Στη δεκαετία του 1980, η Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (SFRY) είχε ανάγκη από ένα νέο ελαφρύ μαχητικό αεροσκάφος για να αντικαταστήσει το γηρασμένο στόλο των MiG-21. Για αυτό το λόγο, ξεκίνησε η ανάπτυξη ενός εγχώριου αεροσκάφους πολλαπλών ρόλων με την ονομασία «Novi Avion», δηλαδή «Νέο Αεροσκάφος».

Ενώ η αεροπορική βιομηχανία της Γιουγκοσλαβίας είχε αρκετή εμπειρία στο σχεδιασμό και κατασκευή αεριωθούμενων αεροσκαφών, έχοντας κατασκευάσει το J-22 Orao και το G-4 Super Galeb, δεν είχε γνώσεις πάνω στη κατασκευή υπερηχητικών αεροσκαφών και για αυτό το λόγο, ζήτησε τεχνική βοήθεια από διάφορες ξένες αεροπορικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων ισραηλινών, γαλλικών και βρετανικών.

Στο τέλος, η γαλλική εταιρεία Dassault Aviation επιλέχθηκε για να παρέχει τεχνολογική βοήθεια στο σχεδιασμό και τη κατασκευή του Novi Avion. Οι ομοιότητες του γιουγκοσλαβικού αεροσκάφους με το Rafale της Dassault που αναπτύχθηκε για τη Γαλλική Πολεμική Αεροπορία, είναι εμφανής σε αρκετά σημεία.

Μια βασική τεχνολογία που ενσωματώθηκε στο Novi Avion που ήταν αυτή του fly-by-wire (FBW), ούτως ώστε το αεροδυναμικά ασταθές (για λόγους ευελιξίας) αεροσκάφος, να είναι δυνατό να πετάξει. Πρόκειται για μια τεχνολογία που χρησιμοποιούν όλα τα σύγχρονα μαχητικά μαχητικά από τα τέλη της δεκαετίας του ’70. Για τις ανάγκες πλήρους ανάπτυξης της τεχνολογίας, ένα J-22 «Orao» μετατράπηκε σε αεροσκάφος FBW.

Η άτρακτος του Novi Avion ήταν κατασκευασμένη από ανθρακονήματα, κέβλαρ, τιτάνιο, κράματα αλουμινίου, χάλυβα και διάφορα άλλα συνθετικά υλικά που είχαν ήδη αναπτυχθεί από τους Γάλλους για το Rafale, γεγονός που μείωσε σημαντικά το χρόνο ανάπτυξης του αεροσκάφους. Ο γαλλικής σχεδίασης υπολογιστής αποστολών σχεδιάστηκε έτσι ώστε ο πιλότος να μπορεί να αλλάζει γρήγορα την τρέχουσα εργασία και να δύναται να επαναπρογραμματίσει την αποστολή κατά τη διάρκεια της πτήσης. Η πλοήγηση θα γινόταν με ένα σύστημα INS / GPS και μερος των λειτουργιών, θα εκτελούνταν με ένα -στοιχειώδες για την εποχή του-  σύστημα φωνητικού ελέγχου.

H ζεύξη δεδομένων του ηλεκτρονικού εξοπλισμού, σχεδιάστηκε να πληροί το πρότυπο MIL-STD-1553 του ΝΑΤΟ για να διευκολυνθούν οι αναβαθμίσεις και η συμβατότητα με άλλα δυτικά ραντάρ και συσκευές.

Όσον αφορά τον οπλισμό του Novi Avion, αυτός θα αντιγραφόταν κατευθείαν από το Rafale και θα περιλάμβανε ένα πυροβόλο GIAT των 30mm, βλήματα Magic II, Super Matra, ακόμη και MICA, η ανάπτυξη του οποίου είχε ξεκινήσει περίπου την ίδια εποχή.

Για αποστολές αέρος-εδάφους, το Novi Avion θα μπορούσε να φέρει όλους τους τύπους κατευθυνόμενων και μη βομβών που μπορούσαν να φέρουν τα γαλλικά αεροσκάφη. Η Γιουγκοσλαβία είχε επίσης στη κατοχή της βλήματα  AGM-65 Maverick, πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε ένα εγχώριο αντίγραφο με την ονομασία Grom.

Όσον αφορά το κινητήρα, το Novi Avion θα τροφοδοτούταν από έναν Snecma M88, ο οποίος θα του επέτρεψε να φτάσει ταχύτητες έως και 1,88 Mach.

Η πρόοδος στο σχεδιασμό του Novi Avion δεν ξεπέρασε ποτέ μερικές μακέτες του πιλοτηρίου και μερικά μοντέλα υπό κλίμακα για δοκιμές σε αεροδυναμική σήραγγα. Η ολοκλήρωση του πρώτου πρωτοτύπου σχεδιαζόταν για το 1995, ενώ η σειριακή παραγωγή θα ξεκινούσε από το 1996.  Το πρόγραμμα ωστόσο σταμάτησε εξαιτίας της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας.

Παρά το άδοξο τέλος του Novi Avion, το παράδειγμα της γιουγκοσλαβικής αεροπορικής βιομηχανίας που λίγο έλειψε να κατασκευάσει ένα ελαφρύ μαχητικό πολλαπλών ρόλων 4ης γενιάς, δε μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ως άθλος, δεδομένου πως μια μικρή χώρα, κόντεψε να κατασκευάσει ένα αεροσκάφος (δυνητικά εξοπλισμένο με βλήματα BVR MICA) που στους βομβαρδισμούς του 1999, θα αποτελούσε μεγάλο μπελά για τα νατοϊκά αεροσκάφη.

Ακολουθεί συλλογή με σχετικά άγνωστες εικόνες από δημοσιεύματα της εποχής.

 

10 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Πτηση και διαστημα αυτο το ανακαλυψα μολις χθες με το Ισραηλινο Lavi, το γιουγκοσλαβικο Οrao αλλα και τα ρουμανικα IAR-93 Vultur και IAR-95

  2. Στην ουσια ηταν ενα μονοκινητηριο Rafale. Αυτο διολου δεν μειωνει την αξια που θα ειχε αν γινοταν πραγματικοτητα. Εν τελει την Γιουγκοσλαβια την διελυσαν, αλλα η αεροναυπηγικη της παραδοση παραμενει ( σε Σερβια, Σλοβενια και Κροατια). Αυτο ειναι που πρεπει να κρατησουμε. Για να το μιμηθουμε, ειμαι λιγοτερο αισιοδοξος.

  3. Mονοκινητηριο Rafale, ίσως η ιδανική επιλογή για μας. Πάντως θα έπρεπε να προχωρήσουμε σε μια πολύ στενότερη συνεργασία με τους Σέρβους στο στρατιωτικό τομέα. Έχουν παρουσιάσει ιδιαίτερα αξιόλογα οπλικά συστήματα – τουλάχιστον στα χαρτιά. Αλλά φοβάμαι ότι με τη νοοτροπία που κουβαλάνε οι ιθύνοντες, μάλλον θα τους «κάψουμε » τους ανθρώπους.

  4. Ποιο ακριβώς είναι το επίτευγμα όταν δεν φτιάχθηκε πρωτότυπο; Προσοχή, δεν εννοώ ότι ήταν ανέφικτο, διότι και οι άνθρωποι είχαν αξιόλογες υποδομές και η σχεδίαση έφερε βαριά υπογραφή. Αλλά άθλος δεν ήταν. Θα ήταν αν είχε πετάξει. Το Lavi (πολύ πίσω σε τεχνολογία προωστικού συστήματος σε σχέση με το Novi Avion, συνήθως το αντίθετο συμβαίνει με Γάλλους και Αμερικάνους) πράγματι πέταξε, και ήταν επίτευγμα (άσχετα που η δαπάνη εξέλιξής του ήταν περιττή, και οι εξαγωγικές του προοπτικές ανύπαρκτες λόγω βέτο αμερικανών προμηθευτών υποσυστημάτων και προωστικού συστήματος … δεν έχει νόημα όταν έχεις θάλασσες από Φ-16 να προσπαθείς να επινοήσεις ένα Φ-16 σε κλίμακα 2/3 ή 3/4 …). Το μέγεθος του επιτεύγματος δείχνει η υιοθέτηση της διάταξης από το J-10, βασικό μαχητικό της Κίνας.
    Ενδιαφέρον ότι η Γιουγκοσλαβία είχε ανοίξει τα φτερά της τα τελευταία της χρόνια (θυμάμαι και μια «πενταμερή» Ιταλίας, Αλβανίας, Γιουγκοσλαβίας, Αυστρίας, Ουγγαρίας, που είχε προκαλέσει τη μήνι της Γερμανίας και μάλλον ήταν η αιτία να δοθεί σε Σλοβενία και Κροατία το σύνθημα για να αρχίσει το ξήλωμα του πουλόβερ (γιατί οι ηλίθιοι Δυτικοί μπήκαν στο παιχνίδι της Γερμανίας είναι ένα άλλο ερώτημα βέβαια …). Η νέα αυτή αυτοπεποίθηση της δυτικόστροφης όψιμης Γιουγκοσλαβίας εκδηλωνόταν και με ολοένα οξύτερα διαβήματα προς την Ελλάδα, από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και μετά, για τα «δικαιώματα των καταπιεζομένων Σλαυομακεδόνων». Η Σερβία του Μιλόσεβιτς, τουναντίον, από το 1989 και μετά, δεν αντελήφθη τα μηνύματα των καιρών … Εγκλωβίστηκε στον εαυτό της, παρεχώρησε το ρόλο του προκεχωρημένου αμερικανικού φυλακίου στην Αλβανία (ρόλο που μπορούσε να κατέχει η ίδια …) και κατόρθωσε να απωλέσει την ιστορική της κοιτίδα (Κόσσοβο & Μετόχια) … Ο μοιραίος άνθρωπος για ένα έθνος …

  5. Καμιά διαφορά δεν θα υπήρχε ως προς την έκβαση του πολέμου στην Γιουγκοσλαβία. Από άποψη υλικού υπήρχαν , MIG-29, υποδεέστερα σε ραντάρ και ηλεκτρονικά από τα αντίστοιχα δυτικά αεροσκάφη βέβαια. Δεν είναι το μόνο στο οποίο υστερούσαν . Αριθμητικά υπολείπονταν των Νατοϊκών, οι οποίοι αν δεν κάνω λάθος είχαν κάπου 600 αεροσκάφη. Αλλά δεν είναι μόνο οι αριθμοί, αλλά και η εκπαίδευση και οι τακτικές και το δόγμα χρήσης του αεροπορικού όπλου.

  6. Πολύ φιλόδοξο σχέδιο, από τη μία συγχαίρω τη Γιουγκοσλαβία που τόλμησε να ασχοληθεί σοβαρά με κάτι τέτοιο αλλά από την άλλη δε μπορώ να φανταστώ κάποιο ιδιαίτερα αξιόμαχο τελικό αποτέλεσμα. Πάντα θα ζούσε υπό τη σκιά του «big brother» Rafale (σε εισαγωγικά γιατί δε το λες και «big» το Rafale) και του Gripen. Θυμίζει επίσης ελαφρώς κάποια από τα lightweight σχέδια που είχαν προταθεί στα προγράμματα ΗΠΑ και Βρετανίας τη δεκαετία του ’80.

  7. Σε ότι αφορά το ισραηλινό Lavi για το οποίο αναφέρθηκε πιο πάνω ο Nikolaos, για την ιστορία για όσους δεν θυμούνται, οι ισραηλινοί είχαν σκοπό να κατασκευάσουν 300 εκ των οποίων τα 240 θα ήταν μονοθέσια και τα 60 διθέσια.
    Γνώμη μου ότι το Lavi έπρεπε να το είχαν προχωρήσει. Στην τελική το έδωσαν να το προχωρήσουν οι κινέζοι ως J-10…

    • Οι οποίοι έκαναν το σωστό πράγμα: Μεγέθυνση στην κατηγορία των 7,5-9 τόννων αποβάρου και 24.000-29.000 λιβρών ώσεως.
      Καθώς εν τω μεταξύ οι συμβατικές απειλές κατά του Ισραήλ από την εγγύς περιφέρεια του ατονούσαν και η δυνατότητα προβολής αεροπορικής ισχύος σε σημαντική απόσταση (π.χ. Ιράν) ελάμβανε προτεραιότητα, τα 250-300 Lavi πιθανώς θα είχαν γίνει βαρίδι για τη ΗhA στο μεταξύ …

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here