Ντοκουμέντο: Υπόμνημα στην Θάτσερ για το τρίγωνο ΝΑΤΟ – Τουρκίας – ΕΣΣΔ

34
5284

Εν όψει της καθίζησης των διμερών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας, αξίζει να παραθέσουμε το παρακάτω υπόμνημα προς την τότε πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Μάργκαρετ Θάτσερ όσον αφορά τον πολιτικό προσανατολισμό της Τουρκίας και τις πιθανές συνέπειες για το ΝΑΤΟ σε περίπτωση απόσπασή της από την συμμαχία, ακόμα και δεν συμμαχούσε στην συνέχεια με την ΕΣΣΔ.

Το υπόμνημα συντάχθηκε εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, με την ΕΣΣΔ να αποτελεί άμεσο και υπαρκτό κίνδυνο (μιλάμε για μία από τις πλέον «θερμές» περιόδους του, μετά την κρίση της Κούβας) και κάθε γεωπολιτική θεώρηση να έπρεπε να λαμβάνει χώρα με αυτό σαν δεδομένο.

Μετάφραση του ανωτέρω εγγράφου:

Στρατιωτικές και στρατηγικές επισημάνσεις

6. Αν η Τουρκία εγκατέλειπε τον δυτικό της προσανατολισμό, θα ακολουθούσε μία σειρά αντίξοες στρατιωτικές συνέπειες για την Δύση, ακόμα και αν δεν συμμαχούσε με την Σοβιετική Ένωση. Το ΝΑΤΟ θα έχανε τον έλεγχο που ασκείται από την Τουρκία στον Βόσπορο και τα Δαρδανέλια, που είναι τα μονα περάσματα από τα οποία ο σοβιετικός στόλος της Μαύρης Θάλασσας έχει πρόσβαση στην Μεσόγειο. Η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας θα επηρεαζόταν κι αυτή σημαντικά με την απώλεια των Ενόπλων Δυνάμεων της Τουρκιάς, οι οποίες, αν και έχουν σοβαρές υστερήσεις σε θέματα εκπαίδευσης και εξοπλισμού, είναι πολυάριθμες, σθεναρές και αποφασισμένες (ο στρατός της είναι ο μεγαλύτερος στο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ).

Η αλλαγή θα αναδεικνύοταν αν η Σοβιετική Ένωση επέλεγε να μεταφέρει σε άλλα σημεία του ΝΑΤΟ μέρος της δύναμης των 30 μεραρχιών και 1000 αεροσκαφών κρούσης που αποτελούν την επί του παρόντος απειλή ενάντια στην Τουρκία από την Βουλγαρία και τον Καύκασο, αν κι η ετοιμότητα (της ΕΣΣΔ) να κάνει αυτό το βήμα θα εξαρτιόνταν από το πόσο πολύ θα προσέγγιζε η Τουρκία το Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να απωλέσουν την πρόσβαση σε σημαντικές εγκαταστάσεις συλλογής πληροφοριών κι αεράμυνας και την χρήση των τουρκικών αεροπορικών βάσεων, πράγμα το οποίο θα προστίθετο στην υπάρχουσα απώλεια παρόμοιων εγκαταστάσεων στο Ιράν.

Η στρατιωτική κατάσταση θα μπορούσε να χειροτερέψει ακόμα περισσότερο αν η ίδια η Σοβιετική Ένωση αποκτούσε πρόσβαση στον τουρκικό εναέριο χώρο, ή ακόμα χειρότερα, αν εξασφάλιζε χρήση τουρκικών αεροπορικών βάσεων. Σε αυτή την περίπτωση, η ανατολική Μεσόγειος θα μπορούσε να γίνει απρόσιτη από το ΝΑΤΟ σε περίπτωση πολέμου.

Πρώτη δημοσίευση 18/8/2018

34 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Γι’αυτο τοσα χρονια κανανε τα στραβα ματια στις αυθερεσιες της Τουρκιας…εθρεψαν ομως ενα τερας και τωρα τρεχουν να το συμμαζεψουν

  2. Άστοχο το υπόμνημα που δεν έπαιρνε καθόλου υπόψη την Ελλάδα που εκείνη την εποχή είχε μια σημαντική ναυτική δύναμη και αεροπορία που σε συνδυασμό και με άλλες συμμαχικές δυνάμεις δεν θα επέτρεπαν καμία έξοδο των Ρώσων από τα Δαρδανέλια.

    • Μα το θέμα δεν είναι τόσο να κρατηθεί η Ρωσσία μέσα στον Εύξινο όσο να είναι όσο το δυνατό πιο κοντά η USA στην Ρωσσία. Ο καημός των αμερικάνων είναι να στήσουν τα αντιπυραλικά τους όσο πιο κοντά γίνεται στο εδαφος της Ρωσσίας. Αν σηκωθούν ψηλά οι ICBM μετά …άντε πιάστους.

    • Το τουιτ αναφέρει ότι το υπόμνημα συντάχθηκε την δεύτερη μέρα της πρώτης θητείας της Θάτσερ ως πρωθυπουργού – μετά τις εκλογές της 4ης Μαΐου 1979. Η Ελλάδα επέστρεψε στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ το 1980 κι αυτό επειδή η Τουρκία ήρε το το βετο της για αυτό το θέμα. Αν η επιστροφή αργούσε λίγο ακόμα, μετα τις εκλογές του 1981, είναι πιθανό η νέα τότε κυβέρνηση Παπανδρέου να μην επέστρεφε, τουλάχιστον όχι άμεσα.

      Βέβαια όλα αυτά είναι θεωρητικά, καθως σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου είναι μάλλον απίθανο η Ελλάδα να έμενε ουδέτερη. Ειδικά η Βουλγαρία στα βόρεια σύνορα π.χ. δεν θα είχε αναστολές επειδή η Ελλάδα δεν ήταν πια στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.

    • για να μην αναφέρουμε τα 1000 αεροπλάνα και στρατό του Συμφώνου της βαρσοβίας που πλέον δεν υπάρχουν… αυτό που υπάρχει είναι η ανάδειξη της ήπιας δύναμης στην περιοχή (ή αλλιώς ποιός θα κερδίσει την επόμενη μέρα του ΙΚ), όπου στο πνεύμα των ημερών ο Ομπάμα ακουλουθώντας τον Κλίντον έκανε αυτοκριτική για την »Αραβική Άνοιξη». Όσο και οι τοπικοί Πρωταγωνιστές να κάνουν τον »Αλέκο», οι υποφέροντες (Λιβύη, Κούρδοι, Αίγυπτος, Συρία κλπ) δεν ξεχνούν… όσο για εμάς, καλό θα ήταν σε μίμηση των αρχαίων προγόνων να μην φοβόμασταν τόσο για την εφήμερη ζωή μας…

  3. Το πόσο αποφασισμένες ήταν οι ΕΔ της Τουρκίας με τα χάλια που περιγράφει, μαλλον ειπώθηκε για λόγους ευγενείας.
    Κατά τα λοιπά, θα ήταν πλήγμα αλλά δεν θα ερχόταν το τέλος του δυτικού κόσμου.

      • Ε πάντα υπάρχει κάποιος που με 12ν.μ. και ΑΟΖ θα κάνει τη δουλειά.
        πως είχε πει και ένας Άγγλος ( ο Μπέβιν) για τον Δαμασκηνό: «Νομίζαμε πως βρήκαμε έναν άλλο Βενιζέλο. Να τον αφήσουμε να τακτοποιήσει τα θέματα της Μεσογείου να είναι έμπιστος μας» (Μαρκεζίνης Πολιτική ιστορία).
        Βέβαια τώρα που ξέπεσαν οι Άγγλοι μάλλον πρέπει να αναζητούμε εμείς έναν έμπιστο να μας γυρίσει τα μάρμαρα.

  4. Εκείνη την εποχή ο Εύξεινος Πόντος ήταν ουσιαστικά μια «κόκκινη λίμνη», την είσοδο της οποίας κρατούσε το ΝΑΤΟ, έστω και χωρίς την Ελλάδα. Τώρα με την είσοδο της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στο ΝΑΤΟ, την επιστροφή της Ελλάδας και το φλερτ με την Ουκρανία, τα πράγματα έχουν αντιστραφεί. Μεγάλο μέρος της στρατηγικής σημασίας της Τουρκίας, θεωρώ ότι έχει εξανεμισθεί, ειδικά αν συνυπολογίσουμε την παρουσία των Αμερικανών σε Ιράκ, Συρία και στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, σε συνδυασμό επίσης με την πρόοδο της τεχνολογίας, που τους επιτρέπει αδιανόητες για εκείνη την εποχή δυνατότητες.

    • Ακριβώς. Γιαυτό και εξοπλίζονται σαν τρελλοί οι τούρκοι αφού ξέρουν ότι δεν θα βρίσκονται για πάντα στο ΝΑΤΟ σε έναν πολυπολικό κόσμο.

    • Την εποχή εκείνη το κέντρο του κόσμου, Heartland κατά Mackinder, ήταν η περιοχή από τον Καύκασο έως και την Μέση Ανατολή. Επομένως ο ρόλος της Τουρκίας ήταν πολύ σημαντικός για το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, κυρίως. Φυσικά τα τελευταία 30 χρόνια έχουν αλλάξει πολλά και η Heartland έχει μετατοπιστεί, με αποτέλεσμα η αξία της Τουρκίας να έχει αλλάξει. Συνεπώς, θεωρώ ότι στην περίπτωση που η Τουρκία αποφασίσει να απομακρυνθεί πλέων από το ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να την χτυπήσουν.
      Στην περίπτωση που στηρίξουν και προωθήσουν την δημιουργία Κουρδικού κράτους, τότε ίσως η Τουρκία θα πρέπει να ανησυχεί σοβαρά για την ακεραιότητα της.
      Φυσικά σε αυτό το παιχνίδι θα επηρεαστούμε και εμείς και επιβάλλεται να είμαστε προσεκτικοί.

  5. Κατά τη γνώμη μου, η τραγικότερη συνέπεια της μικρασιατικής καταστροφής ήταν η απώλεια της Ανατολικής Θράκης. Αν είχε μείνει Ελληνική η μία πλευρά Ελλησπόντου, θα ήταν αλλιώς τα πράγματα…

    • Ο ελληνικός στρατός έπρεπε να εμπλακεί άμεσα στο Α παγκόσμιο πόλεμο οταν οι συμμαχοι εκαναν απόβαση στο Ελλήσποντο και να καταληφθούν μια και καλη η ανατολική Θράκη … Και οχι οπως πηγαμε μονοι μας με την τουρκία να υποστηρίζετε απο Ιταλούς και Ρώσους … Γερμανοαναθρεμενος βασιλιας μέγα πρόβλημα .

      • Ασφαλώς και το επεισόδιο είναι πολύ ποιο πολύπλοκο από τι το παρουσιάζεις.

        Καταρχήν η συμμαχική απόβαση στην Καλλίπολη είχε παταγώδη αποτυχία και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ότι αν συμμετείχε και ο Ε.Σ θα είχε επιτύχει.

        Η Ρωσία στράφηκε εναντίον της Ελλάδας το 1921-1922 επειδή δεν ξέχασε την συμμέτοχή της Ελλάδος στον πόλεμο εναντίον των μπολσεβίκων στην Μεσημβρινή Ρωσία…(απόφαση Βενιζέλου..)…

        Αντίθετα το χειμώνα του 1922/23 ο Ελληνικός στρατός (στρατιά Έβρου) μπορούσε άνετα να καταλάβει την Ανατ.Θράκη και δεν το έκανε (διοίκηση στρατού από φιλοβενιζελικούς στασιαστές της στρατιάς Μικράς Ασίας…)…

      • Το πρόβλημα δεν είναι πότε μπήκε η Ελλάδα στον ΑΑΠ. Το πρόβλημα είναι ότι δεν κινήθηκε να καταλάβει την Πόλη μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ο στρατός είχε 7 μεραρχίες στην Ανατολική Θράκη που τότε μας ανήκε ακόμα. Οι Σύμμαχοι δεν θα έστελναν στρατό να μας εκδιώξουν γιατί υπήρχε κλίμα πασιφισμού στις ευρωπαϊκές χώρες αλλά ακόμα και να ήταν διατιθεμένοι να στείλουν μιλάς από άλλη θέση ισχύος όταν κατέχεις κάτι παρά όταν απειλείς ότι θα το καταλάβεις. Αν απαιτούσαν να φύγουμε από την Πόλη τουλάχιστον θα είχαμε κρατήσει τη Αν.Θράκη γιατί θα προτιμούσαν να δώσουμε την Πόλη. Ακόμα και ο Κεμάλ που υπόψη δεν είχε αποβατικά σκάφη ώστε να περάσει στην ευρωπαϊκή πλευρά δεν θα ζόριζε την κατάσταση τόσο αν ήξερε ότι οι Έλληνες κατέχουν την Πόλη και ότι την δίνουν πίσω μόνο αν κρατήσουν τη Θράκη.

  6. Πάντα διερωτώμουν αν αυτοί οι «σύμβουλοι» και ΝΑΤΟϊκοί παράγοντες διακατέχονται από κάποια ρομαντική έλξη για την Τουρκία (όπως π.χ. οι Φιλέλληνες του 19ου αιώνα, που συνέδραμαν τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας), ή είναι στο payroll της Τουρκίας, ή αν, τέλος, τόσο πολύ είχε ενοχλήσει η αποχώρηση της Ελλάδος από το ΝΑΤΟ (άσφαιρη, στέρησε από μας ψήφο και λόγο στα θέματα, η διασύνδεση των υποδομών, του εναερίου ελέγχου και οι ασκήσεις και ανταλλαγές γίνονταν κανονικά, η Συμμαχία δεν στερήθηκε τίποτε, εμείς απλώς αφήσαμε την Τουρκία να αλωνίζει, και επιστρέφοντας βρήκαμε μπροστά μας απίθανα θέματα όπως δήθεν αποστρατιωτικοποίηση της Λήμνου – ανύπαρκτο θέμα μετά τη Συνθήκη του Montreux του 1936 – κλπ πληγές … αλλά βέβαια ο Καραμανλής έπρεπε να εξευμενίσει τα μαινόμενα αριστερά πλήθη στους δρόμους, που εκόπτοντο για το Κυπριακό στο γνωστό ελληνικό στυλ, κλάψα μέχρι λιποθυμίας και δράση μηδέν …).
    Διότι τα επιχειρήματα είναι αξιοθρήνητα.
    Για τα Στενά: Βυθίζει το ΝΑΤΟ ένα τάνκερ στο Βόσπορο ή ρίχνει τις κρεμαστές γέφυρες, και η ΕΣΣΔ μαντρώνεται στην κόκκινη λίμνη της. Τόσο απλά. Ή και ακόμη απλούστερα: Μια μοίρα Α-6 Ιντρούντερ ναρκοθετεί σε 45′ της ώρας τα στενά και τα σφραγίζει.
    Για το ότι «30 μεραρχίες του ΣτΒ θα αναδιαταχθούν και θα πάνε στο Κεντρικό Μέτωπο» μόνο αγράμματος θα το έγραφε, δεδομένου ότι στα Βαλκάνια ΔΕΝ στάθμευαν δυνάμεις της ΕΣΣΔ, αεροπορικές ή χερσαίες, παρά μόνο οι δυνάμεις των δύο κρατών μελών, εκ των οποίων η Ρουμανία ήταν λίγο «κρύα» για το ΣτΒ. Ούτε και συνηθιζόταν η στάθμευση στρατευμάτων τρίτων χωρών μελών του ΣτΒ (πλην ΕΣΣΔ) σε άλλα κράτη μέλη του ΣτΒ.
    Κι επειδή οι άνθρωποι των πληροφοριών δεν είναι αγράμματοι, μένει μόνο η εκδοχή της εσκεμμένης παραπληροφόρησης.
    Οι Τούρκοι ξέρουν το παιχνίδι. Λαδώνουν. Φιλοξενούν σε μεσογειακές διακοπές σε θαυμάσια τοπία. Δίνουν μετοχές σε επιχειρήσεις του ΜΤΣ τους. Και όλα τα σχετικά: Στο δρόμο των ευρισκόμενων σε διακοπές ξένων βρίσκονται, τυχαία φυσικά, ανήλικα κορίτσια και αγόρια (ό,τι αγαπά ο καθένας, για όλους έχει ο μπαχτσές). Το αργότερο όταν σχηματιστεί ένα λεπτομερέστατο φωτογραφικό άλμπουμ αισθησιακού περιεχομένου, οι εμπλεκόμενοι έχουν γίνει δούλοι της Τουρκίας …

    • Δέν νομίζω ότι είναι τόσο απλό,Νικόλαε.
      Ναί μέν,οι Τούρκοι είναι ανατολίτες,και με βυζαντινό χρυσόβουλο μάλιστα,αλλά είναι πολύ «λίγοι» για να τουμπάρουν το Deep State με τσαχπινιές.
      Άλλος ήταν ο χορηγός,του φιλοτουρκισμού στην Ουάσινγκτον,βασικά το τρίο Ζόννενφελντ,Κίσιντζερ,Μπρζεζίσνκι.

  7. Last year .Δεν υπάρχει σύμφωνο της Βαρσοβίας πλέον … 1ας εινα ο νικητης …οι αμερικανοι … οι εποχες που εκβιαζε η τουρκία πέρασαν ανεπιστρεπτί .

  8. η Τουρκια ειναι πολυ πιο δυνατη και επικινδυνη απο τοτε. η στρατηγικη Ερντογαν αποδιδει καρπους με την καταληψη νεων εδαφων απο τους Τουρκους. Δεν υπαρχει περιπτωση η Δυση να ξεκινησει παγκοσμιο πολεμο για τους Τουρκους με ρισκο να χασει τα παντα.

    Η Τουρκια ειναι χωρα ηγετης για το μουσουλμανικο κοσμο (ν1 θρησκεια παγκοσμιως ) και χωρα κλειδι για 3 περιοχες ζωτικου ενδιαφεροντος για τη Δυση. Μαυρη Θαλασσα, σουεζ και μεση ανατολη.Αυτο ενω εχει τεραστια βιομηχανικη παραγωγη ,τεραστια συμβολαια με τη Δυση και εξαιρετικα δυνατο στρατο.

    Σε περιπτωση που γινει πολεμικη ή οικονομικη κινηση εναντιον της θα συμμαχησει 120% με Κινα και Ρωσια κανοντας τη γεωγραφια της περιοχης εντελως επικινδυνη και αφιλοξενη για τα Δυτικα συμφεροντα. κατι τετοιο θα ηταν το τελος της παγκοσμιας ηγεμονιας της Δυσης και η επισημη αρχη ενος νεου ψυχρου πολεμου.

    Εμεις σαν χωρα ,ειδικα στην τραγικη κατασταση που ημαστε , πρεπει να προφυλαξουμε τα συμφεροντα μας και ταυτοχρονα να κανουμε οτι ειναι δυνατον για να μεινει η Τουρκια στο Δυτικο μαντρι.

    • « να κανουμε οτι ειναι δυνατον για να μεινει η Τουρκια στο Δυτικο μαντρι.»
      Γιατί;
      Για να μήν γίνουμε κατά λάθος «buffer state»?
      To ειλικρινές ερώτημα πόσο έχουμε ωφεληθεί από την μανία μας να σέρνουμε -εθελοντικά- το κάρο της Τουρκίας,έχει ποτέ διαπεράσει την κολυβαδική,πιπινέλειο σκέψη σας;

  9. Λοιπόν, κατά τη ταπεινή μου γνώμη:
    1) Η Τουρκία, το ξέρουν άπαντες, είναι ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΑΤΗ για το ΝΑΤΟ. Αμερικανοί στρατηγοί, ναύαρχοι, καθώς και στρατιωτικοί αναλυτές έχουν αναφερθεί στη σημασία της. Αυτές οι απόψεις προκύπτουν μέσα από μελέτες, αναλύσεις, εκτιμήσεις και αποτελέσματα στρατ.ασκήσεων. Από εκεί και πέρα ο καθένας έχει τη δική του γνώμη (απλά να μη βγάλουμε και άχρηστους όλους τους παραπάνω εμείς οι «τα ξέρω όλα»).

    2)Πρόκειται για έναν τεράστιο στρατό, πολύ καλά εξοπλισμένο και εκπαιδευμένο (σύμφωνα με τους παραπάνω), ο οποίος ΟΠΟΤΕ ΤΟΝ ΧΡΕΙΑΣΤΟΥΝ θα επέμβει στρατιωτικά, και ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΗ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ (οι «τα ξέρω όλα» μπορούν να έχουν διαφορετική άποψη). Α, να μη ξεχάσω, έχουν δείξει επίσης ότι δε «κολλάνε» (Κύπρος, ‘Ιμια, Ιράκ, Συρία, κατάρριψη ρωσικού μαχητικού…), γεγονότα τα οποία ενδιαφέρουν ΣΕ ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΒΑΘΜΟ τους επιτελείς του
    ΝΑΤΟ.

    3) ελέγχουν την έξοδο του Ρωσικού στόλου στο αιγαίο, έχουν ΑΜΕΣΗ επαφή με ΙΡΑΚ, ΙΡΑΝ, ΣΥΡΙΑ, έχουν πολεμική εμπειρία (κάποιοι άλλοι που έχουν «σημαντική» άποψη φωνάζουν ακόμα «μπουμ, κοίλο καθαρό») και ένα σημαντικό χαρακτηριστικό: είναι μουσουλμάνοι και πολύ καλά «οργανωμένοι» (οι οποίοι μουσουλμάνοι, εάν δε κάνω λάθος, βρίσκονται σ’ολόκληρη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ κατά εκατομμύρια…).

    Τώρα, ποιος θα χτυπήσει αυτή τη χώρα (π.χ. οι ΗΠΑ) χωρίς να σκεφτεί όλα τα παραπάνω, είναι μια άλλη ιστορία. Υπόψη ότι, οι χώρες «αλλάζουν» προέδρους, όχι όμως τόσο εύκολα σφαίρες επιρροής.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here