Αν και για κάποιους (λίγους) η απόφαση Τραμπ για την αποχώρηση των ΗΠΑ από την συμφωνία με το Ιράν υπήρξε έκπληξη, για τις περισσότερες εταιρίες που από το 2016 και την μερική άρση των κυρώσεων άρχισαν να κλείνουν συμφωνίες με την Τεχεράνη η διαδικασία «damage control» είχε ξεκινήσει ήδη από την αρχή του χρόνου όταν το ενδεχόμενο είχε αποκτήσει δυναμική και φάνηκε ότι ήταν πλέον θέμα χρόνου.

Ανάμεσά τους Boeing και Airbus που μεταξύ τους μοιράστηκαν περίπου $40 δις παραγγελίες μεγάλων επιβατικών (σε τιμές τιμοκαταλόγου) που σήμερα πλέον βρίσκονται στον αέρα αφού η άστοχη απόφαση Τραμπ, ανάμεσα σε άλλα προκαλεί και άμεση ανάκληση των εξαγωγικών αδειών που είχαν αποκτήσει. Να σημειώσουμε φυσικά ότι ακόμη και εάν οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ακολουθήσουν άμεσα την επιβολή κυρώσεων -αν και θα αναγκαστούν τελικά να το κάνουν- οι εξαγωγές Airbus και ATR δεν είναι δυνατόν να εκτελεστούν. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο λόγω των αμερικανικής κατασκευής κινητήρων και άλλων μεγάλων υποσυστημάτων αλλά και λόγω των προβλέψεων των αμερικανικών κυρώσεων να επεκτείνονται άμεσα και σε χώρες που δεν συμμορφώνονται με την αμερικανική πολιτική.

Υπολογίζεται ότι η Boeing έχει ανεκτέλεστο το μεγαλύτερο μέρος των παραγγελιών 80 αεροσκαφών που είχαν θέσει ιρανικές εταιρίες. Αντίστοιχα η Airbus έχει ακόμη να παραδώσει 95 αεροσκάφη, ανάμεσά τους 28 A330neo, 16 A350 και τα υπόλοιπα A320. Η ATR έχει ανεκτέλεστο μέρος της παραγγελίας με 12 υπολειπόμενα αεροπλάνα.

Αν και η εξέλιξη δεν περνά απαρατήρητη από τους διεθνείς οικονομικούς κύκλους και οι μετοχές των συγκεκριμένων εταιριών όπως και άλλων στον τομέα της αεροκατασκευαστικής βιομηχανίας «υποφέρουν» ήδη, η πραγματικότητα δεν είναι και τόσο τραγική. Οικονομική απώλεια θα υπάρξει φυσικά αλλά τόσο η Boeing όσο και η Airbus είχαν αρχίσει εδώ και εβδομάδες να διαπραγματεύονται με άλλους  πελάτες τόσο για την διοχέτευση των slot παραγωγής των αεροσκαφών  ιρανικών εταιριών όσο και την πώληση αεροπλάνων.

Αν και όλες οι λεπτομέρειες δεν είναι γνωστές, ο κύριος όγκος των παραδόσεων Airbus και Boeing είχε χρονοδιάγραμμα «τουλάχιστον δυο χρόνια στο μέλλον» οπότε υπάρχει χρόνος για αντιδράσεις.

Εξυπακούεται ότι οι κυρώσεις θα έχουν άμεσες επιπτώσεις σε όσα αεροπλάνα έχουν παραδοθεί και φυσικά στη συνολική προσπάθεια των ιρανικών αεροπορικών εταιριών να ανανεώσουν τα μέσα τους.

Φαίδων Γ. Καραϊωσηφίδης