Η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας είναι δεδομένη. Δυο χώρες, η μια η ισχυρότερη οικονομικά και στρατιωτικά χώρα του πλανήτη, και η δεύτερη μια από τις ισχυρότερες αναπτυσσόμενες οικονομίες, μια περιφερειακή υπερδύναμη που έχει τάσεις Γερμανίας του 1937, χωρίς όμως την ισχύ της γερμανικής βιομηχανίας της εποχής τότε (αναλογικά μιλάμε).

Οι ΗΠΑ είναι πλέον σαφείς, είναι ο ηγέτης του Δυτικού Κόσμου, και πρεσβεύουν τα ιδεώδη της αστικής δημοκρατίας δυτικού τύπου. Ανεξάρτητες εξουσίες (διάκριση εξουσιών), δικαιώματα και φιλελευθερισμός παντού (όχι μόνο στην οικονομία), με ρυθμιστικές ανεξάρτητες αρχές. Από την άλλη πλευρά, απέναντί τους, είναι όλες οι χώρες που έχουν ψιλό(ως χοντρό)προβληματάκια στην -όποια- Δημοκρατία τους. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει πως έχουν συμμάχους ακόμη και χώρες που δεν έχουν δημοκρατία σαν βασικό πολίτευμα.

Κυρώσεις ΗΠΑ σε δυο Τούρκους υπουργούς – Αντίδραση Τουρκίας «στο δικό της φάρμακο»

Η Τουρκία, παρά την δέσμευσή της στην κοσμική εξουσία, παραμένει με μια «ασθενική» δημοκρατία. Φυσικά ο Ερντογάν ήταν, είναι και παραμένει ισχυρός, και θα γίνει ισχυρότερος. Η κοσμική εξουσία σιγά-σιγά υποχωρεί, τα κόμματα της Αντιπολίτευσης αργά αλλά σταθερά μετατρέπονται σε γλάστρες στην βεράντα του κυβερνώντος κόμματος. Το χειρότερο όμως είναι, πως ο Ερντογάν έχει αποφασίσει πως ο συγχρωτισμός με την Δύση, μόνο προβλήματα μπορεί να το προκαλέσει. Η Δύση έφερε πολλά κεφάλαια να επενδυθούν στην χώρα, αφαίρεσε τους δασμούς στα τουρκικά προϊόντα, από εδώ και πέρα η Δύση είναι πρόβλημα για της Τουρκία.

Η πρώτη σύγκρουση ΗΠΑ και Τουρκίας ήρθε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα ενάντια στο καθεστώς Ερντογάν. Τότε η Τουρκία ξεκάθαρα κατηγόρησε τις ΗΠΑ και την CIA πως ενορχήστρωσαν το Πραξικόπημα. Οι ΗΠΑ, αφού έπαθαν ένα σοκ, προσπάθησαν να χαμηλώσουν τους τόνους. Ο Ερντογάν θεωρεί πως το πραξικόπημα ήταν σχεδιασμένο από τον Γκιουλέν, έναν μετριοπαθή ισλαμιστή, που ζει εξόριστος στις ΗΠΑ. Ζητά επίμονα από τις ΗΠΑ να τον εκδώσουν, και στέλνει συνεχώς στοιχεία στην Αμερικανική Δικαιοσύνη. Η τελευταία, όντας τελείως ανεξάρτητη, αντιλαμβάνεται πως τα «στοιχεία» έχουν αξία εφημερίδας που βάζει κάποιος στον πάτο ενός κλουβιού καναρινιού…

H Τουρκία, η Ινδία, οι S-400, το F-35, και η αλήθεια

Φυσικά αυτό δίνει περαιτέρω «πάτημα» στον Ερντογάν να κατηγορεί τις ΗΠΑ για υπόθαλψη εγκληματία, και να κατηγορεί τις ΗΠΑ για κρατική τρομοκρατία. Όλα αυτά βρίσκουν απήχηση στα τουρκικά εκλογικά στρώματα, ειδικά στους χαμηλού εισοδήματος και χαμηλής μόρφωσης ψηφοφόρους, που αρέσκονται σε θεωρίες συνωμοσίας.

Οι ΗΠΑ πρέπει να πούμε ότι έκαναν, κάνουν, και θα κάνουν ότι μπορούν για να κρατήσουν την Τουρκία στο δυτικό στρατόπεδο. Αλλά η Τουρκία έχει κάνει όλα τα λάθος πράγματα που θα μπορούσε να κάνει, και εξηγούμε:

«Οι ΗΠΑ θα κάνουν χάρη στην Τουρκία με το να μην της δώσουν F-35»

  1. Συνέλαβε και κρατά παράνομα και χωρίς αποδεικτικά στοιχεία Αμερικανούς υπηκόους σε Τουρκικές φυλακές.
  2. Βομβάρδισε Κούρδους και εισέβαλλε σε κουρδικές περιοχές της Συρίας. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να αναπτύξουν στρατεύματα για να σταματήσουν τους Τούρκους.
  3. Την κίνηση αυτή την έκανε σε συνεργασία με την Ρωσία. Η τελευταία εμφανίζεται σαν υπέρμαχος των Κούρδων, αλλά χαίρεται ιδιαίτερα να αποδυναμώνει πιθανούς αντιπάλους του Άσαντ στην μεταπολεμική εποχή της Συρίας, χωρίς μάλιστα κόστος για την ίδια
  4. Συμμάχησε σε πλείστες περιπτώσεις με την Ρωσία, και ενίοτε με το Ιράν, στην περίπτωση της Συρίας, εκτός φυσικά της τουρκικής εισβολής.
  5. Κινείται επιθετικά στην Ανατολική Μεσόγειο, και προσπαθεί να σταματήσει τις εξορύξεις του κυπριακού φυσικού αερίου, πάντα σε συνεργασία με τον ρωσικό παράγοντα. Ο τελευταίος δεν θέλει ανταγωνισμό από την Κύπρο/ Ισραήλ/ Αίγυπτο και ενίοτε, Ελλάδα, στο φυσικό αέριο που πουλά στην Ευρώπη.
  6. Έχει πλέον περάσει από την επιθετική ρητορική εναντίον του Ισραήλ, σε ξεκάθαρα εχθρική στάση.
  7. Αγόρασε προηγμένο ρωσικό οπλικό σύστημα, τους S-400,  παντελώς ασύμβατο με το ΝΑΤΟ, και που δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στην Συμμαχία.
  8. Θέτει σε κίνδυνο το κορυφαίο οπλικό σύστημα της Δύσης, F-35, καθώς το τελευταίο θα «εκτεθεί» σε ρωσικό ραντάρ υψηλής τεχνολογίας, και υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να δημιουργηθούν τεχνικές αποκάλυψής του, με αποτέλεσμα η Δύση να χάσει το μεγαλύτερο στρατιωτικό πλεονέκτημά της.

ΑΝΑΛΥΣΗ: Ποιες θα είναι οι βιομηχανικές συνέπειες αν η Τουρκία αποχωρήσει (ή την διώξουν) από το F-35;

Οι κυρώσεις που ανακοινώθηκαν χτες ήταν ένα απλό «χάδι» σε σχέση με αυτά που θα ακολουθήσουν. Στον αντίποδα, η Ελλάδα κάνει ακριβώς αυτά που πρέπει να κάνει. Διαλέγοντας ξεκάθαρα στρατόπεδο, αναμένει τις αμερικανικές κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας, που θα ακυρώσουν την γιγάντωση της τουρκικής πολεμικής μηχανής. Και δεν είναι μόνο τα F-35, που η ακύρωσή τους θα δημιουργήσει πρόβλημα στην τουρκική αεροπορία. Είναι όλα τα οπλικά συστήματα που προέρχονται από τις ΗΠΑ, και υποστηρίζονται από αμερικανικές εταιρείες αμυντικού υλικού.

Φυσικά, οι Τούρκοι έχουν ακόμη καιρό και χώρο να αλλάξουν «πορεία». Μπορούν να απελευθερώσουν άμεσα τον Αμερικανό Πάστορα Μπράνσον, τους υπαλλήλους της αμερικανικής πρεσβείας, να ακυρώσουν την αγορά των S-400, να αποχωρήσουν από το Αφρίν και την Συρία, να ξεχάσουν την ύπαρξη του Γκιουλέν, να σταματήσουν τις όποιες προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, κι άλλα πολλά. Αλλά πολύ φοβάμαστε, πως ακόμη κι αυτά να γίνουν, που θα σήμαιναν τον εξευτελισμό της Τουρκίας και της εξωτερικής της πολιτικής, ακόμη κι αν ο Ερντογάν πήγαινε γονυπετής από τον αεροδρόμιο Ρόναλντ Ρήγκαν στον Λευκό Οίκο, και πάλι οι ΗΠΑ δεν θα τον συγχωρούσαν. Αυτόν προσωπικά, όχι την Τουρκία.

10 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Καλησπέρα,

    44 δισεκατομμύρια στρατιωτική βοήθεια για τα επόμενα δέκα χρόνια.

    Άρση του εμπάργκο κατά της Κύπρου και 6 δισεκατομμύρια στρατιωτική βοήθεια.

    Και φτηνά θα τους έρθει στο τέλος.

  2. Οι ανακοινωθεισες κυρωσεις ειναι η πρωτη πραξη του δραματος. Η συνεχεια θα δειξει μεχρι που ειναι διατεθιμενοι να φτασουν αμφοτεροι…

  3. Η Τουρκία ποτέ δεν ήταν μια δημοκρατία στη πράξη. Είτε την έλεγχαν οι στρατηγοί, είτε ο Ερντογάν, ποτέ δεν ήταν το τουρκικό καθεστώς δημοκρατικό, ασθενές ή όχι. Στην καλύτερη των περιπτώσεων μια σκληρή ολιγαρχία ήταν. Τώρα, μετά και τις αλλαγές Ερντογάν μάλλον μοναρχία θυμίζει.

    • Ήταν όμως κοσμικό και φιλοδυτικό καθεστώς και η κατ’ επίφαση δημοκρατία που εφάρμοζε επέτρεπε την χωρίς προβλήματα συνεργασία με τη δύση. Τώρα είναι ισλαμικού τύπου δικτατορία με φανερή αντιδυτική πολιτική κάτι που δεν μπορεί να επιτραπεί γιατί εκτός των άλλων χαλάει και την πιάτσα για την Αμερική.

  4. Η γνώμη μου ακόμη και σήμερα είναι να εξακολουθήσουμε όλοι μας να έχουμε μικρό καλάθι, τίποτε δεν έχει κριθεί οριστικά ακόμη, σωστά η Ελλάδα κρατά «σεμνή» στάση στο θέμα, δηλαδή στάση αναμονής, καθόσον τα δεδομένα μπορεί να αναστραφούν ανά πάσα στιγμή. Ακόμη και τώρα τολμώ να πω ότι πιο πιθανό είναι να ακυρώσουν τους Σ-400 και να προχωρήσουν σταδιακά σε εξομάλυνση των σχέσεων παρά το αντίθετο. Η Τουρκία και η διπλωματία της έχει κάνει ιδεολογία της να διαχειρίζεται ανάλογα θέματα στην κόψη μεταξύ Δύσης-Ανατολής, εκμεταλλευόμενη τη γεωπολιτική θέση της χώρας. Αυτό κάνει και τώρα.

  5. Προσπαθώντας να δω και να διαβάσω το κάδρο, νομίζω πως η Τουρκία, έχοντας την βεβαιότητα ότι ένας παγκόσμιος πόλεμος είναι προ των πυλών, ότι οι παίχτες στην παγκόσμια σκακιέρα λαμβάνουν θέσεις με το ένα ή το άλλο μπλοκ, παίζει το δικό της γεωστρατηγικό παιγνίδι. Γνωστό στην διπλωματία ως The evasive neutral. Αν διαβάζω σωστά τα πράγματα μένει να δούμε πολλά σενάρια ακόμη. Ενδιαφέρον πολύ θα έχει το κεφάλαιο «η αντίδραση της Ρωσίας» μετά το άδειασμα (ενδεχομένως ) του Πούτιν …

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here