Από τον εκλιπόντα καθηγητή κο Μαργαρη μια ψύχραιμη άποψη, ένα κείμενο του 2007. 

1.Οι φωτιές στα δάση είναι φυσιολογικά φαινόμενα. 

Η φωτιά είναι ομαλά ενταγμένη στα μεσογειακού τύπου οικοσυστήματα. Σε όλες τις χώρες γύρω από τη Μεσόγειο, στην Καλιφόρνια, στο Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας, στη Νότια Αφρική, στην Αυστραλία, στη Χιλή είναι σύνηθες φαινόμενο. Την προηγούμενη μόλις εβδομάδα φωτιά στην Καλιφόρνια έκανε στάχτη 2.000 σπίτια. Η Ελλάδα δεν είναι ειδική περίπτωση. Ακόμα και τα ζώα της χώρας μας είναι προσαρμοσμένα σε αυτήν. Υπάρχουν πουλιά που πάνε μόνο στις καμένες εκτάσεις γιατί εκεί βρίσκουν πολλά έντομα. Και τα έντομα είναι πολλά, γιατί τα φυτά που βγαίνουν στις καμένες περιοχές ανθίζουν γρηγορότερα. Είναι, όσο και αν δεν το πιστεύουμε, αυτός ο κύκλος της ζωής των μεσογειακών οικοσυστημάτων. Μια καμένη περιοχή, την πρώτη χρονιά μετά τη φωτιά είναι κήπος.

2. Δεν αντιμετωπίζονται σωστά οι πυρκαγιές.

Η πυρκαγιά των δασών θέλει ειδική αντιμετώπιση. Στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ έχουν καταγράψει όλες τις προηγούμενες φωτιές, από το 1985 έως σήμερα. Υπάρχουν σε εξειδικευμένα προγράμματα ανά πάσα στιγμή δεδομένα, όπως οι άνεμοι που φυσούν, μετεωρολογικά και κλιματικά στοιχεία, τα είδη των φυτών που έχουν φυτρώσει, η ηλικία τους, οι εκτάσεις που έχουν ξανακαεί, και ο χρόνος που συνέβη αυτό. Έχοντας διαθέσιμα όλα τα στοιχεία μπορούν να αντιμετωπίσουν τις φλόγες κάθε φορά με τον τρόπο που χρειάζεται. Η σύγκριση με την Ελλάδα είναι καταλυτική. Εδώ ο καθένας λειτουργεί περίπου ως μαθητευόμενος μάγος.

3. Ποιοι είναι οι εμπρηστές.

Εμπρηστές στην Ελλάδα είναι η ΔΕΗ, οι ανεξέλεγκτες χωματερές και όσοι έχουν κοπάδια. Δεν υπάρχουν σατανικοί εμπρηστές με κουκούλες και μηχανές που καίνε τα δάση. Υπάρχει και ένα μεγάλο ποσοστό πυρκαγιών που προκαλούνται από άλλες αιτίες. Στη Χαλκιδική η φωτιά ξεκίνησε πέρσι από κεραυνό. Τώρα έλεγε κάποιος ραδιοφωνικός σταθμός ότι υπήρχε εμπρηστικός μηχανισμός στην Πάρνηθα. Είναι λάθος. Βρίσκουν μια παλιά οβίδα και λένε μετά ότι πρόκειται για εμπρηστικό μηχανισμό.

4. Τα πεύκα είναι οι μεγάλοι ένοχοι.

Έχουμε μια μανία με τα πεύκα. Τα φυτεύουμε παντού. Στα στρατόπεδα τα βάζουν δίπλα στις πυριτιδαποθήκες. Τα πεύκα όμως έχουν ένα… μειονέκτημα. Χρειάζονται, προκαλούν, τη φωτιά. Ανήκει στο DΝΑ τους. Στο Πήλιο που δεν έχει πεύκα, πήγαν οι δασολόγοι και φύτεψαν. Τα πεύκα αυτά έχουν καεί έως τώρα τρεις φορές. Στην Πάρνηθα τα πεύκα έκαψαν τα έλατα. Από τη ρητίνη βγαίνει το εύφλεκτο νέφτι.

5. Ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας.

Υποτίθεται ότι είχαν κάνει Εθνικό Δρυμό και μιλούσαν για τα κρι- κρι που τα έφεραν από την Κρήτη. Είχαν μαντρώσει μια περιοχή και είχαν βάλει μέσα ελάφια. Για να δουλέψει πραγματικά ένα οικοσύστημα με ζαρκάδια και ελάφια έπρεπε να υπήρχαν και λύκοι. Τα ελάφια είχαν γίνει τόσο πολλά που τρώγανε συνεχώς τους φλοιούς των ελάτων.

6. Δεν θα λιγοστέψει το οξυγόνο των Αθηναίων.

Άκουσα ότι θα λιγοστέψει το οξυγόνο στην Αθήνα. Το οξυγόνο, τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια, δεν έχει ελαττωθεί. Το οξυγόνο παράγεται κατά ενενήντα τοις εκατό από τους ωκεανούς. Πιστεύει κανείς ότι στη Σαχάρα δεν έχουν οξυγόνο; Στους πόλους που δεν έχουν δέντρα δεν έχουν οξυγόνο άραγε; Άκουσα επίσης να λένε και να ξαναλένε εξαφανίστηκε ο τελευταίος πνεύμονας πρασίνου. Δεν ήταν ο τελευταίος πνεύμονας πρασίνου στο Λεκανοπέδιο. Υπάρχει η άλλη πλευρά της Πάρνηθας, η Πεντέλη, ο Υμηττός που ξαναπρασίνισε.

7. Δεν χρειάζονται αντιπλημμυρικά έργα, ούτε αναδασώσεις.

Στο Άγιον Όρος, πριν από δέκα χρόνια, μια φωτιά είχε κατακάψει τα πάντα. Καθηγητές και οικολόγοι λέγανε ότι έπρεπε να γίνουν αναδασώσεις. Οι καλόγεροι δεν άφησαν κανέναν να μπει μέσα. Οι καλόγεροι ευτυχώς δεν έχουν γίδια. Το δάσος έγινε καλύτερο απ΄ ό,τι ήταν πριν.

Στην Πάρνηθα σήμερα υπάρχει ένας υποόροφος. Είναι ο σχίνος, η κουμαριά, το πουρνάρι. Σε αυτά τα φυτά καίγεται μόνο το από πάνω μέρος. Καίγεται δηλαδή το 40%. Το 60% το αποτελούν οι ρίζες τους. Αυτά τα φυτά «ξαναπετάνε» αμέσως με τις πρώτες φωτιές. Αυτά που ακούμε περί πλημμυρών κ.λπ. είναι ανοησίες. Το έδαφος και το νερό συγκρατούνται από τον υποόροφο, γιατί οι ρίζες είναι ζωντανές. Δεν πρέπει να πατήσει κανείς μέσα στην καμένη έκταση, να κόψει κορμούς, να τους σέρνει. Στην Πεντέλη, σε εκείνες τις φοβερές αναδασώσεις, μικρών τμημάτων ευτυχώς, σκάβανε και φύτευαν ασθενικά δεντράκια και συγχρόνως καταστρέφανε γύρω στα 100 μικρά φυτά που είχαν φυτρώσει από μόνα τους.»

***

Καθηγητής Νίκος Μάργαρης, 

Διετέλεσε ακαδημαϊκός δάσκαλος στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου εξελέγη Διευθυντής Τομέα Οικολογίας στα 35 του. Στο πανεπιστήμιο Αιγαίου έβαλε τα θεμέλια για την ίδρυση του Τμήματος Περιβάλλοντος.

Από το facebook του κ.Αντώνη Δαρζέντα

Το άρθρο του βήματος

https://www.o-klooun.com/anadimosiefseis/n-margaris-giati-kaigontai-ta-dasi

5 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Εξαιρετικός επιστήμονας δάσκαλος και αρθρογράφος.

    Εξαιρετικά τα άρθρα του και στους 4T πριν από 25-30+ χρονια (late80s-90s)
    (τόσο παλιούρας είμαι)

    Υπάρχουν κάπου συγκεντρωμένα?

    Δυστυχώς έφυγε νωρίς και δεν εισακούστηκε από την Πολιτεία στις προτάσεις του

  2. <>…………..
    φταιει η ΔΕΗ, οι βοσκοι που βοσκουν προβατα,
    φταινε οι ελοχιμ, οι νεφελιμ, οι κροκοδειλοι στουσ υπονομουσ, και οι καλλικαντζαροι που εμειναν απ τα Χριστουγεννα………..

    Επισησ το κειμενο ειναι αναδημοσιευση..περιληψη και ερμηνεια του αυθεντικου κειμενου το Πανεπιστημιακου και εχουν προστεθει φρασεισ οπωσ η παραπανω μπουρδα που δεν υπαρχει σε κανενα σημειο του κειμενου οπωσ δημοσιευθηκε το 1999 στο βημα

    • Το άρθρο από την αρχή αναφέρει ότι είναι κείμενο του 2007. Δεν αναφέρει πουθενά το κείμενο του 1999 στο βήμα, το οποίο μπορούμε να το βρούμε εύκολα με μία απλή αναζήτηση. Είναι απλά δύο διαφορετικά κείμενα του ίδιου Πανεπιστημιακού. Όσο και να προσπαθείς να αποδείξεις το αντίθετο, ο χώρος αυτός παραμένει έγκυρος.

  3. Το πρόβλημα εδώ δεν ήταν οι φωτιές, αυτές υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν. Το θέμα είναι ότι έχουμε αριθμό θυμάτων σαν να είμαστε σε πόλεμο, και από διαχείριση κρίσης μηδέν, παρότι έχουμε ήδη πολλές τα τελευταία χρόνια.

    Μετά τις φωτιές πριν 10 χρόνια, έπρεπε να ήταν έτοιμοι. Έπειτα από τις πλημύρες στην Μάνδρα έπρεπε να είναι έτοιμοι, πες δεν έχουν λεφτά ή κάτι για προληπτικά μέτρα/έργα, αλλά το να πεθάνουν 80 +άνθρωποι σε μια έκταση μισού τετραγωνικού χιλιομέτρου κοντά στον αστικό ιστό, σημαίνει ότι όλοι κοιμήθηκαν. Με 2-3 αεροπλάνα για μια ώρα θα είχαν τελειώσει, αλλά δεν το περίμεναν. Με μερικά πλοία και μερικά Σινούκ, η κατάσταση δεν θα είχε φτάσει εκεί που έφτασε.

    Και το τελευταίο και βασικότερο, δεν καταλαβαίνω τι κάνουν όσοι πληρώνονται ακριβώς για να προσέχουν σε ώρες κρίσης. Δηλαδή, δεν καταλαβαίνω, όταν λένε στις ειδήσεις:

    -Χειμώνα: Κίνδυνος ακραίων καιρικών φαινομένων, οι δήμαρχοι και η περιφέρεια κτλ ξεβουλώνουν φρεάτια και προετοιμάζουν το έδαφος να περάσει ανώδυνα. Δεν είναι ποτέ έτοιμοι.

    -Καλοκαίρι: Προειδοποίηση συνδυασμού αέρα και ζέστης άρα κινδύνου πυρκαγιάς. Μια δουλειά έχουν, επιφυλακή, να πετάει κανένα αεροπλάνο, κανένα drone, κτλ να πιάσουν το πρόβλημα στην αρχή και να έχουν χρόνο να συντονίσουν την διαχείριση και αντίδραση. Δεν είναι ποτέ έτοιμοι.

    Μια δουλειά έχουν να κάνουν για περίπου 20 μέρες τον χρόνο (μαζί με τις φωτιές). Από το αποτέλεσμα φαίνεται ότι δεν την κάνουν. Δεν τους ζητάει κανείς να κάνουν τον Αϊνστάιν, ούτε να δουλεύουν 24/7 όλο τον χρόνο. 20 ημέρες τον χρόνο, εκεί που ακούν την προειδοποίηση στο ραδιόφωνο, να πουν έρχεται, να είμαστε έτοιμοι, δεν πάω άδεια, δεν λουφάρω, θα κάτσω και όλο το 24ωρο, είναι οι 20 μέρες που κάνω δουλειά. Και όμως…για κάποιο μαγικό λόγο, πάντα κάθε χρόνο, κάτι μεγάλο και άσχημο συμβαίνει. Τι να πω…

    Το άρθρο μιλάει για υπερφωτιές στην Καλιφόρνια προηγούμενων ετών που έκαψαν σε διάστημα πολλών ημερών 2.000 σπίτια σε μια απέραντη έκταση. Εδώ σε ένα τετραγωνικό χιλιόμετρο σε μια φωτιά μερικών ωρών κάηκαν 1.000 και έχουμε ένα σωρό θύματα…

Comments are closed.