MiG-25 Foxbat: Το «υπερ-μαχητικό» που στοίχειωσε την Δύση

18
9349
Μοιραστείτε το άρθρο
  • 261
  •  
  •  

Ό,τι δεν ξέρεις μπορεί να είναι πιο επικίνδυνο απ’ ότι νομίζεις. Αυτό ήταν το MiG-25 Foxbat για το ΝΑΤΟ όταν το θηριώδες μαχητικό τέθηκε σε υπηρεσία: ένα μυστήριο για το οποίο οι Δυτικοί έπρεπε να μάθουν περισσότερα. Θα περνούσε καιρός πριν γίνει αυτό. Μέχρι τότε όλοι ανησυχούσαν για το τί μπορούσε να κάνει.

Επαναστατικό για την εποχή του, μπορούσε να πιάσει τα 3 Μαχ και να τα ξεπερνά προκειμένου να αναχαιτίζει τα αμερικανικά Β-70 Valkyrie όταν θα εισέρχονταν σε υπηρεσία και τα στρατηγικά αναγνωριστικά τα οποία στο ύψος όπου πετούσαν απολάμβαναν μια ιδιότυπη ασυλία. Χάρη στην εξωπραγματική ταχύτητά του, η σοβιετική Αεροπορία του εμπιστεύτηκε και άλλους ρόλους, όπως την αναγνώριση και –με λιγότερη επιτυχία– την δίωξη/βομβαρδισμό.

Οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες του Ψυχρού Πολέμου το οδήγησαν να υπηρετήσει και σε Αεροπορίες εκτός της σοβιετικής, γνωρίζοντας μάλιστα και πολεμική δράση πάνω από τον Λίβανο, το Σινά, στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, στον Κόλπο και το Κασμίρ (σύρραξη του Κάργκιλ) καθώς και στους εμφυλίους της Λιβύης και της Συρίας. Το πρόβλημα με το MiG-25 δεν ήταν οι επιδόσεις του αλλά ο λόγος ύπαρξής του: το πρόγραμμα του υπερηχητικού Β-70 είχε άδοξο τέλος ενώ τα Β-58 Hustler αποσύρθηκαν νωρίτερα απ’ ότι προβλεπόταν.

Τα βομβαρδιστικά της USAF δεν θα διείσδυαν στην Σοβιετική Ένωση με μεγάλη ταχύτητα από μεγάλα ύψη αλλά αργά και χαμηλά, κάτι που καθιστούσε τα MiG-25 εντελώς ακατάλληλα για την αντιμετώπισή τους. Αυτό δεν εμπόδισε το Foxbat να είναι ένα καταπληκτικό αεροπλάνο, καταρρίπτοντας ρεκόρ ταχύτητας, ύψους και ανόδου ενώ ο τύπος βρισκόταν ακόμη στο στάδιο των πρωτοτύπων. Ωστόσο είχε και τα αδύναμα σημεία του.

Η ευελιξία ήταν ένα από αυτά, ιδίως στα χαμηλά ύψη. Επίσης ήταν εξαιρετικά βαρύ (29 τόννους χωρίς οπλισμό) καθώς η ΕΣΣΔ δεν διέθετε την απαιτούμενη τεχνολογία για την παραγωγή υλικών που θα άντεχαν την δοκιμασία των 3 Μαχ, καταφεύγοντας στην λύση της χρήσης κράματος νικελίου-χάλυβα στην κατασκευή του αεροσκάφους.

Η κτηνώδης δύναμη των δύο τουρμποτζέτ Τουμάνσκι R-15B μπορούσε να στείλει το MiG-25 πέρα από τα 3 Μαχ (3,2 Mach) όμως τέτοιες εκπληκτικές επιδόσεις δεν ήταν χωρίς τίμημα –για να αποφευχθούν σοβαρές ζημιές στους κινητήρες οι πιλότοι πετούσαν το αεροπλάνο με πιο «πρακτικές» ταχύτητες, συνήθως 2,8 Μαχ. Ένα ακόμη βασικό μειονέκτημα ήταν ότι το πανίσχυρο ραντάρ RP-25 (Smerch A-4, κωδ. ΝΑΤΟ «Foxfire») των πρώτων εκδόσεων στερείτο δυνατότητας εντοπισμού/κατάρριψης χαμηλότερα ιπταμένων στόχων (look-down/shoot-down capability) κάτι το οποίο αποκαλύφθηκε τον Σεπτέμβριο του 1976 όταν ο Υποσμηναγός Βίκτορ Μπελένκο αυτομόλησε με ένα MiG-25P Foxbat-A προσγειώνοντας το «Κόκκινο 31» στο αεροδρόμιο Χακόντατε της Ιαπωνίας.

Οι Αμερικανοί δεν πίστευαν στην τύχη τους. Ένα από τα σοβιετικά υπερ-μαχητικά ήταν στα χέρια τους και θα μαρτυρούσε τα μυστικά του… Οι Σοβιετικοί φρύαξαν αλλά δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα. Οι Ιάπωνες παρέδωσαν το MiG-25 στους Αμερικανούς οι οποίοι το μετάφεραν με C-5 Galaxy στην βάση Χιακούρι όπου το διέλυσαν για να το εξετάσουν σχολαστικά. Αυτό ήταν και η αρχή του τέλους του μύθου του απόλυτου σοβιετικού μαχητικού. Τώρα οι Δυτικοί ήξεραν γι’ αυτό και το MiG-25 δεν φάνταζε πια τόσο εντυπωσιακό.

Η μελέτη του αεροσκάφους απέδειξε ότι ήταν απλώς ένα αναχαιτιστικό με τρομερές επιδόσεις αλλά και αδυναμίες και όχι μαχητικό αεροπορικής υπεροχής. Όμως το Foxbat παρέμενε επικίνδυνο. Όταν τον Ιανουάριο του 1991 ξεσπούσε η «Καταιγίδα της Ερήμου» οι Αμερικανοί κατάλαβαν ότι το να υποτιμάς τον αντίπαλο δεν είναι ποτέ καλή ιδέα.

Την πρώτη νύχτα του πολέμου, ο Πλωτάρχης Michael Scott ‘Spike’ Speicher της Μοίρας VFA-81 «Sunliners» έγινε η πρώτη αμερικανική απώλεια όταν το F/A-18C του δεν επέστρεψε στο αεροπλανοφόρο USS Saratoga. Αντίθετα με την θέση του Ναυτικού που σε έγγραφο του 1997 υποστήριζε ότι το Hornet χάθηκε εξαιτίας πλήγματος από πύραυλο εδάφους-αέρος, μη διαβαθμισμένη έκθεση της CIA το 2001 ανέφερε ότι κατερρίφθη πιθανότατα από βλήμα ημιενεργούς καθοδήγησης R-40TD (κωδικός ΝΑΤΟ ΑΑ-6 «Acrid») που εξαπέλυσε το MiG-25PDS Foxbat-E του Υποσμηναγού Ζουχαϊρ Νταούντ της 84ης Μοίρας της Ιρακινής Αεροπορίας ενώ το αμερικανικό μαχητικό πετούσε στα 28.000 πόδια με ταχύτητα 540 κόμβων (0,92 Mach).

Στις 23 Δεκεμβρίου 2002 ένα ιρακινό Foxbat σημείωσε την πρώτη κατάρριψη drone από μαχητικό εκτοξεύοντας πύραυλο αέρος-αέρος εναντίον μη επανδρωμένου MQ-1 Predator. Η αμερικανική τακτική προέβλεπε drones οπλισμένα με AIM-92 Stinger να παίζουν τον ρόλο του «δολώματος» για να παρασύρουν τα ιρακινά μαχητικά και μετά να διαφεύγουν. Το συγκεκριμένο drone δεν έφυγε και κάθησε να δώσει μάχη εξαπολύοντας έναν Stinger κατά του MiG. Ο πύραυλός του αστόχησε, του Foxbat όχι.

Από τα 1.186 αεροσκάφη του τύπου που κατασκευάσθηκαν στην Σοβιετική Ένωση, κάποια υπηρετούν ακόμη ως αναγνωριστικά αξιοποιώντας την ταχύτητα και την επιχειρησιακή οροφή των 67,915 ποδών (20.700 μ) της σχεδίασης. Εφοδιασμένο με ανώτερο ραντάρ και κατασκευασμένο με καλύτερα υλικά, το MiG-31 Foxhound που διαδέχθηκε το MiG-25 παραμένει σε ρόλο αναχαίτισης με τις Ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις, παρά τα νεότερα μαχητικά που ακολούθησαν. Το Foxbat όμως υπήρξε πηγή έμπνευσης και για την αντίπαλη πλευρά.

Το εμβληματικό αυτό τζετ του Ψυχρού Πολέμου έγινε αιτία ανάπτυξης ενός εκ των καλυτέρων μαχητικών του κόσμου: του F-15 Eagle. Ο «Αετός» εξελίχθηκε και παραμένει κορυφαίο μαχητικό αεροπορικής υπεροχής ακριβώς επειδή σχεδιάσθηκε υπό την σκιά του «αντίπαλου δέους» του φοβερού Foxbat.

Αλέξανδρος Θεολόγου

 

Πρώτη δημοσίευση 4/1/2019


Μοιραστείτε το άρθρο
  • 261
  •  
  •  

newest oldest most voted
Notify of
Andreas
Guest
Ανδρέας

Τεύχος 40 νομίζω;

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Η αξία του “αγνώστου” στη μάχη:
Στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, οι παρεμβολείς του και το αξιόλογο RWR το καθιστούσαν αλώβητο στις περισσότερες απειλές. Όχι βέβαια στα Τόμκατ.
Στην κατάρριψη Σπάιχερ, η ύπαρξη βλήματος BVR με κατεύθυνση IR στερούσε την προειδοποίηση από τον αντίπαλο (διατάξεις MAW δεν είχαν βρει ακόμη διάδοση …).
Και βέβαια οι κινηματικές επιδόσεις του έδιναν ελπίδες σε εξ αποστάσεως εμπλοκές.
Πάντως, ως αναγνωριστικό ήταν πολύ αξιολογώτερο, ενώ αξιοσημείωτη ήταν και η έκδοση καταστολής αεράμυνας, που δεν εξήχθη, με 4 Kh-58 (AS-11).

chikichiki
Guest
chikichiki

Εγώ η “αφήγηση” που γνωρίζω θέλει τον Νταούντ να βάλλει R-40RD εναντίον του Σπάιχερ, και όχι TD, από απόσταση BVR. Η εκδοχή της ιστορίας με τον TD βγάζει περισσότερο νόημα, αφού διαφορετικά δε δικαιολογείται το γεγονός ότι ο Σπάιχερ δεν αντέδρασε στην καταύγαση/βολή (που όπως φαίνεται, αυτό έγινε). Από την άλλη πάλι, θυμάμαι να διαβάζω κάπου (σε προεπισκόπηση βιβλίου σχετικού με την υπόθεσή του, νομίζω, το οποίο βέβαια είχε και μια δόση συνωμοσιολογίας) πως το RWR του υπέστη βλάβη στη διάρκεια της πτήσης (κατά πόσο αυτό είναι δυνατό, και τι πιθανότητες υπάρχουν για τέτοια σύμπτωση, είναι άλλο θέμα…). Περίεργη υπόθεση… Read more »

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Και, άντε υπέστη βλάβη το RWR του Σπάιχερ … Ενός Α-6Ε (βρισκόταν πολύ κοντά) που είδε MiG-25 ακριβώς από πάνω του “και μέτρησε τα δαχτυλίδια φωτιάς του μετακαυστήρα” του; Ενός ΕΑ-6Β (!) που πετούσε κοντά και επίσης (όπως και ο πιλότος του Α-6Ε) απέδωσε την κατάρριψη στο MiG-25; Πάντως οι Ahmet Sadik/Tom Cooper στο κλασσικό τους άρθρο στην Internatiional Air Power Review vol. 26 λένε επίσης για RD, μεταφέροντας αφηγήσεις του Ζουχαϊρ Νταούντ προς τον Αχμέτ Σαδίκ. Μόνο που ο ίδιος ο Νταούντ μιλά για έντονες παρεμβολές (για να επηρεάσουν το Foxfire τι ήταν πια …), ανάγκη αλλαγής σε λειτουργία… Read more »

chikichiki
Guest
chikichiki

Το μόνο συμπέρασμα που μπορώ να εξάγω είναι ότι…the plot thickens…οι απορίες σας δεν είναι αβάσιμες. Νομίζω ο Νταούντ είχε εντοπιστεί και από F/A-18 του ίδιου strike package, ο χειριστής του οποίου μάλιστα είχε έντονες επιφυλάξεις για την αρνητική απόφαση του Sentry στο αίτημά του για ταυτοποίηση του α/φους ως bandit. Για το δε ραντάρ, θυμάμαι αφήγηση που ήθελε το ραντάρ του MiG-25 να είναι σβηστό/σε standby μέχρι την εμπλοκή, δυσχεραίνοντας τη διαδικασία ταυτοποίησης. Και όσον αφορά τις παρεμβολές, είχα υποθέσει πως είχε πέσει θύμα stand-off jamming από EA-6B/EF-111, άμα σταμάτησαν και οι παρεμβολές με την πρόσκρουση…grab the egg and… Read more »

ΓΙΑΝΝΗΣ 1
Guest
ΓΙΑΝΝΗΣ 1

Eπί ευκαιρίας μιάς που το θέμα έχει να κάνει με Mig.
Για την ιστορία. Σαν σήμερα το 1989 έγινε αερομαχία μεταξύ 2 λιβυκών Mig-23 και 2 αμερικανικών F-14. Έληξε με την κατάρριψη των 2 λιβυκών Mig-23.

Gunner
Guest
Gunner

Το F-15 Eagle ήταν το κορυφαίο μέχρι την εμφάνιση του Su-27 και αργότερα του EF-2000.

chikichiki
Guest
chikichiki

Το Foxbat ενώ λόγω της εποχής της σχεδίασής του παρέμεινε σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ελλείψει ουσιαστικών αναβαθμίσεων, δέσμιο τεχνολογικών αναχρονισμών, είχε εντούτοις πολλά πλεονεκτήματα τα οποία του επέτρεψαν να έχει και μια αξιοσημείωτη καριέρα ακόμα και ως α/φος αεροπορικής υπεροχής. Η ταχύτητά του αποδείχτηκε ασύμμετρο πλεονέκτημα σε αναμετρήσεις με καθαρόαιμα μαχητικά, ενώ το πανίσχυρο ραντάρ του και οι βαρείς του πύραυλοι επέτρεπαν εμπλοκές σε αποστάσεις που λίγα μαχητικά μπορούσαν να συναγωνιστούν, τόσο λίγα που ακόμα και το F-15 δεν ήταν δύσκολο να βρεθεί εντός παραμέτρων βολής και να υποχρεωθεί σε ελιγμούς αποφυγής. Μπορεί να περιοριζόταν μόνο στο… Read more »

Yiannis
Guest
Γιάννης

MiG-25R πάνω από το Αιγαίο (και όχι μόνο) με ελληνικά εθνόσημα… Ε ρε ,κάτι γλέντια που θα ρίχναμε με τους “γείτονες” ….

chikichiki
Guest
chikichiki

Με κάθε σοβαρότητα, αν μπορούσαμε να διαχειριστούμε το μάλλον δύσκολο θέμα της υποστήριξης (και τυχόν αναβαθμίσεων, που θα χρειάζονταν αργά ή γρήγορα), νομίζω πως βάσιμα θα μιλούσαμε για στρατηγικό πλεονέκτημα. Τα μέσα της απέναντι αεράμυνας ακόμα και σήμερα χωλαίνουν επικίνδυνα απέναντι σε α/φος της κατηγορίας του MiG-25. Αρκεί να πούμε ότι F-16 με AMRAAM σε ετοιμότητα των 5′, πολύ απλά δεν αξίζει ούτε να σηκωθεί…

Γιώργος
Guest

Δε θα μπορούσαν να τα πάνε πιο πίσω; Η Τουρκία, αντίθετα με την Κύπρο, έχει πάρα πολύ επιχειρησιακό βάθος.

chikichiki
Guest
chikichiki

Προϋπόθεση για τη διεξαγωγή πολέμου είναι να φέρνεις τον εχθρό εντός της εμβέλειας των όπλων σου, επομένως αν ήθελαν, ας έφευγαν μετά χαράς όσο πίσω τραβούσε η όρεξή τους…

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Πρόλαβαν άλλοι! Η ΕΣΣΔ την άνοιξη του 1991 τα αγόρασε πίσω από τη Βουλγαρία (τα δύο εναπομείναντα από τρία παραδοθέντα -RB και το μοναδικό RU εκπαιδευτικό), με αντίτιμο 5 MiG-23MLD για τη Βουλγαρία από σοβιετικά αποθέματα. Είχαν ήδη αποσυρθεί ως κοστοβόρα. Στα χρόνια της υπηρεσίας τους, 1982-90, “χρυσή εποχή” της Βουλγαρικής Αεροπορίας, ήταν τα πλέον αξιόπιστα και προηγμένα α/φ της, μη ανασχέσιμα από τα μέσα του ΝΑΤΟ στην περιοχή (οι Σοβιετικοί είχαν την πεποίθηση ότι οι πανίσχυροι παρεμβολείς του θα τύφλωναν και το Nike Hercules, που ήταν το μόνο όπλο που μπορούσε, από κινηματικής απόψεως, να αναχαιτίσει τέτοιο στόχο). Το… Read more »

chikichiki
Guest
chikichiki

Η αλήθεια είναι ότι ενώ συνήθως μας κατατρώνε ελληνοτουρκικά σενάρια (που εξίσου συνήθως βρίθουν συμπερασμάτων ευνοϊκής για εμάς έκβασης, στα όρια του εθνικού κομπασμού – δε πειράζει παιδιά, κι οι Αργεντινοί έτσι σκεφτόντουσαν…), λίγη προσοχή δίνεται στην τοπική έκφανση των ψυχροπολεμικών σεναρίων (ίσως γιατί πέφτει βαρύ το πέπλο του μάταιου της υπόθεσης υπό το συμπέρασμα αφανισμού μας από την ΕΣΣΔ, κάνοντας το σενάριο μη “ενδιαφέρον”), καθώς το εξαιρετικό σχόλιό σας θέτει το (μάλλον ρητορικό βέβαια) ερώτημα τι θα έκανε η ΠΑ απέναντι σε τέτοιου είδους κυριολεκτικά μη ανασχέσιμες (ακόμα και το ’80) απειλές, οι οποίες μάλιστα δεν προέρχονταν καν από… Read more »

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Οι μεταψυχροπολεμικές αποκαλύψεις (και ιδίως το λεπτομερέστατο και θαυμάσιο άρθρο του Alexander Mladenov στο τεύχος Αυγούστου 1996 του Air Forces Monthly, για τα βουλγαρικά -25) επιβεβαιώνουν ότι σε περίοδο πολέμου είχαν αποστολή τον βομβαρδισμό των γειτονικών ΝΑΤΟϊκών πρωτευουσών στην περιοχή … Δεν γνωρίζω αν η ΕΣΣΔ είχε πολιτική σε περίπτωση πολέμου να χρησιμοποιεί συμμαχικές αεροπορίες ως φορείς των πυρηνικών βομβών της, όπως οι ΗΠΑ. Πάντως εκπαίδευση σε ρίψεις (συμβατικών) δεν έκαναν, διότι … δεν υπήρχε αρκετά μεγάλο πεδίο βολής στη Βουλγαρία (βασικά και το ίχνος των πτήσεων μετά βίας χωρούσε στον ΕΕΧ της χώρας …). Το ότι ο συνδυασμός F-4E/AIM-7E… Read more »

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Θυμάμαι όταν πήγε μια φορά επίσημη επίσκεψη στο Βουλγαρία ως ΥΕΘΑ ο Σπήλιος Σπηλιωτόπουλος, παλαιός Φαντομάς από την πρώτη σειρά της άνοιξης 1974, μπαίνοντας στο βουλγαρικό υπουργείο είπε χαριτολογώντας στον ομόλογό του “επιτέλους βλέπω από κοντά το … στόχο μου” … Το θυμόταν από αεροφωτογραφίες των RF-84F … Ήταν παλιά στα F-104G στον Άραξο, και είχε αποστολή να πλήξει με πυρηνική βόμβα το κτήριο …

adpanos
Member
Trusted Member
adpanos

“Η μελέτη του αεροσκάφους απέδειξε ότι ήταν απλώς ένα αναχαιτιστικό με τρομερές επιδόσεις αλλά και αδυναμίες και όχι μαχητικό αεροπορικής υπεροχής. Όμως το Foxbat παρέμενε επικίνδυνο. ”

Και μετά από 50 χρόνια, οι Αμερικάνοι που τότε είδαν τις αδυναμίες του MIG-25 στην ευκινησία , είπαν να τους αντιγράψουν δημιουργώντας τον “ΚΟΥΒΑ” F35 ….. με μόνη διαφορά το ότι ο κουβάς δεν βασίζεται στο ύψος πτήσης και την ταχύτητα, αλλά στο stealth ….

Πόσο μπροστά ήταν αυτοί οι Κομμουνιστές (ΕΣΣΔ) …..

panos
Member
Member
panos

:)) , plus 1