Scrambles, συνεχείς επιφυλακές, εντατική εκπαίδευση και πολλές υπηρεσίες: ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν μια ιδιαίτερα ζωηρή περίοδος για την μεταπολεμική RAF, ιδίως από την στιγμή που η ίδια διέθετε μια σοβαρή πυρηνική δύναμη αποτροπής που οι «Κόκκινοι» καλά θα έκαναν να υπολογίζουν. Μια σειρά έγχρωμων φωτογραφιών του βρετανικού Υπουργείου Αεροπορίας από τις δεκαετίες 1950-1970 δίνει μια εικόνα της ανήσυχης αυτής εποχής, όταν άνθρωποι και αεροπλάνα ήταν σε διαρκή ετοιμότητα για τον φόβο μιας σοβιετικής επίθεσης αλλά και αποφασισμένοι να ανταποδώσουν το χτύπημα, εξαπολύοντας πλήγματα κατά στόχων βαθιά πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα.

Εμβληματικά V-bombers, μαχητικά Lightning, Javelin, βομβαρδιστικά Canberra και οι άνθρωποι που τα πετούσαν θυμίζουν μέσα από τις φωτογραφίες του βιβλίου The Royal Air Force in the Cold War, 1950-1970 του Ian Proctor πώς ήταν η RAF εκείνα τα χρόνια –εξοπλισμένη με βρετανικά αεροπλάνα, ικανή και έτοιμη για όλα. Άλλωστε οι πιλότοι που επάνδρωναν τα τζετ της εποχής δεν ήταν παρά οι συνεχιστές της παρακαταθήκης που άφησαν με την Μάχη της Αγγλίας οι Ολίγοι, «The Few»…

Ο Σμηναγός Ian Thomson ποζάρει με κάσκα τύπου Taylor και φόντο ένα Lightning F.1 του 111 Sqn στην βάση Wattisham, τον Οκτώβριο του 1962. Το στυλ της φωτογραφίας θυμίζει έντονα τις φωτογραφίες της εποχής της Μάχης της Αγγλίας και δεν είναι καθόλου τυχαίο.

Ένα «Blue Steel» ετοιμάζεται να φορτωθεί σε πυρηνικό βομβαρδιστικό Victor B.2 της RAF από ειδικό όχημα-φορέα AEC Matador V. Το υπερηχητικό πυραυλοκίνητο βλήμα που ανέπτυξε η Avro για stand-off επιθέσεις, διέθετε μια θερμοπυρηνική κεφαλή «Red Snow» (W28) ισχύος 1,1 μεγατόννων και εξόπλισε την V-bomber Force από το 1963 μέχρι το 1970.

Handley Page Victor, Avro Vulcan, Vickers Valiant: η πυρηνική αποτρεπτική δύναμη της RAF έτοιμη για τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε περίπτωση που η λέξη «αποτροπή» αποτύγχανε να βάλει σε σκέψεις τον αντίπαλο… Η φωτογραφία ελήφθη στις 13 Ιανουαρίου 1958, λίγο μετά την ένταξη σε υπηρεσία του Victor.

Άποψη της θυρίδας του βομβαρδιστή στο ρύγχος ενός Victor στην βάση Cottesmore τον Ιούνιο του ’59. Όλα τα V-bombers διέθεταν θέση σκόπευσης εξ όψεως, επιτρέποντας στον βομβαρδιστή να έχει θέα του εδάφους για πιο ακριβή στόχευση –εφόσον ο καιρός ήταν καθαρός– ακόμη και από ύψος μεγαλύτερο των 50.000 ποδών.

 

Βομβαρδιστικά B.6 Canberra του 17 Sqn από την βάση Binbrook, Σεπτέμβριος 1958. Η συγκεκριμένη Μοίρα ήταν η τρίτη της Bomber Command που παρέλαβε τα βομβαρδιστικά της έκδοσης Β.2 τα οποία αντικατέστησε με τα ισχυρότερα, μεγαλύτερης εμβέλειας Β.6 τον Μάιο του ’55.

Αναχαιτιστικά παντός καιρού Gloster Javelin του 46 Sqn στην πίστα της βάσης Odiham τον Ιούλιο του 1956.

Οπλουργοί φορτώνουν με προσοχή έναν πύραυλο «Blue Steel» σε βομβαρδιστικό Vulcan στην βάση Scampton, στο Lincolnshire, τον Φεβρουάριο του 1963.

Εκκίνηση κινητήρα νυχτερινού μαχητικού Vampire του 5 Sqn στο West Malling στις 2 Φεβρουαρίου 1952. Η φλόγα του κινητήρα Goblin την στιγμή της εκκίνησης ήταν το σήμα κατατεθέν του…

Μαχητικά Lightning, Javelin, Hunter και Meteor σε παράταξη για την 20η επέτειο της Μάχης της Αγγλίας. Σεπτέμβριος 1960.

Τρία Vulcan του 617 Sqn, οπλισμένα με εκπαιδευτικά βλήματα «Blue Steel» εκτελούν ταχεία απογείωση από το Scampton στις 9 Αυγούστου 1963. Για την προστασία της V-Force από ενδεχόμενο προληπτικό πλήγμα του αντιπάλου, στα τέλη της δεκαετίας του ’50 τα αεροσκάφη μοιράζονταν σε αεροδρόμια διασποράς σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Πέραν των ασκήσεων ετοιμότητας στην ταχεία απογείωση (QRA) που πραγματοποιούντο δύο φορές τον μήνα, τουλάχιστον μια φορά ετησίως τα πυρηνικά βομβαρδιστικά συμμετείχαν στην Άσκηση Mickey Finn, όπου όλα τα αεροσκάφη μιας βάσης –και περιστασιακά ολόκληρη η V-Force– έβγαιναν ταυτόχρονα στην διασπορά.

Ένα Vulcan Β.2 (ΧΑ912) του 101 Sqn με βάση το Finningley πετά πάνω από το Όρος Κένυα κατά την διάρκεια μιας αποστολής «Lone Ranger» με προορισμό το Ναϊρόμπι, τον Ιούλιο του 1960. Οι αποστολές «Lone Ranger» αποτελούσαν μέρος της εκπαίδευσης πληρωμάτων αέρος και υπολόγων της V-Force, προβλέποντας την ανάπτυξη μεμονωμένων αεροσκαφών σε διάφορα σημεία του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων της Κύπρου, της Μάλτας, της Σιγκαπούρης και της Αυστραλίας, για να δοκιμαστεί η αυτάρκεια συντήρησης των βομβαρδιστικών χωρίς την συνήθη υποδομή, με την δουλειά να εκτελείται από τα πληρώματά τους και μόνον.

Πλήρωμα Javelin στην βάση της RAF στο Geilenkirchen της Δυτ. Γερμανίας τον Απρίλιο του 1963. Η συνεχής επιφυλακή στην χώρα που πιθανότατα θα ξεσπούσε το Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ήταν ούτε απλή ούτε εύκολη υπόθεση. Σύμφωνα με έναν πιλότο μαχητικών Hunter του 4 Sqn που επιχειρούσε από το Jever, στην βόρεια Γερμανία, στα τέλη της δεκαετίας του ’50 «21 με 22 ημέρες τον μήνα είχες κάποια καθήκοντα επιφυλακής στην Μοίρα. Δεν ήσουν πάντα στο Σμήνος Μάχης αλλά υπήρχε κόσμος σε επιφυλακή στο υπόστεγο, στην Αίθουσα Επιχειρήσεων… Ήμασταν σε μια κατάσταση υψηλής και διαρκούς ετοιμότητας…»

Άσκηση βομβαρδισμού με live βόμβες των 1.000 λιβρών από ένα Vulcan με βάση το Cottesmore το 1965. Τα V-bombers είχαν δυνατότητα μεταφοράς και συμβατικών όπλων: τα Valiant και Vulcan έπαιρναν 21 «χιλιάρες» στην εσωτερική αποθήκη βομβών ενώ τα Victor 30! Περίπου δύο φορές τον χρόνο η V-Force πραγματοποιούσε ασκήσεις με ενεργές βόμβες ακονίζοντας τις δεξιότητες των πληρωμάτων της.

Πιλότος Lightning επανδρώνει το αεροπλάνο του, ένα οπλισμένο αναχαιτιστικό F.3 (XP741) οπλισμένο με πυραύλους αέρος-αέρος Firestreak, στην βάση Wattisham το 1965. Η RAF θεωρούσε τα μαχητικά του τύπου ως την επιτομή των αναχαιτιστικών και το υπουργείο Αεροπορίας (Air Ministry) γύρισε ένα φιλμ στρατολόγησης με τίτλο «Streaked Lightning» για να προσελκύσει τους νέους που θα το πετούσαν.

Lightning από την βάση Leaconfield επιδεικνύει τον εντυπωσιακό βαθμό ανόδου του τύπου πάνω από το East Yorkshire τον Σεπτέμβριο του 1965. Τον ίδιο μήνα, το 19 Sqn κατέστη η πρώτη Μοίρα Lightning των δυνάμεων της RAF στην Γερμανία, αντικαθιστώντας το 5 Sqn το οποίο ανασυγκροτήθηκε στην Βρετανία παραλαμβάνοντας επίσης Lightning στο Binbrook.

Ένα ιδιαίτερα απαιτητικό αεροπλάνο αλλά προικισμένο με φοβερές επιδόσεις, το Lightning σήκωσε το βάρος της αναχαίτισης για πολλά χρόνια, ημέρα και νύχτα: ένα οπλισμένο F.1A του 111 Sqn στέκει στην πίστα του Wattisham έτοιμο για μια νυχτερινή έξοδο το καλοκαίρι του ’65. Η βάση αναλάμβανε καθήκοντα επιφυλακής QRA (South) εκ περιτροπής με το Binbrook για την αναχαίτιση αγνώστων αεροσκαφών που προσέγγιζαν το Ηνωμένο Βασίλειο από ανατολικά.

Βομβαρδιστικό Vulcan B.2 (ΧΗ561) του 50 Sqn από την βάση Cottesmore ηγείται σχηματισμού «Vic» τεσσάρων αναχαιτιστικών F.6 από το Binbrook, βάση των Lightning του 5 Sqn, με αφορμή την διάλυση των Fighter και Bomber Command για την δημιουργία της νέας Strike Command. Απρίλιος 1968.

Πληρώματα βομβαρδιστικών Victor στην βάση Marham το 1969. Η V-Force υπήρξε η βρετανική δύναμη αποτροπής από το 1956 έως το 1969.

Victor B.2 πάνω από την μαλαισιανή ζούγκλα το 1965 κατά την διάρκεια της Επιχείρησης Chamfrom –την ανάπτυξη αεροσκαφών στην βάση Tengah της RAF στην Σιγκαπούρη. Τέσσερα βομβαρδιστικά του τύπου εστάλησαν εκεί σε μια επίδειξη ισχύος αλλά και για ενδεχόμενα αντίποινα σε περίπτωση που η ινδονησιακή Αεροπορία αποφάσιζε να χτυπήσει στόχους στην Μαλαισία. Η δεκαετία του ’60 ήταν μια ανήσυχη εποχή…

Παρά την «Κόκκινη Απειλή» δεν υπήρχαν μόνο επιφυλακές. Πέντε Folland Gnat T.1 του 4 FTS από την βάση RAF Valley εκτελούν ανεστραμμένο loop σε σχηματισμό σχήματος Τ πάνω από το Holyhead το 1964. Όσοι πέταξαν μαζί του το θυμούνται «απολαυστικό αλλά ευαίσθητο και πολύ πιο δύσκολο για ακροβατικά σε σχηματισμό απ’ ότι το Hunter… Από την άλλη, βάζοντας 10 μοίρες φλαπς και αφήνοντας εκτός τα slipper tanks είχαμε ένα τέλειο αεροπλάνο επιδείξεων».

 

Εννέα κατακόκκινα Gnats κοσμούν τον ουρανό το 1969. Τα τζετ φέρουν τα χρώματα που διαμορφώθηκαν το διάστημα 1966-1969: το χαρακτηριστικό κόκκινο-λευκό-μπλε κάθετο σταθερό αποτελεί προσθήκη μετά το 1967 ενώ η λευκή διακοσμητική γραμμή-κεραυνός μπροστά από τις εισαγωγές βάφτηκε μετά το τέλος της σαιζόν του 1968. Η καθιέρωση των Red Arrows ως ανεξάρτητη μονάδα επέτρεψε στους χειριστές να έχουν τον απαιτούμενο χρόνο για να προβάρουν τους ελιγμούς που θα εντυπωσίαζαν το κοινό χωρίς να επιβαρύνονται από τα εκπαιδευτικά τους καθήκοντα. Ο θρύλος των Reds μόλις είχε γεννηθεί!

 

Αλέξανδρος Θεολόγου

 

 Το παρόν άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2017

14 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Πολύ όμορφο φωτογραφικό αφιερώμα! Μπράβο!
    Το δυσάρεστο για τους Βρετανους και την RAF είναι ότι τώρα πια είναι μια σκιά του εαυτού τους.

    Καλή χρόνια να έχουμε!

  2. Θαυμάσιος αποχαιρετισμός στο έτος, με μια αναδρομή στην απαράμιλλου επαγγελματισμού αεροπορία («μήτρα» και της δικής μας ΠΑ, κακά τα ψέματα …). Στον Ψυχρό Πόλεμο «μετρούσε» για διπλάσια και τριπλάσια από την πραγματική δύναμή της στα μάτια φίλων και εχθρών … Η κοντόφθαλμη βιομηχανική πολιτική της Βρετανίας της στέρησε πολλά μέσα, αλλά το φρόνημα και η κουλτούρα απόλυτης εξάντλησης των δυνατοτήτων των διαθεσίμων μέσων πάντα αναπλήρωνε τις ελλείψεις …
    Καλή χρονιά, κύριε Θεολόγου, με τις ευχαριστίες μας!

    • Αν δε είχαν επιμείνει λίγο με το TSR.2, ίσως η εικόνα της σήμερα να ήταν πολύ διαφορετική και μαζί της να ήταν διαφορετική και η αμυντική βιομηχανία της Ευρώπης.

      • Καλημέρα σας και Καλή Χρονιά!
        Πράγματι, το μεγαλύτερο what if της αεροπορικής ιστορίας, το σκάφος ήταν απίστευτα προηγμένο και τεχνολογικά ώριμο. Ενώ σήμερα βλέπουμε εμμονή (ιδίως στη Γερμανία) σε προγράμματα μη βιώσιμα οικονομικά, χάριν και μόνο διατήρησης της εθνικής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσεως, στην Αγγλία του τότε συνέβαινε το εντελώς αντίθετο, δηλαδή υπερβολική προθυμία για τσεκούρωμα αλμυρών προγραμμάτων, που τελικά οδήγησε στο θάνατο την εθνική τεχνολογική και βιομηχανική βάση (ΟΚ, πλην κινητήρων και βλημάτων). Κάπως έτσι το TSR.2 έγινε F-111K και τελικά F-4M … Φυσικά η επιχειρησιακή απαίτηση πληρώθηκε με το Tornado, βεβαίως όχι με τις ίδιες επιδόσεις ταχύτητας και φορτίου/εμβέλειας. Διερωτώμαι πάντως αν και το TSR.2 δεν αποσυρόταν πρόωρα λόγω αδυναμίας/ασύμφορου εξέλιξης … Θυμάμαι την ιστορία με τα εκπληκτικά F-111D, που το ραντάρ τους έδινε σχεδόν φωτογραφία … Αποσύρθηκαν γιατί (πέραν του ότι ήταν διαβόητες hangar queens) οι … γραμμές τηλεόρασης των οθονών αυτού του πρωτοπόρου ψηφιακού συστήματος ήταν ασύμβατες με το Pave Tack και με κάθε άλλο ατρακτίδιο (ή οπτικό εν γένει μέσο) στον κόσμο …

        • Στις αρχές της εξέλιξης του Τοrnado, όταν από τις προδιαγραφές του φάνηκε πως υπολείπονταν σε κάποιους τομείς απο το εγκαταλελειμμένο TSR.2. λέγεται πως εξετάστηκε η ιδέα να αναβιωθεί το τελευταίο, ανασχεδιασμένο με συνθετικά υλικά και ανανεωμένους κινητήρες. Η ιδέα δε προχώρησε, αφενός γιατί δεν υπήρχε κανένα βιομηχανικό σχέδιο, αφετέρου γιατί είχε ήδη προχωρήσει το Tornado. Αλλά η σκέψη και μόνο, σχεδόν 2 δεκαετίες μετά, λέει πολλά για το τι ήταν ως ιπτάμενη μηχανή, και τις δυνατότητες της βιομηχανίας που ήταν πίσω του.

          Για τη εξέλιξή του… ποιός ξέρει. Πάντως τα ηλεκτρονικά του ήταν τοποθετημένα σε ειδικό χώρο πίσω απο το κόκπιτ, όλα μαζί (πλην του ραντάρ) με τρόπο που θυμίζει τη… modular δομή πολύ νεώτερων σχεδιάσεων, έτσι φτιαγμένων ακριβώς για να αναβαθμίζονται.

  3. Καταπληκτικό άρθρο, άξιο της παράδοσης της Πτήσης, Καλή Χρονιά, να μας χαρίζετε για πολλά χρόνια ακόμα τόσο καλά άρθρα.

  4. Γι’αυτό αγαπάμε την μισή ζωή μας την Πτήση. Απίστευτες φωτογραφίες και κείμενα χρονομηχανή. Μόνο η μυρωδιά της εποχής λείπει

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here