Τα ρωσικά τανκς ήταν πάντα ο εφιάλτης των επιτελών του ΝΑΤΟ. Σκληρές πολεμικές μηχανές, με καλά εκπαιδευμένα πληρώματα και… χιλιάδες από αυτά! Το πολυδιαφημισμένο T-14 Armata καθυστερεί να καταστεί η αιχμή του δόρατος του ρωσικού Στρατού και υπό το πρίσμα των περιορισμένων οικονομικών οι Ρώσοι εκσυγχρονίζουν τα Τ-80B/BV για να υπερασπιστούν την Αρκτική, την «πίσω αυλή» της Μόσχας.

Το 61 Εργοστάσιο Επισκευής Αρμάτων (61 Бронетанковый ремонтный завод) στη Στρέλνα, 30 χλμ από την Αγία Πετρούπολη, είναι το μέρος όπου τα ταλαιπωρημένα τανκς μεταμορφώνονται και βγαίνουν σαν καινούργια. Κάθε πρωί, εκατοντάδες άνθρωποι ξεκινούν από τον σιδηροδρομικό σταθμό και τα σπίτια κοντά στο εργοστάσιο για να δώσουν νέα ζωή στα χαλύβδινα τέρατα των 46 τόννων.

Η δουλειά αρχίζει στις 08:00 πμ και είναι μπόλικη. Ό,τι χρειασθεί το προσωπικό υπάρχει σε απόθεμα σε ράφια 7 μέτρα ψηλά, με ανταλλακτικά για κάθε τύπο άρματος. Τα μόνα που δεν υπάρχουν εδώ είναι ανταλλακτικά για τα Armata καθώς είναι μάλλον νωρίς για να επισκεφτούν επισκευαστική βάση.

Ομάδες των τεσσάρων έως εννέα ατόμων παρουσιάζουν στην υπεύθυνη τον κατάλογο με τα ανταλλακτικά που θα χρειασθούν για τις προγραμματισμένες εργασίες και ξεκινούν να ψάχνουν στον λαβύρινθο του στοκ. Όταν τελειώσουν, τοποθετούν τα κιβώτια σε καρότσια και κατευθύνονται προς τον χώρο των συνεργείων. Εκατόν πενήντα άρματα περιμένουν.

Τo Τ-80 σχεδιάσθηκε επί Σοβιετικής Ένωσης και θεωρείτο τότε η επιτομή της τεχνολογίας αρμάτων μάχης. Όταν εισήλθε σε υπηρεσία το 1976 ήταν το πρώτο τανκ στον κόσμο που διέθετε αεριοστρόβιλο (SG-1000) για την κίνησή του, επιτρέποντας ταχύτητα 70 χλμ σε ανώμαλο έδαφος. Ο συγκεκριμένος τύπος κινητήρα παρείχε το πλεονέκτημα ότι έπαιρνε εμπρός ακόμη και στους μείον 40 βαθμούς, αντίθετα με τους πετρελαιοκινητήρες που ήθελαν μισή ώρα προθέρμανη. Επίσης, πέραν της μεγαλύτερης ισχύος δεν απαιτούσε ψυκτικό υγρό ή αντιψυκτικό ενώ για μεγαλύτερη αυτονομία μπορούσε να χρησιμοποιεί οποιονδήποτε τύπο καυσίμου –κηροζίνη, βενζίνη ή ντήζελ.

Το τανκ δείχνει άκρως απειλητικό –όπως πρέπει να δείχνει μια πολεμική μηχανή– αλλά πιο απειλητικός είναι ο ρυθμός που το Τ-80 καταναλώνει καύσιμο. Σε δύσβατο έδαφος αυτό το άρμα… πίνει σαν μουζίκος: ένα λίτρο το χιλιόμετρο! Η μεγάλη κατανάλωση ήταν και ένας από τους λόγους που οι μηχανικοί του εργοστασίου Uralvagonzavod ανέλαβαν να βρουν λύση στο πρόβλημα και να εκσυγχρονίσουν το Τ-80.

Σήμερα, τα νέα T-80BVM φέρουν ενεργητική θωράκιση «Relikt», σκοπευτικό PNM Sosna-U όπως τα T-90 και T-72B3 καθώς και άλλα αναβαθμισμένα συστήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ένας μικρός αριθμός βρίσκεται ήδη σε υπηρεσία.

Κάθε άρμα «λύνεται» μπουλόνι-μπουλόνι. Για να αποσυναρμολογηθεί ένα Т-80БВ χρειάζεται πέντε άνδρες, έναν γερανό και έως τέσσερις ημέρες. Το άρμα ελέγχεται για σκουριά, επισκευάζεται αναλόγως και μετά έρχεται η σειρά των αρμολογητών, των «οπτικών» και των ηλεκτρολόγων. Όλοι ξέρουν την δουλειά αλλά οι παλαιότεροι ξέρουν τα άρματα του τύπου «απ’ έξω κι ανακατωτά».

Στο συνεργείο κινητήρων. Αντίθετα με άλλους τύπους σοβιετικών αρμάτων που έκαιγαν πετρέλαιο, τα T-80 είναι εφοδιασμένα με gas turbine –γι’ αυτό και τα ακριβά γούστα σε καύσιμο. Οι Ρώσοι αρματιστές λένε ότι όταν πατούν γκάζι το τανκ βρυχάται σαν τζετ που απογειώνεται! Εν κινήσει ο θόρυβος αλλάζει σε ένα χαρακτηριστικό σφύριγμα, γι’ αυτό και τα «80άρια» είναι γνωστά στα πληρώματα ως «ρεακτίβνιι τάνκι», τα «αεριωθούμενα άρματα».

Ο συνήθης κύκλος εργασιών για κάθε άρμα είναι 60 ημέρες. Στο διάστημα αυτό ο κινητήρας επιθεωρείται σχολαστικά, φθαρμένα απάρτια αντικαθίστανται με νέα και κατόπιν ακολουθεί ρύθμιση και δοκιμή. Κανονική IRAN δηλαδή…

Όλες οι καλωδιώσεις και τα ηλεκτρονικά των αρμάτων ξηλώνονται και ελέγχονται. Πολλά Τ-80 μάζευαν σκόνη αποθηκευμένα για περισσότερα από 30 χρόνια σε υπόστεγα καθώς μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, το νέο ρωσικό κράτος έκρινε πως τα άρματα του τύπου ήταν πολύ δαπανηρά στην λειτουργία τους.

Οι ηλεκτρολόγοι (στο συγκεκριμένο συνεργείο δεν υπάρχουν γυναίκες) ελέγχουν χιλιόμετρα ολόκληρα καλωδίων. Όπου χρειαστεί οι κολλήσεις γίνονται εκ νέου ενώ σε άλλα σημεία οι καλωδιώσεις «πλέκονται» ξανά από την αρχή. Τα «νέα» κομμάτια τοποθετούνται σε καρότσια και στέλνονται για τοποθέτηση στα τανκς.

Αυτός ο κύριος έχει δει τόσα άρματα τα χρόνια που δουλεύει που θα μπορούσαν να αναβιώσουν την… αρματομαχία του Κουρσκ. Με την βοήθεια μεγεθυντικών φακών εργάζεται στα συστήματα νυχτερινής όρασης, στα λέιζερ και τα περισκόπια των Τ-80. Η τεράστια πείρα του προσωπικού είναι αυτό που κάνει την μεγάλη διαφορά σε ένα Εργοστάσιο Βάσης.

Τα δόντια του θηρίου: Μηχανικοί και εφαρμοστές ελέγχουν τον μηχανισμό βολής του λειόκαννου πυροβόλου 2A46-2 των 125 χιλ. το οποίο αφαιρείται από το τανκ για να βάλλει δοκιμαστικά με «άσφαιρα» –ναι, μέσα στο εργοστάσιο. Κανείς δεν απορεί γιατί τρέμουν τα παράθυρα και οι τοίχοι. Το έχουν συνηθίσει.

Όταν όλα είναι εντάξει, το πυροβόλο έτοιμο και καλολαδωμένο, τα ηλεκτρονικά τοποθετημένα και ο κινητήρας ρυθμισμένος, μια εννεαμελής ομάδα ξεκινά την συναρμολόγηση του τανκ. Αυτοί οι βετεράνοι δεν θα κάτσουν να γίνουν στόχοι σε κάποιο πεδίο βολής, ούτε έχουν σκοπό να αποστρατευθούν.

Οι Φρουροί δεν παραδίδονται, ξανανιώνουν! Βγαίνοντας από το εργοστάσιο, μαζί με την νέα βαφή κάθε άρμα φέρει στον χάλυβά του και την περηφάνεια όσων δούλεψαν πάνω του δύο μήνες.

Πρώτα όμως τα άρματα θα πρέπει να αποδείξουν ότι το «λίφτινγκ» έγινε σωστά –στο πεδίο δοκιμών. Βολές πυροβόλου/πολυβόλου και πορεία σε ανώμαλο έδαφος με πεσμένα δένδρα, χαντάκια και ορύγματα για περίπου 100 χλμ, είναι η ύστατη, κρίσιμη δοκιμασία που θα πιστοποιήσει ότι είναι και πάλι ετοιμοπόλεμα.

Η τελική κρίση και αποδοχή ανήκει στον Στρατό. Μετά τις δοκιμές στο εργοστάσιο και έξω από αυτό, τα ανανεωμένα T-80 συγκεντρώνονται σε ένα μέρος εν αναμονή των πληρωμάτων που θα πραγματοποιήσουν τις δικές τους δοκιμές. Όταν δώσουν έγκρισή τους, τα άρματα μπορούν πλέον να προωθηθούν στις μονάδες του Βορρά. Στην Στρέλνα, το 61 БТРЗ είναι έτοιμο να υποδεχτεί τα επόμενα….

Αλέξανδρος Θεολόγου     

 

(φωτογραφίες: Maria Gelman/Russia Beyond, Aleksandr Kondratuk/Sputnik)

 

 

 

12 ΣΧΟΛΙΑ

  1. «αλλά πιο απειλητικός είναι ο ρυθμός που το Τ-80 καταναλώνει καύσιμο. Σε δύσβατο έδαφος αυτό το άρμα… πίνει σαν μουζίκος: ένα λίτρο το χιλιόμετρο!»
    Καλά θα ήταν.
    Η κατανάλωση του Τ-80 είναι από 6 λίτρα ανά χιλιόμετρο,και πάνω,ενώ ενδεικτικά στο Μ1 Άμπραμς αρχίζει από τα 4 λίτρα ανά χιλιόμετρο (ο στρόβιλος AGT-1500 διαθέτει εναλλάκτη θερμότητος,που βελτιώνει την απόδοση και μειώνει την κατανάλωση ανά παραγόμενο ίππο/έργο).
    Το ντηζελοκίνητο Λέο-2,με βάρος και ιπποδύναμη όσο το Μ1,(55-62 τόνους και 1.500 ίππους),αρχίζει από τα 2,2 λίτρα ανά χιλιόμετρο.
    Αλλά και τα ντηζελοκίνητα Τ-72 και Τ-90,δέν καταναλώνουν πολύ περισσότερο απο το Λέο -2.

    • Και μένα μου φάνηκε λίγο το 1 λίτρο το χιλιόμετρο, θυμάμαι καλά πως τόσο έκαιγε το Τζεήμς ρεκοβερ που είχαμε στην μονάδα

  2. καλέ τι έγινε; είπαμε μαλακώσατε το αντιρωσικό ύφος αλλά αυτό παραπάει πιστεύω.
    απαιτώ άρθρο για τις θηριωδίες κάποιου σοβιετικού που έχει πεθάνει εδώ και πολλές δεκαετίες τώρα

    • OK, για να μην έχουμε γκρίνια, την επόμενη φορά να βάλετε κάτι light… Βάλτε μια περίληψη του πονήματος του συντρόφου Κοτζιά «Η Πολωνία κι εμείς» να θυμηθούμε τον «προοδευτικό» σύντροφο Γιαρουζέλσκι από την φιλεργατική (και βάλε) οπτική του ΚΚΕ που διέταξε τον σύντροφο Κοτζιά να το γράψει.

  3. Οι ρωσοι εκσυγχρονισαν σχεδον εν κρυπτω ,ολικα το αρματικο δυναμικο τους.Απο το 2011 εως σημερα 1200-1600 Τ-72Β σε Τ-72Β3 και Τ-72Β3Μ.επισης ξεκινησαν τον εκσυγχρονισμο των Τ-90Α σε Τ-90Μ,σε απροσδιοριστο αριθμο.
    Συν 550 Τ-80Β σε Τ-80ΒVΜ .
    Και οι τρεις διαμορφωσεις αρματων φερουν ιδια σκοπευτικα ,ιδιο πυροβολο και τα Τ90/72 ιδιο κινητηρα.Ιδιες ερπυστριες ιδια πυρομαχικα ,ιδιες επικοινωνιες .
    Οταν τελειωσουν τα προγραμματα,που θα ολοκληρωθουν γιατι η σχεση κοστους προς αποδοση ειναι εκπληκτικη ,η Ρωσια θα εχει εναν αριθμο 2500 μοντερνων αρματων με την πληρη εννοια του ορου.
    Μοντερνα σκοπευτικα,μοντερνα διατρητικα ,υπερσυγχρονη ενερητικη θωρακιση ,επαρκεστατη παθητικη θωρακιση ,συν αξιοπιστια.Soft kill APS σε καποιο μερος του στολου ,και hard kill στα Τ90Μ.

    Στην απεναντι πλευρα του λοφου οι αμερικανοι παλευουν ακομα με το γερασμενο Μ1.
    Που δεν μπορει να παρει ενεργητικη θωρακιση ,δεν υπαρχει καμια προοπτικη να αλλαξει το ξεπερασμενο LH44 , ξεπερασμενα διατρητικα ενω η καθε αναβαθμιση του κοστιζει υπερογκα.

    Το Τ-14 σε αυτο το πρισμα δεν χρειαζεται καν,ειναι test bed ,και κλασικη περιπτωση maskirovska.Καλυψε με επιτυχια τον εκσυγχρονισμο του ρωσικου αρματικου δυναμικου μακρια απο την προσοχη των δυτικων αναλυτων.

    • «Που δεν μπορει να παρει ενεργητικη θωρακιση ,δεν υπαρχει καμια προοπτικη να αλλαξει το ξεπερασμενο LH44 , ξεπερασμενα διατρητικα»;;;

      • ΑΧΕΡΩΝ:
        Ναι δεν μπορει να παρει ,λογω σχηματος του πυργου.Μπορει να παρει τεχνικα ,ομως επειδη ο πυργος δεν ειχε σχεδιαστει γιαε γκατασταση ενεργητικης θωρακισης,η γεωμετρια μετα την εγκατασταση αυτης,ειναι κακη:
        http://www.thedrive.com/the-war-zone/8144/u-s-army-m1-abrams-tanks-in-europe-are-getting-explosive-reactive-armor
        Παρατηρησε αυτην την φωτο που εχει την εξης περιγραφη απο κατω:
        «Capt. James England stands in front of one of the full kitted-out tanks.»

        Αυτα περι ενεργητικης.
        Τωρα για το πυροβολο:
        Το LH44 ειναι τεχνολογια τελων δεκαετιας του 70 και απο τοτε σε αμερικανικη υπηρεσια δεν εχει καμια μα καμια(!) εξελιξη.
        δεν υπαρχει κανεις σχεδιασμος για αντικατασταση του,οι αμερκανοι πλεον δεν εχουν την τεχνολογια κανων και βασιζονται σε ευρωπαικες σχεδιασεις.
        Εν αντιθεσει,το 2A46 των Τ72Β ,εχει φτασει στην εκδοση 2Α46Μ-5 με δραματικη αυξηση της αποτελεσματικοτητας του.(απο 600 ,900EFC κτλ)

        Στα διατρητικα,οι Αμερικανοι χρησιμοποιουν προηγμενες εκδοσεις του M830.To οποιο ειχε ηδη προβληματα απεναντι στην Kontact-5 των τ72Β.Απεναντι στην Relict ,τα πραγματα θα ειναι ακομη πιο δυσκολα.

        Οι δε Ρωσοι ειχαν παντοτε κατωτερα διατρητικα αλλα οχι πλεον:
        https://below-the-turret-ring.blogspot.com/2016/10/russia-is-mass-producing-improved.html

        Πλεον εχουν ενα ικανοτατο διατρητικο ,το οποιο σε συνδυασμο με το συγχρονο FCS των Τ72Β3 και το αναβαθμισμενο πυροβολο ,αποτελει θανασιμο συνδυασμο.

        Να προσθεσω οτι το Μ1 εχει ενα επισης αναγνωρισμενο προβλημα,την ελεεινη αυτονομια λογω του AGT1500,και σε αυτο δεν διαφαινεται καμια εξελιξη.

        Ναι ειμαι φιλος της ρωσικης φιλοσοφιας τανκς,και ξερω οτι θα παρεξηγηθω ,αλλα εαν δεν υπηρχε ποτε το Τ-72Β3 και ενας σχεδιαστης ηθελε να σχεδιασει το μελλοντικο αρμα μαχης του σημερα ,θα κατεληγε ισως σε αυτο,και ας ειναι σχεδιαση 50 ετων.Πολυ μπροστα για την εποχη του ,πλεον εχει ωριμασει τεχνολογιακα.
        Αυτοματο συστημα γεμισης,τριμελες πληρωμα,χαμηλο προφιλ,ικανο πυροβολο,ικανοτητα εκτοξευσης πυραυλων,μοντερνα διατρητικα,ισχυρη παθητικη θωρακιση ,τελευταια γενια ενερητικη,soft kill APS,αξιοπιστο ισχυρο κινητηρα ,εγγυημενη αξιοπιστια συστηματων.

        • «Ναι δεν μπορει να παρει ,λογω σχηματος του πυργου.Μπορει να παρει τεχνικα ,ομως επειδη ο πυργος δεν ειχε σχεδιαστει γιαε γκατασταση ενεργητικης θωρακισης,η γεωμετρια μετα την εγκατασταση αυτης,ειναι κακη»
          Η τοποθέτηση που βλέπεις,έχει ένα σκεπτικό,βάσει του οποίου προτιμήθηκε από τα τουβλάκια που επίσης έχουν αναπτυχθεί,και τα βλέπεις στην πρώτη φωτογραφία του άρθρου.
          Το σκεπτικό είναι απλό,όσο πιό μακρυά από την δομική θωράκιση γίνει η πρόωρη πυροδότηση της κεφαλής ΗΕΑΤ,τόσο λιγώτερη επίδραση θα έχει επάνω της ο πίδακας πυροσωματιδίων.
          Εκτός άν εννοείς την διάταξη της σύνθετης θωρακίσεως,η οποία ενδεχομένως δέν «σηκώνει» αντενεργό θωράκιση.
          Η τελευταία φωτό από το παρακάτω άρθρο,έχει δώσει κάποια εναύσματα.
          https://below-the-turret-ring.blogspot.com/2017/01/early-m1-abrams-composite-armor.html
          Πάντως,τα νεώτερα ρωσικά βλήματα Κινητικής Ενεργείας (ΚΕ) τύπου Σβίνετς,εξακολουθούν να υπολείπονται τουλάχιστον σχηματομετρικά έναντι των δυτικών και κυρίως αμερικανικών βλημάτων ΚΕ,όπως τα Μ-829Α3,με τον απαράμιλλο λόγο μήκους προς διαμέτρημα διατρητή (διατρητική ράβδος/penetrating rod L/D ratio) 30:1,που στα σοβιετορωσικά πυρομαχικά πυροβόλων σειράς 2Α26 και 2Α46 δέν μπορεί να επιτευχθεί,επειδή τα πυρομαχικά αυτά είναι διαιρούμενα,και το μήκος του διατρητή περιορίζεται από το επιτρεπόμενο μήκος του πρώτου μέρους της φυσίγγης.
          Διαφορετικά,δέν μπορεί να λειτουργήσει ο αυτόματος γεμιστής.
          Αντιθέτως,στα δυτικά πυρομαχικά με ολομερή φυσίγγη,ο διατρητής μπορεί να εκμεταλλευθεί το πλήρες σχεδόν μήκος του κάλυκος,ώστε να φθάσει σε μήκος 90 εκατοστών και λίγο παραπάνω.
          https://qph.fs.quoracdn.net/main-qimg-e6dfe8dc133cb5884634ab15b12c7669
          Όσο για το L-44 ή Μ-256 σε αμερικανική υπηρεσία,έχει ενσωματώσει διάφορες αφανείς βελτιώσεις,όπως ανθεκτικώτερος κύλινδρος εκκενώσεως αερίων,και πάντως έχει επιδείξει αντοχή σε πιέσεις βλημάτων μεγαλύτερες από των αρχικών πυρομαχικών,ώστε στα τέλη δεκαετίας του ΄90 απέκτησε και ισχυρώτερο επανατακτικό ελατήριο,ώστε ακριβώς να απορροφά την ισχυρώτερη οπισθοδρόμηση του Μ-829Α3.
          Το Τ-72 ήταν οπωσδήποτε αξιόλογο στην εποχή του,αλλά όχι τόσο σήμερα πλέον.
          Xαρακτηριστικά,οι κινητήρες V-84 και V-92 που κινούν τις πιό επίκαιρες παραλλαγές του,(όπως και του Τ-90),κατάγονται από τον V-39 του Τ-34,και παρόμοια ισχύουν και για το σύστημα μεταδόσεως/διευθύνσεως.
          Παρ΄όλα αυτά,χάρη σε επιμέρους βελτιώσεις,και για λόγους οικονομίας,θα παραμείνει στην επικαιρότητα για χρόνια ακόμη.

  4. το Τ-14 να αργεί να μπει στην υπηρεσία….αλλα οι Ρωσσοι δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια. Κάνουν οτι μπορούν για να αναβαθμίσουν τον τεράστιο στόλο των αρμάτων μάχης που έχουν έχοντας πάρει μεγάλα και πικρά μαθήματα από Τσετσενια και Αφγανισταν…..

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here