρονο INS µε ενσωματωμένη μονάδα GPS (EGI), όπως το Η764 που χρησιμοποιούν σήμερα τα Block 52+/52Μ και που θα αντικατασταθεί από το LN-260. Από τις σημαντικότερες ελλείψεις των Β30 είναι το σύστημα IFF, για το οποίο θα μπορούσε να γίνει χρήση των APX-113 που θα αφαιρεθούν από τα Block 52+/52 Advanced. Σε επίπεδο Μονάδας ή στην ΕΑΒ θα ήταν πολύ χρήσιμη η μετατροπή του πιλοτηρίου και του εξωτερικού φωτισμού για συμβατότητα με NVG, κάτι που στους Αμερικανούς είχε τιμολογηθεί περί τα $80.000.

F-16C Block 30

 

Τα πλεονασματικά APG-68(V)9 θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν, αφού και με βάση τη Northop Grumman υπάρχει συμβατότητα τόσο με τους FCC των A/B όσο και τους EFCC των B30, τους GAC των Β50, τους ισραηλινούς I-GAC και φυσικά με όλες τις γενιές MMC. Όπως υποστηρίζει η κατασκευάστρια εταιρεία, η βελτίωση είναι της τάξης του 33% έναντι των APG-68(V)7 των σημερινών Β50, ενώ μειώνεται το κόστος υποστήριξης κατά 45%.

Η αντικατάσταση του EFCC από πλεονασματικούς MMC5000 είναι εφικτή: ο πρώτος είναι εξελικτικό μοντέλο του FCC που «φορούσαν» τα ευρωπαϊκά F-16A/B πριν την εφαρμογή MLU, οπότε και αντικαταστάθηκε από τον MMC3000, ο οποίος με τη σειρά του είναι ο πρόγονος του MMC5000 (υπάρχουν όμως κάποια ερωτηματικά σχετικά με την πολυπλοκότητα της αντικατάστασης που συνεπάγεται και κόστος, με εναλλακτική την πώληση των απαρτίων σε ήδη κατόχους Β40/Β50 που κάνουν χρήση των -εκτός παραγωγής- GAC). Εναλλακτικά θα μπορούσε να γίνει προμήθεια CFCC με λειτουργικό SCU-7 (κόστους περίπου $70.000 ανά μονάδα) προσφέροντας και συνεργασία με το Scorpion HMCS της Thalesvisionix (κόστος $120.000), ήδη πιστοποιημένο για χρήση µε NVS.

Αναβάθμιση χρειάζονται και οι υποδομές επικοινωνίας, στις οποίες θα μπορούσαν να υιοθετηθούν οι ασύρματοι ARC-210 µε κόστος περί τα $150.000, αν και η μελλοντική απόσυρση των F-4 AUP θα δημιουργήσει τέτοια πλεονασματικά συστήματα. Τα B30 θα μπορούσαν επίσης να κληρονομήσουν τα IDM (Improved Data Modem) των B50, αφού η εγκατάσταση Link 16 ενέχει πολύ υψηλό κόστος και εκτεταμένες μετατροπές. Με όλα τα παραπάνω τα Β30 θα γίνουν κάτι παραπάνω από αξιόμαχα μειώνοντας ταυτόχρονα κατά πολύ το κόστος συντήρησης, αφού τα «νέα» απάρτια είναι σε παραγωγή και έχουν πολύ μεγαλύτερο MTBF (Mean Time Between Failure) που µε τη σειρά του σημαίνει μικρότερη δαπάνη συντήρησης σε σχέση µε τα υπάρχοντα.

Αν ένας πλήρης εκσυγχρονισμός των Block 30 στο επίπεδο Block 52+/Block 52 Advanced δεν είναι οικονομικά εφικτός από την ΠΑ για τις ελληνικές ανάγκες, θα ήταν ίσως επιβεβλημένο να επιδιωχθεί για το σενάριο πώλησης των μαχητικών σε άλλη χώρα. Όπως είναι πλέον φανερό από τις μέχρι τώρα προσπάθειες, τα ελληνικά μαχητικά του τύπου καταλήγουν «στον πάτο» των προτάσεων που υποβάλλονται σε ενδιαφερόμενες χώρες, αφού, όπως αναλύθηκε παραπάνω, δεν έχουν υποστεί παρά ελάχιστες οριακές «βελτιώσεις» στα 30 χρόνια που υπηρετούν. Ακόμη όμως και αν κάποια στιγμή βρεθεί δυνητικός πελάτης (εταιρείες που προσφέρουν υπηρεσίες aggressor θα ενδιαφερθούν για F-16), η τιμή πώλησης θα είναι πολύ χαμηλή.

Η κατάσταση θα ήταν πολύ διαφορετική και τα ελληνικά Block 30 θα αποτελούσαν μεγάλο δέλεαρ για τη διεθνή αγορά μαχητικών, αν προσφέρονταν ήδη εκσυγχρονισμένα σε επίπεδο Block 50+/Block 50 Advanced ή συνοδεύονταν με τέτοια δυνατότητα. Σε αυτήν την περίπτωση το κόστος υλοποίησης του εκσυγχρονισμού με συμπλήρωση των απαρτίων που δεν υφίστανται ως πλεονασματικά και ενσωμάτωση πλήρων δυνατοτήτων (Link 16, JHMCS κ.ά.) θα επιβάρυνε τον αγοραστή, με την ΠΑ να καρπώνεται από τη ρευστοποίηση της υπεραξίας. Ρεαλιστικές εκτιμήσεις στην αγορά επισημαίνουν ότι μια τέτοια ενέργεια από ελληνικής πλευράς μπορεί να εκτοξεύσει την αξία των ελληνικών Β30 κατά 100%-150% από το χαμηλό επίπεδο που βρίσκεται σήμερα.

Οποιαδήποτε προστιθέμενη αξία στα Βlock 30, πολύ περισσότερο ένα πλήρες πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, θα απαιτήσει εφαρμογή πλήρους δομικής αποκατάστασης, ένα εγχείρημα που δεν είναι ούτε μικρού κόστους ούτε σύντομης υλοποίησης. Αντίστοιχο πρόγραμμα έχει ξεκινήσει η Αμερικανική Αεροπορία για 300 από τα αεροσκάφη της, τα οποία θα υποστούν εργασίες επέκτασης του δομικού ορίου ζωής στις 12.000 ώρες πτήσης ώστε να παραμείνουν επιχειρησιακά μέχρι το 2050 (είτε στις τάξεις της USAF είτε σε άλλους χρήστες)! Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τροποποιήσεις και αλλαγές στην άτρακτο, τις πτέρυγες και την καλύπτρα και το πρώτο αεροσκάφος που ολοκλήρωσε τη διαδικασία ήταν ένα Βlock 52 του σμήνους επιδείξεων Thunderbirds (θα ακολουθήσουν τρία ακόμη F-16 με το σύνολο της τετράδας να ενέχει χρέη «πρωτοτύπων»). Το κόστος ανά μονάδα για την Αμερικανική Αεροπορία φτάνει τα $2,4 εκ. και οι εργασίες ολοκληρώνονται σε χρονικό διάστημα που φθάνει έως και τους 9 μήνες. Το γεγονός ότι αυτά τα F-16 έχουν περάσει ήδη από πρόγραμμα Falcon STAR καταδεικνύει την αναγκαιότητα του προγράμματος για τα Β30 και ίσως και για τα Β50!

25 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Θα ηταν καλο να γνωριζουμε επισης ποσο το κοστος για μετατροπη τους σε διθεσια, και ποσο το κοστος συντηρησης.

    Επισης αν γινοταν η δομικη αναβαθμιση (οσο αφορα τα διθεσια), αν τα χρησιμοποιουσαμε για προηγμενο εκπαιδευτικο, εφοσον τα κοστη συντηρησης ειναι χαμηλα.

    Η αποψη μου ειναι αν προχωρησουμε με τα ενεργειακα να κρατησουμε τα αεροσκαφη και αναλογος εσοδων να πορευτουμε.

    • Δεν υπάρχει μετατροπή μονοθέσιων F-16 σε διθέσια.
      Το μαχητικό δεν έχει χαμηλό κόστος συντήρησης.

    • καλημερα . να τα μετατρεψεις σε διθεσια . να υπολογιζεις οσο το κοστος αγορας 50 φ35 .

  2. Νομίζω ότι ότι το βέλτιστο θα ήταν η αναβάθμιση τους δομικά και με απάρτια των 52+ Adv. και η πώληση τους στην Κύπρο σε μια ευρύτερη συμφωνία που θα περιλαμβάνει εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη παρεχόμενη από την ΠΑ, ώστε η Κύπρος να αποκτήσει επιτέλους πολεμική αεροπορία.

    Μέρος της προσπάθειας θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί εμμέσως και από την Ελλάδα (πχ με έκπτωση η δωρεάν παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης…) καθώς η μόνιμη ύπαρξη μιας ενισχυμένης μοίρας μαχητικών στην Κύπρο λύνει αρκετά προβλήματα στους σχεδιασμούς και τα επιχειρησιακά σχέδια της ΠΑ.

    Η άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων είναι ιδανική ευκαιρία σε συνδυασμό με την αρνητική στάση του δυτικού κόσμου απέναντι στον Ερντογάν.

    • Όσες πιθανότητες υπάρχουν να είσαι ο πρώτος αστροναύτης που θα πατήσει στον Άρη άλλες τόσες υπάρχουν να αποκτήσει η Κύπρος μαχητικά F-16.

    • το να αποκτησει η κυπρος εστω και μια μοιρα με 12 αεροπλανα ειναι κατι που ξεπερναει τις δυνατοτητες της . αντιθετα η σκεψη σου , αν υπαρχει ακομα ο ενιαιος αμυντικος χωρος , ειναι σωστη στο να χρηματοδοτησει εν μερη μια αναβαθμιση των παλιοτερων αεροσκαφων που διαθετει η ΠΑ . Στο σεναριο αυτο δεν ξερω τι θα αντιμετωπισουμε απο πιεσεις σε οτι αφορα τα αμερικανικα φ16 . αντιθετα ειναι πιο ευκολο να βαλεις μονιμα 12 μ2000 . βεβαια τα μ2000 ειναι λιγα στον αριθμο και δεν ξερω αν ειναι σωστο να στειλεις τοσα στην κυπρο . παντως συμφωνω απο την στιγμη που ειμαστε 2 εθνη ελληνικα με κοινο εχθρο και κοινες επιδιωξεις τοτε ειναι σωστο η κυπρος να βοηθησει . απο την αλλη καλο θα ηταν αντι να καθονται σκουριασμενοι στην κρητη τα σ300 να μεταφερθουν στην κυπρο που ουσιαστικα εκει θα κανουν την διαφορα . στην θεση τους στην κρητη πρεπει να μπουν πατριοτ ωστε να μπορει να υπαρχει διασυνδεση με το υπαρχον δικτυο .

    • Πολύ καλή ιδέα, αλλά το πρόβλημα είαι πιστεύω ότι η Παφος βρίσκεται εντός βελληνεκούς του τουρκικού πυροβολικού με κίνδυνο να καταστραφούν τα αεροσκάφη στο έδαφος.

      Ίσως είναι προτιμότερο η Κυπριακή μοίρα να έχει μόνιμη έδρα στο Καστέλι της Κρήτης, με παράλληλη ύπαρξη των απαιτούμενων υποδομών στην Πάφο για Readiness και μόνιμη μεταστάθμευση σε περίοδο επιχειρήσεων, εφόσον έχει εξασφαλιστεί σχετική αεροπορική υπεροχή ή όταν κρίνουν οι επιτελείς ότι είναι ασφαλή για επιχειρήσεις από εκεί…

      • H Κύπρος δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να αγοράσει και να συντηρεί μαχητικά αεροπλάνα.
        Αυτό μου το έχει πει -όπως ακριβώς το γράφω- πρώην αρχηγός της κυπριακής αεροπορίας, ο κύριος Τάσος (Αναστάσιος) με καταγωγή από τους Παξούς. Τα ίδια μου είχαν πει πιο παλιά κύπριοι, συν και άλλα για μη αμυντικό βάθος του νησιού κτλ.

      • βασικα δεν εχει νοημα μια μοιρα 12 αεροσκαφων ή ακομα και 20 στην κυπρο . θα ειναι ο πρωτος στοχος και δεν θα μπορουν να προσφερουν πολλα . καλυτερη λυση ειναι η αυξηση τηνς αντιαεροπορικης δυναμης πυρος και να μπορει η Ελλαδα να στειλει αεροπλανα στην κυπρο αν απαιτηθει .

        • Η Κυπρος θα μπορουσε καλλιστα να καταφυγει σε μια αγορα 10-12 ελαφρων μαχητικων STOL… Ειναι οικονομικες λυσεις και σε υποστηριξη και σε συντηρηση που μπορει να υποστηριξει αν το αποφασισει ακομα και σε συνεργασια με την Ελλαδα οπως κανουν και αλλες χωρες, για να ριξουν το κοστος, δεδομενου οτι και η Ελλαδα ψαχνει κατι αντιστοιχο να αντικαταστησει τα T-2…

  3. Με βρισκετε απολυτως συμφωνο με την τοποθετηση σας.
    Το μεγαλο ζητημα ομωε δεν ειναι η ληψη της αποφασης για διατηρηση ή μη σε υπηρεσια των Β30 «στα τυφλά» αλλα σχετιζεται απολυτως με το μελλοντικο συσχετισμο ισχυος. Οπως εχω επιστησει την προσοχη με αλλο σχολιο μου η ΤΗΚ ηδη επελεξε να επεκτηνει την ωφελιμη ζωη των «δικων της» Β30. Οποτε σε καθε περιπτωση η ΠΑθα εχει αντιμετωπα περιπου 230 τουρκικα F16 και την επομενη δεκαετια. υπο αυτο το πρισμα, ειναι δυνατο να περιοριστει η αξια των Β30 ή/και των Β50 σχεδον αποκλειστικα σε αποστολες Α-Ε κατα ητν μαχιμη περιοδο αφου δεν εχουν δοθει χρηματα για αυτα μεχρι σημερα; Μονο τα F16V και τα M2000-5Mk2 θα βγαλουν τα «καστανα απο την φωτια»;
    «..αφού η εγκατάσταση Link 16 ενέχει πολύ υψηλό κόστος και εκτεταμένες μετατροπές…»
    Θα μου επιτρεψετε να παρατηρησω οτι σε μεσο ορο το κοστος των λινκ 16 που πουλουνται διεθνως εδω και 24 χρονια ειναι περιπου 250 χλδ $ ΗΠΑ. Η ΤΗΚ εχει αγορασει και παραλαβει περιπου 300 συστηματα (δεν θυμαμαι στο συγκεκρημενο αριθμο με ακριβεια).
    ακριβως επειδη η αγορα τους ειναι εφικτη η δυνατοτητα μαζικης ενσωματωση τους σε ολο τον στολο της ΠΑ ειναι κατι που θα επρεπε να ειχε γινει εδω και 15 χρονια. η ΠΑ αποκτησε ΑΣΕΠΕ και ολο το δυκτιο αεραμυνας εχει μεινει στην εποχη του βιετναμ για ην καθοδηγηση των μαχητικων αναχαιτησης! Οπως εχω επιστησει την προσοχη με αλλο σχολιο τοσο η εγκατασταση οσο και η αναβθμηση του λογισμικου των αεροσκαφων δεν ειναι ιδιαιτερο προβλημα , καθως οι εργασιες μπρουν να γινουν οτα τα αεροσκαφη βρισκονται στην ΕΑΒ για τις μεγαλες επιθεωρησεις συντηρησεις που διαρκουν αρκετο χρονικο διαστημα. Ενας σωστος προγραμαμτισμος και οι εργασιες μπορουν να συνδιαστουν χωρις ιδαιτερη επιβαρυνση για την ΠΑ.

  4. Και γιατη δεν τα αγοράζει η Κύπρος και να τα αναβαθμίσει σε επίπεδο Block 50+ η V !! Δεν ειναι μια ευκαιρία να απόκτηση επιτέλους πολεμική αεροπορία ;;

  5. Άμα κόστιζε 250.000 δολάρια το άρθρο δεν θα έγραφε για πολύ υψηλό κόστος.
    Θυμάμαι τέτοιες ημέρες πριν 2 χρόνια που σε μία επίσκεψη μου σε Πτέρυγα Μάχης ένας δ/κτης Μοίρας είχε πει μεταξύ άλλων για τα Link-16. Πέρα τις σημαντικές δυνατότητες τους είχε τονίσει ότι είναι πολύ ακριβά και πως υπάρχει μία φτηνότερη λύση που δεν είναι ότι καλύτερη αλλά κοστίζει το 1/4 του Link-16.
    Eίναι το σύστημα Ι.D.M

  6. Ο εκσυγχρονισμος ενος Β30 με τους MMC5000 και ότι άλλο περισσέψει απο τα Β52+ σε συνεργασία με την Lockheed είναι μονόδρομος ώστε να πωληθούν τα 12 Β30 και να υπάρξουν επιπλέον κεφάλαια για να αγοραστούν όπλα για τον υπόλοιπο στο. Ακόμα και να μην πωληθεί κάποιο θα υπάρχει ένας μπούσουλας και κοστολόγιση για να ξέρουμε τι καιφάλαια θα απαιτήσει ο υπόλοιπος στόλος.

  7. Από ότι καταλαβαίνω από τη σειρά των άρθρων για το Block 30,
    Με 5 εκ. ανά αεροσκάφος διατηρούνται για 20 ακόμα χρόνια περίπου ως έχουν (με μικρές βελτιώσεις) δηλ 5×32= 160 εκ.
    Με περίπου 10 εκ ανά αεροσκάφος 10×32=320 διατηρούνται για ανάλογο χρονικό διάστημα, αλλά με ιδιαίτερα αυξημένες δυνατότητες.

    Η Αλήθεια είναι ότι 32 αεροσκάφη, είναι πολλά για να πείς «δεν βαριέσαι, άστα να σαπίσουν» (όπως έχεις κάνει ήδη με τα Μ2000) οπότε είναι αναγκαίο να υιοθετηθεί μία από τις παραπάνω λύσεις!!!

    • Aν κάποιος στην Ελλάδα αποφασίσει να δαπανηθούν 10 εκατ. ευρώ για κάθε ένα από αυτά τα μαχητικά ηλικίας 30 χρονών, θα πρέπει να εκτελεστεί δημόσια στην πλατεία Συντάγματος.

  8. Απ τα γραφομενα διαφαινεται οτι με κοστος 3-5 εκατομυρια ευρω και χρησιμοποιοντας το πλεοναζον υλικο απο αναβαθμισεις/ αποστρατιες αλλων μαχητικων της ΠΑ τα Block-30 μπορουν να γινουν εφάμιλλα των Τουρκικων και να αποκτησουν διακρκεια ζωης για αλλα 25+ χρονια. Με αυτο σαν δεδομενο πρεπει να παψουμε να συζηταμε την περιπτωση πωλησης των αεροσκαφων αλλα να επικεντρωσουμε τις προσπαθειες μας στην ενταξη τους σε προγραμμα αναβαθμισης

    Με ενα δικτυοκεντρικο συστημα αεραμυνας που ουτως ή αλλως πρεπει να αναπτυξουμε η μαχητικη αξια του καθε οπλου σε πολεμικη περιοδο δεν καθοριζεται απ τα ανεξαρτητα χαχακτηριστικα του αλλα απ το συστημα στο οποιο ειναι ενταγμενο

  9. Προφανως οταν καποιος-καποιοι κρινουν πως υπαρχει συμφερον (οχι της Π.Α.) για να αναβαθμιστουν, τοτε ισως και να προβουμε σε ο,τι πρεπει να γινει. Λυσεις σαφως και υπαρχουν. Αλλα πρεπει να υπαρξει και η αναλογη βουληση.

Comments are closed.