Zoom climb! Έλληνες αεροπόροι στο κατώφλι του Διαστήματος

22
8883
Μοιραστείτε το άρθρο
  • 777
  •  
  •  

Οι καταχωρήσεις με κωδικούς Τ-1 και Τ-2 στο log-book ενός πιλότου Starfighter κρύβουν μια από τις πιο δυνατές συγκινήσεις που μπορούσε να ζήσει ένας αεροπόρος: Mach-busting με F-104! Και κανείς δεν το ξέχασε, όσα χρόνια κι αν πέρασαν.

«Ανεβαίναμε στα 42.000 πόδια, κάναμε μια ελαφρά βύθιση ως τα 40.000, βάζαμε φουλ κινητήρα και afterburner και πιάναμε ταχύτητα 2 Μαχ. Εκεί βλέπαμε ένα μικρό «παίξιμο» της βελόνας στις θερμοκρασίες κινητήρα, κόβαμε και τραβάγαμε μια μικρή «σαντέλλα»… Εγώ ανέβηκα γύρω στα 75.000 πόδια, η ατμόσφαιρα εκεί ήταν γαλάζια, σκοτεινή και υπήρχε μια άκρα ησυχία… Ούτε παράσιτα ούτε τίποτα…» μού έλεγε σε μια συνέντευξη ο αείμνηστος Αντιπτέραρχος Βαγιακάκος.

Μόνο το μαχόμετρο και οι ενδείξεις θερμοκρασίας κινητήρα (Τ-1, Τ-2) έδειχναν στον πιλότο του «Αστρομαχητή» ότι πετούσε πιο γρήγορα από τον ήχο. «Το 1 Μαχ το έπιανε… πολύ γρήγορα» θυμούνται παλιοί χειριστές. «Η οροφή ήταν τα 100.000 αλλά ποτέ δεν είχαμε ανέβει εκεί. Απαγορευόταν διότι δεν είχαμε σκάφανδρο. Και στα 70.000 πόδια που ανεβαίναμε –κάνοντας παράβαση φοβερή– ήταν δίκοπο μαχαίρι: αν χάναμε την συμπίεση, τελείωνες… Κανονισμοί λεπτομερείς δεν υπήρχαν τότε ώστε να σου λένε να μην ανεβείς πάνω από τα 50.000 πόδια. Τα 45.000-50.000 πόδια ήταν το όριο γιατί από εκεί και πάνω θόλωνε ο ουρανός…»

Χειριστής F-104 της USAF με στολή μερικής πίεσης MC-3 και κάσκα MA-3

Ήταν οι «ηρωικές εποχές» που η τόλμη αρκετές φορές ξεπερνούσε την σωφροσύνη. Υποτίθεται ότι για να πετάξει κανείς τόσο ψηλά (Zoom climb) έπρεπε να φορά στολή μερικής πίεσης MC-3 της David Clark Co. και κάσκα MA-3 καθώς από τα 50.000 πόδια και άνω μια αιφνίδια απώλεια συμπίεσης στο κόκπιτ θα ήταν μοιραία –η αποσυμπίεση θα έβραζε τα υγρά του σώματος του χειριστή σκοτώνοντάς τον σε δευτερόλεπτα. Οι Έλληνες πιλότοι γνώριζαν πολύ καλά τις συνέπειες ωστόσο ο πειρασμός φάνταζε μεγαλύτερος από τον κίνδυνο. Και πολλοί ενέδωσαν.

Χωρίς ειδική στολή για τέτοια πτήση το F-104 γινόταν δύο φορές επικίνδυνο. Όμως άξιζε το ρίσκο. Άλλωστε ποιό τακτικό μαχητικό μπορούσε να σε πάει στις παρυφές του Διαστήματος; Η εμπειρία του Ταξιάρχου (Ι) ε.α Νικ. Μανουσάκη εκεί που το απέραντο γαλάζιο του ουρανού γίνεται βαθύ κυανό μιλά από μόνη της. Ενδείξεις κινητήρα Ο.Κ, άφεση φρένων, afterburner –Απογείωση!

«…Το αεροσκάφος 639 αφήνοντας με εκκωφαντικό θόρυβο το έδαφος πέταγε τώρα στα 50 πόδια με πλήρη μετάκαυση και 330 kts, περίπου 600 χιλιόμετρα την ώρα. Ένα γρήγορο, προοδευτικό τράβηγμα του χειριστηρίου και η ιπτάμενη βολίδα φθάνει αμέσως 60 μοίρες πάνω από τον φυσικό ορίζοντα. Είναι σαν να εκτοξεύεσαι. Το έδαφος αρχίζει γρήγορα να απομακρύνεται και μπροστά σου φαντάζει μόνο ένα υπέροχο γαλάζιο.

Φεύγεις σαν βέλος. Οι δείκτες του υψομέτρου γυρίζουν γρήγορα σημειώνοντας το ύψος σου που μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα. Η ανάσα ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό. Μπορείς να την ακούσεις από τα ακουστικά της κάσκας σου, να την δεις στο όργανο παροχής του οξυγόνου όπου η λευκή μεμβράνη του blinker ανοιγοκλείνει με ταχύ ρυθμό. Βρίσκεσαι σε πλήρη υπερένταση. Δοκιμάζεις τις επιδόσεις του αεροσκάφους. Αυτή είναι η αποστολή: Δοκιμή κινητήρα σε συνθήκες αέρος…

Δέκα χιλιάδες πόδια στο υψόμετρο και με ένα απαλό barrel roll το 639 πετάει σε ευθεία οριζοντία πτήση. Ο κινητήρας τώρα λειτουργεί κανονικά, όλα είναι τέλεια. Στροφές, θερμοκρασίες, ροή καυσίμου, υδραυλική πίεση, πίεση ελαίου, θέση ακροφυσίου, θερμοκρασία εισερχομένου αέρα CIT, θερμοκρασία καυσαερίων, ηλεκτρικά κυκλώματα, ηλεκτρονικό σύστημα, συμπίεση καμπίνας, όλα Ο.Κ. Τα παρακολουθείς συνεχώς, ξανά και ξανά, με μια ματιά σε εκατοστά του δευτερολέπτου, σε χιλιοστά… Ο χρόνος του δευτερολέπτου είναι πολύτιμος, μπορεί να είναι μια ολόκληρη ζωή.

Τώρα αυτή η βολίδα αναρριχάται στα είκοσι, τριάντα, σαράντα χιλιάδες πόδια. Οριζοντίωση και συνεχείς έλεγχοι σε όλα, ξεκινώντας από την αρχή, ένα προς ένα. Έλεγχος καυσίμου, κίνηση της μανέτας στην βραδεία λειτουργία (idle) και στο military (100%), μέτρηση του χρόνου μεταβολής των στροφών για να διαπιστώσεις την σωστή αντίδραση του κινητήρα, του κυρίου ρυθμιστή καυσίμου –την καρδιά του– που δέχεται ένα πλήθος από ερεθίσματα (ατμοσφαιρική πίεση, θερμοκρασία περιβάλλοντος, θέση μανέτας, CIT κ.α) τα μεταφράζει και επιτρέπει την ομαλή ροή καυσίμου προς τον κινητήρα ανάλογα με τις ανάγκες και απαιτήσεις πτήσεως εκείνης της στιγμής, κάθε στιγμής.

Προοδευτικά η μανέτα μετακινείται στην θέση της πλήρους μετάκαυσης. Το σώμα δέχεται ένα απότομο, δυνατό κλώτσημα, κολλάει στο κάθισμα και το αεροσκάφος αρχίζει να επιταχύνει. Το έδαφος φαίνεται στο βάθος, τα χρώματα έχουν αλλοιωθεί. Όλα είναι ένα απαλό μπεζ-γκρι με κάποιες πιο σκούρες αποχρώσεις, οι σκιές από τους ορεινούς όγκους.

Το μεγαλύτερο τμήμα της Ελλάδας στα πόδια σου. Αλήθεια, πόσο μικροί είμαστε! Μέχρι πριν λίγα λεπτά ήσουν στην γη, συμμετείχες στα ανθρώπινα δρώμενα και ξαφνικά τραβήχτηκες, απομακρύνθηκες τόσο που έχασες τον πολιτισμό ενώ στα χέρια σου κρατάς ένα από τα θαύματά του. Το αεροπλάνο και έναν ασύρματο ο οποίος σε ενώνει με το γήινο περιβάλλον, με την ίδια την ζωή. Η ταχύτητα αυξάνει, τα μόρια του αέρα χτυπούν στα μεταλλικά τοιχώματα, τρίβονται μεταξύ τους, η πίεση και η θερμοκρασία του αέρα που καταβροχθίζουν οι αεραγωγοί και ο κινητήρας αυξάνονται με γρήγορο ρυθμό…

Σε αυτό το ύψος η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας είναι -38ο C και τώρα… Τώρα η ταχύτητα έχει φθάσει στο 0,95 Mach. Σε λίγο… νάτο, στο ταχύμετρο ο δείκτης δείχνει 1 Μach, την ταχύτητα του ήχου, τριακόσια σαράντα μέτρα το δευτερόλεπτο. Το φράγμα έσπασε! Ο ισχυρός κρότος δεν θα φθάσει ποτέ στην γη, είναι πλέον μακριά. Ξαφνικά όλα ησυχάζουν, ο ήχος ξεπεράστηκε και όλα σε ακολουθούν. Απόλυτη σιγή. Μόνο η ανάσα σου ακούγεται.

Τα νεύρα είναι τεντωμένα, η ένταση μεγάλη… Από εδώ και πέρα, κάθε τι που πιθανόν να συμβεί μπορεί να είναι καταλυτικό για την πτήση, το αεροπλάνο και τον άνθρωπο. Η αγωνία μεγαλώνει καθώς η ταχύτητα αυξάνει… Άνθρωπος και μηχανή στα όρια. Κάθε διατάραξη της ισορροπίας αυτής της σχέσης μπορεί να είναι μοιραία. Μετά το 1,4 Mach οι αεραγωγοί αποδίδουν στο 100% και η ταχύτητα αυξάνεται…

Από τους εσωτερικούς καθρέπτες της καλύπτρας βλέπεις πίσω σου τα ακροπτερύγια να ζωγραφίζουν στον ουρανό λευκές γραμμές (contrails) για να δηλώσουν ότι εκεί κάποιος πετάει, κάποιος υπάρχει. Είσαι μια βολίδα που καταπίνει ασυγκράτητα και με ασύλληπτους ρυθμούς αέρα και καύσιμο και το ταχύμετρο να δείχνει 1,6… 1,7… 1,8… Το ανελέητο κτύπημα των μορίων της ατμόσφαιρας πάνω στο λείο μέταλλο κάνει το CIT από -40ο C να έχει φθάσει τους +110ο C και να συνεχίζει με ανοδική πορεία.

Ησυχία απόλυτη και ξαφνικά τα μάτια σου αντικρίζουν το απίστευτο. Το ταχύμετρο στα 2 Mach, η θερμοκρασία εισερχομένου αέρος στους +120ο C κι ένα κόκκινο φωτάκι, το Slow Down, να αναβοσβήνει για να σου δείξει ότι δεν μπορείς πλέον να συνεχίσεις. Έφτασες στο τέλος. Να που και η ελευθερία έχει όρια… Μέχρις εδώ!

Με μια προοδευτική κίνηση του χειριστηρίου προς τα πίσω, το ρύγχος του Starfighter σημαδεύει τον ήλιο. Ανεβαίνεις σχεδόν κάθετα. Ο τεχνητός ορίζοντας έχει απασφαλίσει, 82 μοίρες ανόδου. Η ταχύτητα σταθερή. Εδώ που είσαι είναι δύσκολο να ελαττωθεί. Δεν ακούς τίποτα, μόνο την ανάσα σου και τους κτύπους της καρδιάς σου. Περνάει γρήγορα τα 50.000 πόδια κι ο ουρανός αρχίζει να μπλαβίζει μέχρι που… Θεέ μου, σκαρφάλωσες στα 72.000 πόδια. Διάστημα! Απαλά με ένα half barrel roll βρίσκεσαι σε οριζόντια θέση και τότε αντικρίζεις με δέος το μεγαλείο.

Πετάς σε ένα βαθύ μπλε στην απόλυτη σιγή. Κάτω στο βάθος βλέπεις τον κόσμο σου καμπύλο. Όλη την Ελλάδα, τα Μικρασιατικά παράλια, την Ιταλία, τα Βαλκάνια, αχνά τα βόρεια παράλια της Αφρικής. Αισθάνεσαι κάτι παραπάνω από άνθρωπος. Μοιάζεις με αστροναύτη, έχεις την αίσθηση ότι άγγιξες το Θείο… Ο χρόνος τώρα χάνει την γήινη διάσταση. Το δευτερόλεπτο φαντάζει πολύ… Στον ίδιο απειροελάχιστο χρόνο συμμετέχεις, σκέφτεσαι, ενεργείς, αντιλαμβάνεσαι και ζεις περισσότερο από κάποιον άλλον. Εγωϊστικό, αλλά πραγματικό.

Το ωραίο ποτέ δεν διαρκεί πολύ. Η ένδειξη καυσίμου είναι αυτή που σου κόβει το όνειρο… Σιγά-σιγά αρχίζεις να μειώνεις την ταχύτητα με την μανέτα, το μπλαβί χρώμα διαλύεται και όσο κατεβαίνεις ξαναζωντανεύουν τα χρώματα. Ηλιόλουστη ημέρα και καθαρή ατμόσφαιρα. Τώρα πετάς με υποηχητική ταχύτητα προς το αεροδρόμιο. Στο βάθος διακρίνεται ο διάδρομος, ένα γκρι κομματάκι γης στην αρχή που γρήγορα παίρνει την γνώριμη μορφή.

Ταχύτητα η προβλεπόμενη, flaps στην θέση Land και το σύστημα προσγείωσης κάτω και ασφαλισμένο (τρία πράσινα). Το αεροσκάφος κάπου-κάπου ταλαντεύεται από μικρά ρεμού και από το BLC που προσπαθεί να σε διατηρήσει στον αέρα με όσο το δυνατόν μικρή ταχύτητα. Από μακριά σημαδεύεις την αρχή του διαδρόμου και σε λίγα λεπτά βρίσκεσαι στο έδαφος με 160 kts. Τρία δευτερόλεπτα ρινιαίος κάτω, «τσίμπημα» στα φρένα, ανέωξη αλεξιπροχωρίου, μείωση της ταχύτητας, απαλά φρένα με ενεργοποιημένο το anti-skid, εμπλοκή steering, τροχοδρόμηση, ασφάλιση καθίσματος και parking.

Όλα πήγαν καλά. Όλα μέσα σε 25΄ της ώρας… Είναι δυνατόν μετά από όλα αυτά να ζεις μέσα στις κακίες και τους ψευτοεγωϊσμούς; Μπορείς να δεχθείς τις υποσχέσεις όλων αυτών των μικρών για μια καλύτερη ζωή; Εκεί ψηλά, πετώντας με ταχύτητα 2 φορές μεγαλύτερη του ήχου μπορούσες να σκεπάσεις ολόκληρη την πατρίδα σου και όχι μόνο με το ένα σου δάχτυλο, να την αγκαλιάσεις με το βλέμμα σου… Είναι δυνατόν μετά από 25΄ να αλλάξεις γνώμη για τον κόσμο;»

Αλέξανδρος Θεολόγου

 

Πρώτη δημοσίευση 6/2/2018


Μοιραστείτε το άρθρο
  • 777
  •  
  •  

newest oldest most voted
Notify of
Chris
Guest
Chris

Απλά ανατριχίλα!!!

Spider
Guest
Spider

Αυτή ήταν η δουλειά, που μπορούσε να κάνει το starfighter καλύτερα από οτιδήποτε άλλο.
Και ακόμη και σήμερα, σε αυτή την δουλειά, ίσως να παραμένει αξεπέραστο.

gordo1962
Guest
ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΝΙΟΣ

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

sotbak
Guest
sotbak

ΤΈΛΕΙΟ!!!!!!!!

observer
Guest
observer

Ακόμα σκέφτομαι τη σκηνή με τον Chuck στην ταινία The right Staff που ανεβαίνει στα όρια του διαστήματος και στο τέλος καταστρέφει τον αστρομαχητή και γλιτώνει στο παρατρίχα…..

neverwill
Guest
neverwill

Οπως έλεγε και μία παλιά διαφήμιση ” Dream , dream , όνειρο “

George_K
Guest
George K

Απλά εκπληκτικό….

Mitsos_Mantzos
Guest
Μήτσος Μάντζος

Καληνύχτα μάγκες, τι άλλο να γράψεις μετά από αυτό;

scarab
Guest
scarab

Μπράβο και πάλι μπράβο φίλε μου. Μας ταξίδεψες με μοναδικό τρόπο ακόμη μια φορά. Μην τα παρατήσεις ποτέ να γράφεις όπως γράφεις!

George_K
Guest
George K.

Βασικά την περιγραφή της πτήσης δοκιμής την έγραψε ο Ν. Μανουσάκης, η οποία είχε δημοσιευτεί σε παλιό τεύχος της ΠΤΗΣΗΣ. Σε κάθε περίπτωση η περιγραφή είναι εκπληκτική…

Νικ1
Guest
Νικ1

Καταλαβαίνω την διάθεση των πιλότων για εμπειρίες σαν αυτή που περιγράφονται. Από την άλλη απουσιάζει από το άρθρο σας και από τα σχόλια των αναγνωστών η οποιαδήποτε κριτική σχετικα με την παραβίαση κανονισμών, το ρίσκο άνευ ουσίας για τις χρυσοπληρωμένες ζωές τους και τη δημόσια περιουσία που πιλοτάρουν. Για μένα αυτά είναι καγκουριές σαν να βλέπεις ΔΙ.ΑΣ. να κάνει σούζες με υπηρεσιακές μηχανές. Ξέρω ότι ξενερώνω λίγο, ίσως μια παράγραφος για ατυχήματα που έχουν γίνει κατά τη διάρκεια παρόμοιων καγκουριών να έβαζε τα πράγματα in context. Υποθέτω πως τέτοια περιστατικά κουκουλώνονται καλά στα «πορίσματα εμπειρογνωμώνων», εκτός αν συμβαίνουν σε κοινή… Read more »

George_K
Guest
George K.

Η περιγραφή της συγκεκριμένης πτήσης αναφέρεται σε πτήση δοκιμής, και συγκεκριμένα δοκιμή κινητήρα σε συνθήκες αέρος. Οπότε η πτήση στα όρια του αεροσκάφους ήταν επιβεβλημένη. Αν για οποιοδήποτε λόγο το αεροσκάφος δεν έπιανε τα 2Μ, τότε υπήρχε πρόβλημα και δεν γίνονταν αποδεκτό. Οπότε το παράδειγμα θα έλεγα οτι δεν ταιριάζει καθόλου. Ειδικά σε αυτό το αεροπλάνο όπου οποιοδήποτε λάθος θα μπορούσε να αποβεί μοιραίο. Στα όρια το πας με πλήρη επίγνωση του αεροπλάνου, των συστημάτων του, και της θεωρίας, έχοντας πλήρη γνώση του τι κάνεις και τι περιμένεις να κάνει το αεροπλάνο. Το μόνο ρίσκο ήταν η έλλειψη της στολής… Read more »

George_K
Guest
George K.

“Now up at Tyndall it was time to go home – the U2 system test was over. I doubt if they learned much from us, except that sometimes simple and unsophisticated works. But we enjoyed the flying, a decided change from the usual missions. Since we had our p-suits with us I suggested to Paul that we go home at high altitude. He was all for it and so we filed IMC for Homestead, planning the route so as to dogleg south into Warning Area 168 to avoid civvie traffic and incidentally not boom anyone. I had done a little… Read more »

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Πάρα πολύ καλό, ευχαριστούμε!

Nikolaos
Guest
Nikolaos

Πάρα πολύ δυνατό κείμενο. Οι πτήσεις αυτές δεν ήταν μάταιες, ούτε αυθαίρετες. Κατ’ αρχάς ο συγγραφέας διευκρινίζει ότι είναι πτήση δοκιμών, πρέπει να δοκομαστεί ο κινητήρας με πλήρη στοιχεία. Δεύτερον, υπήρχαν επιχειρησιακά προφίλ που απαιτούσαν εμπειρία σε τέτοιες πτήσεις, ταχύτητες και ύψη. Και εξηγούμαι: Η Βουλγαρία διέθετε από το 1982 τα MiG-25RB. Χώρα τότε εχθρική, στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου. Η ΕΣΣΔ την άνοιξη του 1991 τα αγόρασε πίσω από τη Βουλγαρία (τα δύο εναπομείναντα από τρία παραδοθέντα -RB και το μοναδικό RU εκπαιδευτικό), με αντίτιμο 5 MiG-23MLD για τη Βουλγαρία από σοβιετικά αποθέματα. Είχαν ήδη αποσυρθεί ως κοστοβόρα. Στα… Read more »

RGB
Guest
RGB

Η “σαντέλλα” τι είναι??

George_K
Guest
George K.
RGB
Guest
RGB

Ευχαριστώ!

SkS
Guest

ME F 104 PIOS PILOTOS IXE DIASXISI TON IS8MO TIS KORINTHOU,,,,,

Jolly_Roger
Member
Noble Member
Jolly_Roger

@ SkS,

1) Σε θερμοπαρακαλούμε, γράφε Ελληνικά.

2) Συμβουλή: Μην καταπίνεις ιστορίες που έχει σκαρφιστεί κάποιος μυθομανής κι έχουν αναπαραγάγει χιλιάδες αδαείς. Επίσης, όχι, δεν ισχύει πως κάτω από τον φλοιό της Γης κατοικούν νεφελίμ και όχι, δεν ισχύει πως οι ΗΠΑ θα μιλούσαν παραλίγο Ελληνικά αλλά ‘χάσαμε’ για μία ψήφο… ήμαρτον

George_K
Member
Famed Member
george_k

Η πτήση και η πτώση του Chuck Yeager με το NF-104A (USAF 56-0762), 10 Δεκεμβρίου 1963.

http://www.chuckyeager.org/nf-104-crash/

George_K
Member
Famed Member
george_k

Καλημέρα σας,
Για να ξεμπερδεύουμε μια ώρα αρχύτερα, προτείνω αυτό το άρθρο να είναι “καρφιτσωμένο” στην αρχή δια παντός…
Όχι τίποτε άλλο, να γλυτώσετε από τον κόπο να το ανεβάζετε κάθε τρίμηνο.. smile