Την εποχή που δεν υπήρχαν τηλεοράσεις, ραδιόφωνα και διαδίκτυο, οι αφίσες ήταν ένα από τα συνηθέστερα μέσα προπαγάνδας που χρησιμοποιήθηκαν από κάθε χώρα που ήθελε να εμφυσήσει το πατριωτικό αίσθημα στους πολίτες της. Οι αφίσες που κυκλοφόρησαν στη Σοβιετική Ένωση ήταν μερικές από τις πιο εντυπωσιακές.

Το είδαμε στο Sputnik.

Πρωτοδημοσιεύτηκε στις 24/2/2018

29 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Χθες, 23 Φεβρουαριου στη Ρωσια γιορταζεται η μερα του «προστατη της πατριδας». Γιορταζουν οι επαγγελματιες στρατιωτικοι καθως και οσοι εχουν υπηρετησει θητεια.

    • 23/2/1918 Η επισημη ημερα ιδρυσης του Ερυθρου Στρατου των Εργατων και των Αγροτων. Αυτό γιορταζουν. Θοδωρής.

  2. Μια μικρή παρατήρηση μόνο. Καμιά αφίσα επί ΕΣΣΔ δεν ήταν για τη «μητέρα Ρωσσία»… Για την πατρίδα, το Κόκκινο Στρατό , τη σοβιετική εξουσία κτλ κτλ ναι αλλά για τη »μητέρα Ρωσσία» ποτέ.

    • Πολύ σωστό, αλλά νομίζω υπάρχει μια έκφραση (που απαντάται και στα παραπάνω εκπληκτικά πόστερ, μερικά και με ζωηρό καλλιτεχνικό ενδιαφέρον), Rodina σε λατινική γραφή αν δεν κάνω λάθος, που σημαίνει «μητέρα πατρίδα», και είναι ουδέτερη, μπορεί να αναφέρεται στη Ρωσία ή στην ΕΣΣΔ, αναλόγως ιστορικής περιόδου. Ο Τσιμούχας ή ο Προβοκάτωρ είναι ίσως σε θέση να μας διαφωτίσουν εγγύτερα γι’ αυτήν την πολυθρύλητη, «μυστικιστική» σχεδόν έννοια, ως γνώστες και της ρωσικής …

      • @ Nikolaos,

        Αυτό που λες είναι το «За Родину» (διαβάζεται ως «ζα Ρόντινου») το οποίο σημαίνει «για την Πατρίδα». Εναλλακτικά (αν και σπάνια) θα μπορούσε να το βρεις και ως «За Родину мать» (διαβάζεται ως «ζα Ρόντινου μάτι» – αν και είναι δύσκολο να αποδώσει κανείς σε Ελληνικό γραπτό, τον τρόπου που προφέρεται η Ρωσική γλώσσα) το οποίο σημαίνει «για την Μητέρα Πατρίδα».

        Κατά την διάρκεια του Β’ ΠΠ («Μεγάλου Πατριωτικού πολέμου» όπως έχει περάσει στη συνείδηση των πρώην Σοβιετικών και νυν κυρίως Ρώσων, Ουκρανών κλπ) τα συγκεκριμένα «За Родину» και «За Родину мать» ήταν γραμμένα επάνω σε άρματα μάχης, αεροπλάνα κλπ. Μπορούσε να υπάρχει και σε παραλλαγή ως «За Сталина» (διαβάζεται ως «ζα Στάλινα») το οποίο σημαίνει «για τον Στάλιν».

        Τέλος, σε πολλές αφίσες υπήρχε το «За Родину, за Сталина», το οποίο σημαίνει (όπως έχεις καταλάβει) «για την Πατρίδα ΚΑΙ για τον Στάλιν», ως μία προσπάθεια του καθεστώτος του Πατερούλη να συνδέσει μέσα στο μυαλό των Σοβιετικών την απόλυτη ταύτιση της έννοιας «Πατρίδα» με το δικό του όνομα.

        https://i.imgur.com/Cc6lIfR.jpg

      • Ναι φίλε μου, κάπως έτσι ήταν.

        Στην προτελευταία αφίσα θα δεις » за родину, за честь, за свободу» (ζα ρόντινου, ζα τσαστ’ι, ζα σβαμπόντου) / για την πατρίδα, για την τιμή, για την ελευθερία. Αλλά και σε πολλές άλλες αφίσες θα δεις σχετικές αναφορές.

        Στη μεγάλη Σοβιετική Ένωση, η έννοια της πατρίδας δεν ήταν συνδεδεμένη με τις εθνικότητες/εθνότητες/γένη/έθνη (όπως θες πες το) αλλά με την ίδια την ίδια την κοινωνία. Μικρή σημασία είχε αν είσαι σλάβος, τάταρος, αζέρος ή κινέζος, όποια και να ήταν η καταγωγή σου, από τη στιγμή που συμμετείχες ενεργά στην παραγωγή, ήσουν κομμάτι της «πατρίδας».

        …γι αυτό και πουθενά δεν θα δεις «για τη Ρωσία»…

  3. Πάλι με χρόνια με καιρούς..
    Αλλά έρχονται και κάτι τομάρια σταχανοβίτες απεργοσπάστες που υπονομεύουν το Κόμμα στην προσπάθεια για την γενική ευημερία και την τελική επικράτηση

  4. 28.000.000 Σοβιετικοί Πολίτες που πίστεψαν στο Σύστημα που τους έδωσε ελπίδα για το αύριο πέθαναν κατά των Ρωσικό Εμφύλιο και κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Διόλου τυχαίο γεγονός για να ξεφύγουν από την μιζέρια που τους πρόσφερε η Ιμπεριαλιστική Ρωσική Αυτοκρατορία, που ευημερούσαν μόνο οι αυλικοί του Τσάρου και της Εκκλησίας.

  5. Ευτυχώς ή δυστυχώς, ο Στάλιν πέρασε από κανονική πριονοκορδέλα τους γνήσιους κομμουνιστές επαναστάτες και ενσωμάτωσε στη σοβιετική κοινωνία όλα τα απομεινάρια της παλιάς αυτοκρατορικής τσαρικής Ρωσίας plus τις περιφερειακές δημοκρατίες (Ουκρανία, Βαλτικές, Αρμενία κλπ).
    Κατά τα άλλα με πιάνει δέος ακόμα και σήμερα με την προπαγανδιστική δεινότητα της ΕΣΣΔ. Στην πραγματικότητα, αν δει κανείς τα γεγονότα της πτώσης Τσαουσέσκου καταλαβαίνει πόσο δυστύχημα θα ήταν για κάποιον να γεννηθεί σε χώρο εντός της Σοβιετικής σφαίρας επιρροής.

    • Φαντάζεστε να είχαν αξιοποιήσει πρώτοι το διαδίκτυο; Θα μας είχαν καθήσει στο σβέρκο (μέχρι τουλάχιστον την απολύτως αναπόφευκτη οικονομική κατάρρευση …). Η δεινότητά τους όμως στην προπαγάνδα ήταν πράγματι διαχρονική. Θυμάμαι από τα εφηβικά χρόνια τα πρωτοσέλιδα του «Έθνους» (για ξεκάρφωμα βέβαια δεν υποστήριζε το ΚΚΕ, αλλά τον Ανδρέα …): «H CIA πίσω από τη δολοφονία!» (την επομένη της δολοφονίας της Ινδής πρωθυπουργού Ίντιρα Γκάντι, θεωρουμένης περίπου αγίας στην τότε Ελλάδα, από μουσουλμάνους Σιχ σωματοφύλακές της) … Ή «Πυρηνικά στο διάστημα μετέφερε το Τσάλλεντζερ!», την επομένη της εκρήξεως του Space Shuttle … Από τότε περίπου ξεκινά και η ψυχοπαθολογική φοβία του Έλληνα γα την τεχνολογία («του διαβόλου πράγματα»), την ατομική ενέργεια και τους αμυντικούς εξοπλισμούς … Ακόμη θυμάμαι μερικούς σμηνίτες να λένε «μήπως εκπέμπει ραδιενέργεια; Μήπως έχουν απεμπλουτισμένο ουράνιο;» όταν χρειάστηκε να βάλουμε με τα χεράκια μας στο HAS ένα οπλισμένο α/φ (ένα ταλαίπωρο F-5A με δύο Mk.82 , μη φανταστούμε κάτι εξωτικό …) …

      • Υπηρχε ενα σελτερ στην 113 οπου ειχε επανω (ζωγραφιστο ) το σημα της ραδιενεργειας.
        Μεσα ειχε το «ακτινολογικο» οπου ελεγχαν τα αεροπλανα για ρωγμες κλπ.

        • Στην 113 διαδραματιζόταν το περιστατικό 🙂 ! Αλλά δεν είχα δει το σήμα της ραδιενέργειας! Ήταν τότε που το ΒΗΜΑ και άλλα όργανα του Σημίτη είχαν ανακινήσει (με αφορμή συζητήσεις περί Σερβίας, Κοσόβου κλπ) θέμα ύπαρξης πυρομαχικών DU στις ΕΔ για να φθείρουν τον Άκη … Οι ηλίθιοι τελικά είναι ανίκητοι …

    • Έχω συγγενείς που γεννήθηκαν από την Τασκένδη μέχρι και την Πράγα. Πολιτικοί πρόσφυγες και κάποιοι Πόντιοι που εγκαταστάθηκαν πριν την Ποντιακή Γενοκτονία στην τότε Ρωσική Αυτοκρατορία. Αναπολούν τις ζωές τους στις Σοσιαλιστικές τους «πατρίδες», κάποιοι γύρισαν πίσω στις «πατρίδες» τους, στα μέσα της δεκαετίας του 1980, δεν μπορούσαν να συνηθίσουν τον Δυτικό τρόπο ζωής. Κάποια ξαδέλφια του παππού μου έφυγαν το 1999 και εγκαταστάθηκαν στο Κράσνονταρ.

      • Είναι κατανοητό. Έχω γνωρίσει και ο ίδιος τέτοιους ανθρώπους. Μεγάλωσαν με κάποιες βεβαιότητες και έμαθαν να θεωρούν κάποια πράγματα δεδομένα, όπως η σταθερή εργασία, ενώ δεν αισθάνονταν – εύλογα – πιεστική την έλλειψη ελευθεριών και επιλογών, γιατί δεν την είχαν γνωρίσει. Ο κόσμος μας τους φαίνεται ζούγκλα, δεν ήταν έτοιμοι γι’ αυτό.

        • «πιεστική την έλλειψη ελευθεριών και επιλογών»

          Μα δεν γνωρισαν ποτε ελευθερια και ποτε δεν ειχαν το δικαιωμα στην επιλογη.
          Ξεχναμε οτι τα πραγματα πριν τον κομμουνισμο ηταν ακομη χειροτερα στη Ρωσια, υπηρχε ελευθερια ποτε επι τσαρου, υπηρχε υγεια η παιδεια για τους αγροτες, υπηρχε τελος παντων καποια φροντιδα για τον απλο κοσμο.Οι μονοι που περνουσαν καλα οπως λεει και ποιο επανω ο MIG ηταν ο Τσαρος, οι μερικες χιλιαδες αυλικοι, οι μεγαλοτσιφλικαδες και βεβαια σαν τον φαντη μπαστουνι τα «ρασα».Πολλοι νομιζουν οτι πριν τον κομμουνισμο ο κοσμος ευημερουσε και μετα ηρθε ο κακος κομμουνισμος και τους τα πηρε ολα.Ξεχνουν πως ηταν η ρωσια επι τσαρου.Σε ενα ντοκιμαντερ ελεγε οτι η οικογενεια των Ρομανωφ ειχε τοσο πλουτο οσες ολες οι βασιλικες οικογενειες της Ευρωπης μαζι.Τοσα χρονια επι εποχης τσαρου η Ρωσια ηταν μια φτωχη αγροτικη χωρα, οσο και να μην θελουν να το παραδεχτουν μερικοι ο κομμουνισμος ειναι (που πολλες φορες με αυταρχικο τροπο ) μεταμορφωσε την χωρα σε μια βιομηχανικη (εστω στο επιπεδο που ειναι σημερα ).Η προσωπικη μου γνωμη ειναι οτι σημερα παρολο την αυταρχικοτητα του καθεστωτος του Πουτιν ο μεσος ρωσος εχει πολυ μεγαλυτερη «ελευθερια» και δυνατοτητα στην επιλογη απο οποιαδηποτε αλλη εποχη.( την εποχη της ασυδωσιας του βλακα Γιελτσιν δεν την βαζω μεσα ).

          • Συμφωνούμε απόλυτα σε όλα τα παραπάνω. Απλώς δεν μπορώ να δεχθώ ότι δεν θα τους άξιζε κάτι καλύτερο από την επιλογή ανάμεσα στη ληστρική και καταπιεστική μοναρχία/φεουδαρχία και ένα ολοκληρωτικής υφής σύστημα. Εδώ η Ιαπωνία του Αυτοκράτορα, που «όποιος τον έβλεπε κατάματα θα τυφλωνόταν» εμπέδωσε τη δημοκρατία, άρα γίνεται παντού …

          • Μην του βάζεις δύσκολα του σταχανοβίτη απεργοσπάστη..στο USSR το Κόμμα φροντίζει να μην απασχολείται με τέτοιου είδους έγνοιες ήσσονος σημασίας, ο απλός σύντροφος.Φροντίζει το Κόμμα για αυτόν πρίν από αυτόν..

          • @tsimuha
            Αρχίκά πές τα χρυσόστομε, για τη τσαρική κτλ ρωσία και ο στάλιν παρόλα τα κακώς κείμενα μετέτρεψε έστω και βιαίως την ΕΣΣΔ σε βιομηχανική υπερδυναμη,ο λενιν απλά οραματίστηκε και έδειξε το δρόμο που ήταν σημαντικότατο δε λέω

            ….πιεστική την έλλειψη ελευθεριών και επιλογών….

            Με θυμίζει τη σκηνή απο τη ταινία του περακη λουφα και παραλαγη με το ταγματάρχη που ρωτάει τον εκ σοβιετικής ενώσεως παλιννοστούντα αν μπορεί να βγει στη κοκκινη πλατεια και να πει οτι ο συντροφος Μπρεζνιεφ ειναι μαλακάς.
            Πάντως και στη σημερινή ευρωπαική αστική φιλελεύθερη δημοκρατία με τις επιλογές και τις ελευθεριες ο ΠΚ προβλεπει κυρώσεις, για ας το πω ευγενικά, έλλειψη σεβασμού στο πατερούλη προεδρο της χμ… δημοκρατίας.

          • Σχετικό – άσχετο με το θέμα ….. διάβασα προσφάτως ένα ωραίο βιβλίο για τον υπερσιβηρικό. Από έναν Βρετανό γραμμένο, ο οποίος θεωρείται ο κορυφαίος δημοσιογράφος-ειδικός πάνω σε θέματα συγκοινωνιών και ειδικότερα τραίνων στην χώρα του.
            Ναι στις προηγμένες χώρες υπάρχει και αυτό. Μέσα από την ιστορία του έργου ο τύπος δείχνει την επίδραση του στην παγκόσμια ιστορία. Δλδ εσείς μιλάτε για συστήματα, τσάρους, κκσε , πρόσωπα, ιδεολογίες κλπ …. ωραία?
            Ε μέσα από το βιβλίο αυτό ξεπηδάει η ιδέα – πραγματικότητα πως από ένα «ταπεινό» έργο δλδ από έναν σιδηρόδρομο – διότι κατά βάση μιλάμε για ένα σιδηρόδρομο παρά τις κολοσιαίες διαστάσεις του, άλλαξε η παγκόσμια ιστορία.
            Με λίγα λόγια ο υπερσιβηρικός ήταν αυτός που ξετίναξε το τσαρικό καθεστώς, συνέβαλλε τα μέγιστα να νικήσουν οι μπολσεβίκοι, να νικήσει η ΕΣΣΔ την Γερμανία και τελικά ο υπερσιβηρικός ξετίναξε και το κομμουνιστικό καθεστώς – κυριολεκτικά και μεταφορικά.
            Αν το βρείτε διαβάστε το.

  6. Οι περισσότερες αφισες είναι πολυ παλιές Β ΠΠ ή λίγο μετα και απεικονίζουν την δραματικότητα του τι περασε αυτο το κρατος.

    Φυσικα η Ρωσία ηταν μια μονο δημοκρατία. Μην μπερδευομαστε. Είναι γνωστά αυτά.

    Ειναι ενδιαφερον να ρωτησουμε καποιους εθνικιστές σημερα στην Βαλτικη ας πούμε γιατι μιλανε για σοβιετικη κατοχή. Αφου και αυτοί σοβιετικοι ηταν.

    Κατα τα αλλα οτι ειπώθηκε ειναι σωστο. Η ΕΣΣΔ ωφελησε πολλαπλά τους λαους. Ξεχναμε ευκολα ορισμένοι σε τι επιπεδο ηταν πριν.

    Αλλωστε καθεστως τυπου ΗΠΑ δεν ειχαν ουτε θα εχουν λογω γεωγραφίας. Αντιστοιχα και κομμουνισμό δεν θα δουμε ποτε στις ΗΠΑ για τον ιδιο λογο.

    Αδικα κυνηγουσαν με «ερντογανικες» μεθόδους αριστερους στις ΗΠΑ επί Χουβερ.

    • Προσωπικά δυσκολεύομαι να συνδέσω το πολίτευμα και το πολιτικό σύστημα με τη γεωγραφία.
      Πέραν τούτου κομμουνιστικό καθεστώς δεν υπάρχει στην Ρωσία ενώ δεν φαίνεται να υπάρχει και προοπτική επιστροφής σε αυτό.
      Αυτό που υπάρχει σήμερα περισσότερο ΗΠΑ θυμίζει παρά ΕΣΣΔ.
      Πράγματι η Ρωσία ήταν μια «δημοκρατία» αλλά ήταν η κυρίαρχη «δημοκρατία».
      Και σίγουρα θα ήταν ενδιαφέρον να ρωτήσουμε Εσθονους, Λετονούς, Λιθουανούς αν τους ρώτησε κανείς για να γίνουν η να παραμείνουν ΕΣΣΔ.
      Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως έχει η άποψη του σημερινού ρωσικού κράτους και του λαού για την σοβιετική εποχή. Ειδικά αν λάβουμε υπόψη πως οι Ρομανώφ όχι μόνο αποκαταστάθηκαν αλλά έγιναν και αγιοι της ρωσικής εκκλησίας.
      Σίγουρα η ΕΣΣΔ έκανε πολλά άλλο νομίζω πως τη νοσταλγουν φανατικοτερα όσοι δεν την έζησαν.

  7. Κανείς δεν είναι πραγματικά ελεύθερος και κανένα σύστημα δεν προσφέρει πραγματική ελευθερία.

    Στις δυτικές οικονομίες είσαι και καλά ελεύθερος για να επιλέξεις για παράδειγμα που να εργαστείς, αυτό όμως δεν ισχύει. Επενεργεί πρώτα ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης, εάν η προσφορά είναι μεγαλύτερη από την ζήτηση τότε υπάρχει ο κίνδυνος της ανεργίας. Εάν δεν μπορείς να βρεις εργασία τότε τι σημασία έχει σε προσωπικό επίπεδο το δικαίωμα της επιλογής; Αλλά, ακόμη και εάν βρεις εργασία, από τη στιγμή που στον ιδιωτικό τομέα έχουν ισοπεδωθεί τα εργασιακά δικαιώματα, τι αξία έχει αυτή η ελευθερία όταν αναγκάζεσαι να δουλεύεις για παράδειγμα 12ώρο και να αμείβεσαι για 8ώρο,και όπου και αν πας θα ισχύει το ίδιο. Τότε είσαι πραγματικά ελεύθερος ή μήπως δεν ισχύει αυτό και έχεις μετατραπεί σε δουλοπάροικος της κάθε εταιρίας;

    Στις δυτικές οικονομίες έχεις και δικαίωμα να εκλέξεις του βουλευτές σου. Αυτή όμως η ελευθερία είναι περιοριστική γιατί δεν υπάρχει ταξική εκπροσώπηση. Για να γίνει κανείς βουλευτής χρειάζεται ένα σημαντικό ποσό που δεν είναι δυνατόν να καλυφθεί εάν δεν έχεις την οικονομική δυνατότητα ή εάν δεν είσαι εξαρτώμενος από κάπου. Το αποτέλεσμα είναι τα κοινοβούλια να αποτελούνται από εύπορους που είτε αριστεροί είτε δεξιοί στην ουσία εξυπηρετούν τα συμφέροντα της αστικής τάξης.

    Στις δυτικές οικονομίες έχεις τις επιλογές να διαλέξεις εσύ ποια προϊόντα θα καλύψουν τις ανάγκες σου. Αυτό ισχύει αρκεί να έχεις την οικονομική δυνατότητα. Εάν είσαι άνεργος πως θα έχεις το δικαίωμα της επιλογής; Άρα και αυτό αναιρείται.

    Φυσικά στις δυτικές οικονομίες έχεις την ελευθερία του λόγου αρκεί όμως αυτή να μην στρέφεται ενάντια της συνταγματικής ελευθερίας. Άρα και στην ελευθερία του λόγου δεν υπάρχει πλήρης ελευθερία.
    Φυσικά το κάθε σύστημα θέλει να πείσει τον απλό λαό ότι είναι πραγματικά ελεύθερος. Στην πράξη αυτό όμως δεν ισχύει.

    • Κοίτα … στην πραγματική ελευθερία εγώ μπορεί να θέλω να σου κατεβάσω μερικά καντήλια(ελευθερία του λόγου) και μετά να θέλω να σε πλακώσω και στις μάπες(ελευθερία δράσης και έκφρασης).
      Διότι διαφωνώ μαζί σου και είμαι και πολιτικός ακτιβιστής. Επίσης μπορεί να θέλω να σου κάψω και το σπίτι καθότι μου κόβει τη θέα και το θεωρώ και κακόγουστο(ελευθερία στην καλλιτεχνική έκφραση).
      Αν υποθέσουμε πως έχω τις φυσικές δυνατότητες να τα κάνω όλα τα παραπάνω …. ε θα πρέπει να αποτανθείς στον νόμο ο οποίος προστατεύει τις συνταγματικές μας ελευθερίες …….. και στο σύνταγμα γενικώς που καθορίζει αντικειμενικά τι σημαίνει ελευθερία(πλήρης) και δεν αφήνει τον καθένα να το αποφασίσει μόνος του.
      Κι αυτό ισχύει γενικώς για κάθε πολιτικό-οικονομικό σύστημα. Αναρχία δεν μπορεί να υπάρξει. Καθότι το κενό εξουσίας σπεύδουν πάντα να το καλύψουν κάποιοι άλλοι.

Comments are closed.